Szybsze bicie serca przy wdechu. Co to oznacza i kiedy jest to normalne

Tętno może przyspieszać przy wdechu i zwalniać przy wydechu. Taka zmienność rytmu serca bywa opisywana jako niemiarowość oddechowa i zwykle nie oznacza choroby. Najczęściej widać ją u dzieci oraz u młodych, bardzo aktywnych osób.

Młoda kobieta w stroju sportowym siedzi na podłodze i trzyma dłoń na klatce piersiowej. Więcej na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Młoda kobieta w stroju sportowym siedząca w jasnym salonie.
  • Przyspieszanie tętna przy wdechu i zwalnianie przy wydechu to całkowicie naturalna cecha zdrowego organizmu
  • Niemiarowość oddechowa występuje najczęściej u dzieci, nastolatków oraz młodych dorosłych prowadzących aktywny tryb życia
  • Według danych PTK o niemiarowości mówi się przy różnicy między uderzeniami serca powyżej 160 milisekund
  • Zjawisko to wynika z pracy nerwu błędnego i zazwyczaj świadczy o dużej elastyczności układu krążenia
  • Niemiarowość oddechowa: co to jest i na czym polega

    Zatokowa niemiarowość oddechowa to naturalna zmienność rytmu serca związana z oddechem. Oznacza, że odstępy między kolejnymi uderzeniami nie są idealnie równe. W EKG zwykle widać ją wyraźnie i najczęściej traktuje się ją jako wariant prawidłowej reakcji organizmu na oddychanie.

    W praktyce wygląda to tak: przy wdechu serce przyspiesza, a przy wydechu zwalnia. Baza MeSH (National Library of Medicine) opisuje to jako naturalną zmienność, w której odstępy między uderzeniami skracają się przy wdechu i wydłużają przy wydechu. To nie choroba, tylko cecha fizjologiczna.

    Poradnik Zdrowie arytmia serca

    Dlaczego serce przyspiesza przy wdechu? Rola nerwu błędnego

    Za zmiany tętna podczas oddychania odpowiada układ nerwowy, szczególnie nerw błędny. Można go porównać do „hamulca”, który zwalnia pracę serca. Według informacji Mayo Clinic opublikowanych w „Circulation” przy wdechu to hamowanie na moment słabnie, dlatego serce bije szybciej.

    Składa się na to kilka mechanizmów uruchamianych podczas wdechu:

    • receptory w płucach reagują na ich rozciąganie i wysyłają sygnał do mózgu, by na chwilę osłabić hamowanie serca
    • impulsy z ośrodka oddechowego w mózgu bezpośrednio wpływają na ośrodek kontrolujący pracę serca
    • podczas wdechu do prawej części serca napływa więcej krwi, co aktywuje specjalne czujniki zwiększające aktywność serca
    • zmienia się wrażliwość receptorów ciśnienia znajdujących się w tętnicach szyjnych.

    Niemiarowość oddechowa u dzieci i młodych dorosłych. U kogo występuje najczęściej

    Niemiarowość oddechowa nie u każdego jest równie wyraźna. Najczęściej obserwuje się ją u osób młodych, których organizm szybko reaguje na bodźce związane z oddychaniem. Z wiekiem ta zmienność rytmu serca zwykle słabnie i bywa mniej zauważalna.

    W badaniach opisanych w „Frontiers in Cardiovascular Medicine” zjawisko jest najbardziej wyraźne u:

    • dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym
    • nastolatków w okresie dojrzewania
    • młodych dorosłych prowadzących aktywny tryb życia

    Jeśli u dziecka albo u młodej osoby tętno wyraźnie przyspiesza przy wdechu, zazwyczaj nie jest to powód do obaw. U osób starszych rytm serca bywa bardziej regularny, dlatego niemiarowość oddechowa jest u nich rzadziej obserwowana. Zwykle ma też mniejsze nasilenie.

    Niemiarowość oddechowa w EKG. Jak wygląda i jak się ją ocenia

    W rutynowym EKG można zmierzyć czas między kolejnymi uderzeniami serca. Przy niemiarowości oddechowej na zapisie widać skracanie odstępów przy wdechu i ich wydłużanie przy wydechu. Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (PTK) opisuje kryteria, które pomagają odróżnić to zjawisko od innych zaburzeń rytmu.

    W kompendium Sekcji Elektrokardiologii Nieinwazyjnej i Telemedycyny PTK przyjęto, że o niemiarowości oddechowej mówi się wtedy, gdy różnica między najdłuższym a najkrótszym odstępem przekracza 160 milisekund. Ważne jest, żeby te zmiany były zsynchronizowane z oddechem. W takiej sytuacji wynik opisuje się jako wariant normy, a nie problem wymagający leczenia.

    Czy niemiarowość oddechowa jest groźna? Co to oznacza na co dzień

    Niemiarowość oddechowa w zdecydowanej większości przypadków jest zjawiskiem fizjologicznym, a nie objawem choroby. Może świadczyć o prawidłowej pracy układu autonomicznego, który reguluje pracę narządów niezależnie od woli. Zwykle nie ma powodu, by z tego powodu rezygnować z aktywności fizycznej albo wprowadzać specjalną dietę.

    Pomocne są trzy proste zasady:

    • jeśli niemiarowość jest jedynym objawem i czujesz się dobrze, nie musisz podejmować żadnych działań
    • jeśli jednak nierównemu biciu serca towarzyszą duszności, kłucie w klatce piersiowej lub zawroty głowy, skonsultuj się z lekarzem
    • pamiętaj, aby przy każdym badaniu serca informować lekarza o przyjmowanych lekach, ponieważ niektóre z nich mogą wpływać na rytm zatokowy

    Przyspieszenie tętna przy wdechu i zwolnienie przy wydechu to typowy element fizjologii. Jeśli nie towarzyszą temu niepokojące dolegliwości, zwykle jest to wariant normy. Taką reakcję organizmu najczęściej obserwuje się u dzieci i młodych, aktywnych osób.

    Źródła: