- Ginekomastia może dotyczyć nawet 60 proc. chłopców w okresie dojrzewania oraz 36 do 57 proc. mężczyzn po 60. roku życia
- Ginekomastię od nadmiaru tkanki tłuszczowej odróżnia twarda, wyczuwalna obręcz tkanki bezpośrednio pod brodawką
- Około 20 proc. przypadków ginekomastii może mieć związek z przyjmowanymi lekami lub innymi substancjami
- Niepokój powinny wzbudzić owrzodzenia, krwawa wydzielina z brodawki oraz powiększone węzły chłonne pod pachą
- W Polsce leczenie operacyjne przerostu sutka może być finansowane przez NFZ
Co to jest ginekomastia i kiedy pojawia się najczęściej?
Ginekomastia to powiększenie tkanki gruczołowej piersi u mężczyzn. Często pojawia się naturalnie w określonych etapach życia i nie musi oznaczać choroby. Warto jednak zrozumieć, skąd się bierze i kiedy wymaga diagnostyki.
Jak opisuje serwis Endotext, ginekomastia najczęściej pojawia się w trzech okresach życia. Jednym z nich jest dojrzewanie. U nawet 60 proc. chłopców do 14. roku życia można stwierdzić powiększenie piersi, które zwykle ustępuje z czasem. Druga grupa to mężczyźni po 60. roku życia. NCBI Bookshelf podaje, że w tej grupie częstość ginekomastii wynosi od 36 do 57 proc. Zmiany bywają wtedy związane ze spadkiem poziomu męskich hormonów płciowych.
Jak odróżnić ginekomastię od tłuszczu na klatce piersiowej?
Prawdziwa ginekomastia bywa mylona z pseudoginekomastią. Z zewnątrz mogą wyglądać podobnie, ale przyczyna jest inna. W ginekomastii dochodzi do przerostu gruczołu, a w pseudoginekomastii dominuje nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy klatki piersiowej.
Merck Manual opisuje prosty sposób, który może pomóc w ocenie zmiany. Połóż się na plecach i ułóż ręce za głową. Następnie ściśnij okolicę brodawki kciukiem i palcem wskazującym, zbliżając palce do siebie z obu stron. W ginekomastii pod palcami zwykle wyczuwasz twardą, symetryczną obręcz tkanki o średnicy większej niż 0,5 cm, podobną w konsystencji do brodawki. Jeśli palce mogą zbliżyć się do siebie bez wyraźnego oporu, aż do brodawki, bardziej prawdopodobny jest nadmiar tkanki tłuszczowej (pseudoginekomastia).
Dlaczego piersi u mężczyzn rosną? Najczęstsze przyczyny ginekomastii
Najczęstszą przyczyną ginekomastii jest zaburzona równowaga hormonalna, zwłaszcza niedobór androgenów, czyli męskich hormonów. Taki stan może wiązać się z hipogonadyzmem. Wtedy organizm produkuje zbyt mało testosteronu w stosunku do estrogenów. Znaczenie ma też styl życia i ogólny stan zdrowia. Otyłość często współwystępuje z ginekomastią. Tkanka tłuszczowa uczestniczy w przemianach hormonalnych, co może sprzyjać powiększaniu piersi.
Warto zwrócić uwagę także na przyjmowane leki i inne substancje. PubMed Central podaje, że około 20 proc. przypadków ginekomastii wiąże się z lekami lub substancjami egzogennymi. Jeśli zauważysz u siebie zmiany, sprawdź ulotki stosowanych preparatów i omów je z lekarzem.
Objawy raka piersi u mężczyzn. Kiedy pilnie do lekarza?
Większość zmian w męskich piersiach ma charakter łagodny, ale są objawy, których nie wolno bagatelizować. Rak piersi u mężczyzn jest rzadki, ale możliwy, dlatego każdy nietypowy objaw powinien ocenić lekarz. National Cancer Institute wymienia symptomy, które wymagają pilnej konsultacji. Zwróć uwagę szczególnie na:
- guz lub wyraźne zgrubienie w piersi lub jej okolicy
- zmiana kształtu brodawki lub kierunku, w którym jest skierowana
- wciągnięcie brodawki sutkowej do środka
- wydzielina z brodawki, która może być krwawa lub przezroczysta
- otwarta rana lub owrzodzenie na skórze piersi
- zaczerwieniona, łuszcząca się lub spuchnięta skóra
- wgłębienia na skórze przypominające strukturę skórki pomarańczy
- powiększone węzły chłonne pod pachą lub w okolicy obojczyka
Jakie badania przy ginekomastii i kiedy leczenie jest na NFZ?
Jeśli zauważysz u siebie powiększenie piersi, zacznij od wizyty u lekarza, który dobierze diagnostykę. Mayo Clinic podaje, że standardowo wykonuje się badania krwi oceniające poziom hormonów. W zależności od sytuacji potrzebne mogą być też badania obrazowe, takie jak mammografia (RTG piersi), tomografia komputerowa albo rezonans magnetyczny.
Lekarz może zlecić także USG jąder, ponieważ ich stan wpływa na gospodarkę hormonalną. Czasem, aby wykluczyć zmiany nowotworowe, potrzebna jest biopsja. To pobranie niewielkiego wycinka tkanki do badania w laboratorium.
W polskim systemie ochrony zdrowia leczenie ginekomastii może odbywać się w ramach NFZ. Zgodnie z zarządzeniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia schorzenie figuruje w klasyfikacji pod kodem N62 jako „Przerost sutka”. NFZ finansuje m.in. zabiegi takie jak mammoplastyka pomniejszająca, dlatego warto omówić możliwości leczenia z lekarzem rodzinnym i poprosić o skierowanie do poradni specjalistycznej, jeśli objawy są dla ciebie obciążające.
4
Źródła:
