Grypa A i B mogą dawać podobne objawy, ale nie są tym samym. O tych różnicach warto wiedzieć

Grypa typu A i B może powodować wysoką gorączkę, bóle mięśni, kaszel i silne osłabienie. Choć na podstawie samych objawów nie sposób odróżnić obu zakażeń, wirusy różnią się zdolnością do mutowania i rozprzestrzeniania. Czy przechorowanie jednego typu grypy chroni przed drugim i czy ciągu jednego sezonu można zachorować dwukrotnie?

Chora kobieta leży na kanapie z termometrem. Obok leki i cytryna. O objawach grypy A i B przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: getty/ Getty Images Grypa A i B mogą dawać podobne objawy, ale nie są tym samym. O tych różnicach warto wiedzieć

Ponad milion zachorowań, 31,1 tys. hospitalizowanych pacjentów i około tysiąca zgonów. Tak wyglądał bilans sezonu grypowego 2025/2026 w Polsce według raportu Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych (OPZCI). Koszty leczenia szpitalnego pacjentów z grypą oszacowano na około 206 mln zł.

Mimo poważnych konsekwencji zdrowotnych poziom wyszczepialności przeciwko grypie w poprzednim sezonie wyniósł zaledwie 6 proc. Wśród osób w wieku 65 lat i więcej odsetek ten sięgał 16 proc. Z komunikatu OPZCI z 5 listopada 2026 roku wynika natomiast, że we wrześniu przeciwko grypie zaszczepiło się 451 tys. osób.

W Polsce sezon grypowy trwa zazwyczaj od października do maja, a największą liczbę zachorowań odnotowuje się między styczniem a marcem. Za sezonowe epidemie odpowiadają przede wszystkim dwa typy wirusa grypy: A i B.

Co to jest grypa? Co ją wywołuje?

Czym różni się grypa typu A od grypy typu B?

Wyróżnia się cztery typy wirusa grypy: A, B, C i D. Za sezonowe zachorowania u ludzi odpowiadają przede wszystkim wirusy typu A i B. Grypa typu C zwykle powoduje łagodniejsze zakażenia, natomiast wirusy typu D występują głównie u bydła.

Wirus grypy typu A zakaża zarówno ludzi, jak i zwierzęta, między innymi ptaki i świnie. Charakteryzuje się dużą zmiennością genetyczną, odpowiada za duże epidemie grypy i może wywoływać pandemie.

Wirusy grypy typu A dzieli się na podtypy na podstawie dwóch białek znajdujących się na ich powierzchni: hemaglutyniny (H) i neuraminidazy (N). Wśród ludzi sezonowo krążą przede wszystkim podtypy A(H1N1) i A(H3N2).

Wirus grypy typu B występuje przede wszystkim u ludzi i zmienia się wolniej. Wirusy tego typu klasyfikowano w ramach dwóch linii genetycznych: B/Victoria i B/Yamagata. Drugiej z nich nie wykryto od marca 2020 roku.

Grypa typu A i B. Czy można odróżnić je po objawach?

Objawy zakażenia wirusem grypy typu A i B mogą być niemal identyczne. W obu przypadkach mogą występować:

  • gorączka lub uczucie gorączki,
  • kaszel,
  • ból gardła,
  • katar lub niedrożność nosa,
  • bóle mięśni i całego ciała,
  • bóle głowy,
  • zmęczenie i osłabienie,
  • wymioty i biegunka, występujące częściej u dzieci niż u dorosłych.

Grypa typu A częściej odpowiada za epidemie o dużej skali, jednak zakażenie wirusem typu B również może prowadzić do ciężkiego przebiegu choroby, poważnych powikłań i hospitalizacji.

Na podstawie samych objawów nie można wiarygodnie ustalić, który typ wirusa odpowiada za zakażenie. Do ich rozróżnienia wykorzystuje się odpowiednie testy diagnostyczne.

Która grypa jest groźniejsza? Typ A czy B?

Wirus grypy typu A zmienia się szybciej niż wirus typu B. Jego występowanie zarówno u ludzi, jak i zwierząt sprzyja powstawaniu nowych wariantów, między innymi w wyniku wymiany materiału genetycznego.

Kiedy pojawia się wariant, przeciwko któremu znaczna część populacji nie ma odpowiedniej odporności, zakażenia mogą szybko się rozprzestrzeniać. To właśnie wirusy grypy typu A odpowiadają za pandemie grypy.

Wirus grypy typu B zmienia się wolniej i nie ma takiego samego potencjału pandemicznego. Nie oznacza to jednak, że wywołana przez niego choroba zawsze przebiega łagodnie.

U pojedynczego pacjenta zarówno grypa typu A, jak i B może mieć ciężki przebieg. Osoby należące do grup zwiększonego ryzyka powikłań wymagają szczególnej uwagi niezależnie od tego, którym typem wirusa zostały zakażone.

Grypa typu B może odpowiadać za drugą falę zachorowań

Wirusy grypy typu A często odpowiadają za pierwszy duży wzrost liczby zakażeń w sezonie. Grypa typu B może natomiast osiągać szczyt aktywności w jego późniejszej części.

Kiedy liczba zakażeń wirusem typu A zaczyna maleć, może wzrastać udział zakażeń wirusem typu B. Oznacza to, że spadek liczby zachorowań wywołanych jednym typem wirusa nie musi jeszcze oznaczać końca sezonu grypowego.

Nie każdy sezon przebiega jednak według tego samego schematu. Rozkład zachorowań zależy od aktualnej sytuacji epidemiologicznej i krążących w populacji wirusów.

Grypa typu A i B. Czy leczenie się różni?

W leczeniu obu typów grypy wykorzystuje się leki przeciwwirusowe, między innymi oseltamiwir oraz baloksawir marboksylu. Preparaty te mogą skracać czas utrzymywania się objawów, jednak nie powodują natychmiastowego ustąpienia choroby.

Istotne jest również leczenie objawowe, obejmujące:

  • odpoczynek,
  • odpowiednie nawodnienie organizmu,
  • stosowanie w razie potrzeby leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych, takich jak paracetamol lub ibuprofen, o ile nie ma przeciwwskazań.

Decyzja o zastosowaniu leczenia przeciwwirusowego zależy między innymi od przebiegu choroby i indywidualnego ryzyka powikłań.

Czy po przechorowaniu grypy typu A można zachorować na grypę typu B?

Przechorowanie grypy typu A nie zapewnia swoistej ochrony przed wirusem grypy typu B. Przeciwciała wytwarzane w odpowiedzi na zakażenie jednym typem wirusa nie zapewniają skutecznej odporności na drugi.

Bezpośrednio po infekcji może wystąpić krótkotrwałe pobudzenie mechanizmów obronnych organizmu, jednak nie stanowi ono wystarczającego zabezpieczenia przed kolejnym zakażeniem.

Oznacza to, że w ciągu jednego sezonu grypowego można najpierw zachorować na grypę typu A, a następnie na grypę typu B. Przebyta infekcja nie jest zatem powodem do rezygnacji ze szczepienia.

Szczepienia przeciw grypie w Polsce w sezonie 2026/2027

Skład szczepionek przeciwko grypie jest aktualizowany w kolejnych sezonach, aby uwzględniać przewidywane warianty wirusów krążących w populacji.

W sezonie 2026/2027 szczepionki przeciwko grypie są trójskładnikowe. Zawierają antygeny dwóch podtypów wirusa grypy A (H1N1 i H3N2) oraz wirusa grypy B z linii Victoria.

W Polsce szczepionki Influvac i Vaxigrip są bezpłatne dla:

  • dzieci i młodzieży od ukończenia 6. miesiąca życia do ukończenia 18. roku życia,
  • osób w wieku 65 lat i więcej,
  • kobiet w ciąży i połogu.

Pozostałe osoby dorosłe mogą skorzystać z 50-procentowej refundacji.

Rozwinięcie odpowiedzi immunologicznej po szczepieniu zajmuje około dwóch tygodni. Szczepienie można wykonać również w trakcie sezonu grypowego, po wyzdrowieniu z wcześniejszej infekcji. Pozostaje ono podstawowym sposobem ograniczania ryzyka zachorowania, ciężkiego przebiegu grypy i związanych z nią powikłań.

Źródło:

  • Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych, Raport epidemiologiczny 2025/2026
  • OPZCI, Sezon infekcyjny coraz bliżej. Profilaktyka szczepienna kluczem do ochrony, 5 listopada 2026 r.
  • OPZCI, Podsumowanie sezonu infekcyjnego 2025/2026
  • NIZP PZH-PIB, Szczepienia przeciwko grypie
  • Główny Inspektorat Sanitarny, Jesień bez infekcji
  • Prevention