Czy przy cukrzycy można pić alkohol? Nawet jeden wieczór może mieć nieoczekiwane konsekwencje

Alkohol może namieszać w poziomie cukru znacznie dłużej, niż trwa spotkanie przy kieliszku. Przy cukrzycy nawet kilka drinków może uruchomić niebezpieczny mechanizm, którego skutki pojawią się dopiero w nocy lub następnego dnia. Ryzyko ciężkiej hipoglikemii może utrzymywać się nawet 24 godziny po ostatnim drinku.

Kobieta z sensorem glukozy na ramieniu trzyma kieliszek wina przy posiłku. O wpływie alkoholu na cukier czytaj na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Osoba z czujnikiem do pomiaru poziomu glukozy na ramieniu trzymająca kieliszek czerwonego wina przy stole jadalnianym.
  • Ryzyko wystąpienia groźnego niedocukrzenia utrzymuje się nawet przez 24 godziny po spożyciu ostatniej dawki alkoholu
  • Słodkie drinki, likiery oraz piwo mogą powodować gwałtowne skoki poziomu glukozy ze względu na dużą zawartość węglowodanów
  • Polskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca całkowitą rezygnację z alkoholu i dopuszcza jedynie sporadyczne ilości w wyjątkowych sytuacjach
  • Przed spożyciem alkoholu należy zjeść posiłek z węglowodanami złożonymi i częściej kontrolować poziom cukru glukometrem
  • Osoby przyjmujące insulinę lub leki z grupy sulfonylomocznika są najbardziej narażone na ciężkie niedocukrzenie po alkoholu

Alkohol a cukrzyca: dlaczego rośnie ryzyko hipoglikemii

Cukrzyca to choroba, w której trudniej utrzymać prawidłowy poziom glukozy we krwi. Po alkoholu kontrola cukru staje się trudniejsza, bo wątroba zajmuje się przede wszystkim metabolizowaniem alkoholu. W efekcie może na pewien czas słabiej uwalniać glukozę do krwi, a to zwiększa ryzyko groźnego spadku cukru (hipoglikemii), o czym informuje MedlinePlus.

Przy cukrzycy alkohol może rozchwiać poziom glukozy: u części osób cukier najpierw rośnie, a później mocno spada. Dużo zależy od tego, co pijesz i czy wcześniej był posiłek. Alkohol może też utrudniać przewidywanie reakcji organizmu i zwiększać ryzyko powikłań, jeśli cukier wymknie się spod kontroli.

„Zamknąłem drzwi od gabinetu i powiedziałem: sayonara”. Michał Figurski szczerze o cukrzycy i jej konsekwencjach

Hipoglikemia po alkoholu przy cukrzycy: ryzyko nawet do 24 godzin

Największym zagrożeniem po alkoholu jest hipoglikemia, czyli niedocukrzenie, które może pojawić się od razu albo dopiero po kilku godzinach. Jak podaje Indian Health Service, ryzyko hipoglikemii może utrzymywać się nawet do 24 godzin po wypiciu ostatniego drinku. Dlatego gorsze samopoczucie może wystąpić także w nocy albo następnego dnia, szczególnie gdy alkohol był pity na pusty żołądek.

Szczególnej ostrożności wymagają osoby, które przyjmują leki zwiększające ilość insuliny w organizmie. American Diabetes Association (ADA) podaje, że na ciężką hipoglikemię bardziej narażone są osoby stosujące insulinę oraz leki z grupy sulfonylomocznika, na przykład glibenklamid lub glipizyd. Alkohol może nasilać ich działanie i jednocześnie maskować objawy niedocukrzenia, więc reakcja bywa opóźniona. Do tego objawy hipoglikemii łatwo pomylić z upojeniem alkoholowym.

Alkohol a wysoki cukier: kiedy drinki i piwo podnoszą glukozę

Nie każdy alkohol obniża cukier. Słodkie drinki, likiery i piwo mogą podnosić poziom glukozy, bo zawierają sporo węglowodanów. Cukier potrafi wtedy szybko wzrosnąć, zwłaszcza gdy w napoju są soki lub syropy.

Problemem są też skutki długofalowe. Kalorie z alkoholu mogą odkładać się w wątrobie w postaci tłuszczu, co sprzyja insulinooporności i utrudnia kontrolę cukrzycy oraz masy ciała. MedlinePlus wskazuje, że stłuszczenie wątroby związane z alkoholem pogarsza naturalną regulację poziomu glukozy we krwi.

Ile alkoholu przy cukrzycy: zalecenia i standardowa porcja

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w „Current Topics in Diabetes” wskazuje, że przy cukrzycy nie ma bezpiecznej dawki alkoholu i najlepszym wyborem jest abstynencja. Jeśli mimo to alkohol pojawia się sporadycznie, kluczowe jest trzymanie się limitów i traktowanie ich jako maksimum. „Diabetes Care” opisuje miary, które ułatwiają liczenie standardowej porcji, czyli „jednego drinka”:

  • 355 ml piwa (jedno małe piwo)
  • 150 ml wina (jeden kieliszek)
  • 45 ml alkoholu wysokoprocentowego (jeden kieliszek wódki)

W tych zaleceniach przyjmuje się, że kobiety nie powinny przekraczać 1 standardowej porcji dziennie, a mężczyźni 2 porcji. Te wartości nie są zachętą do codziennego picia, tylko górną granicą na wyjątkowe sytuacje. Jeśli ktoś dotąd nie pił alkoholu, wytyczne odradzają zaczynanie po rozpoznaniu cukrzycy, bo reakcja organizmu może być trudna do przewidzenia.

Jak ograniczyć ryzyko po alkoholu przy cukrzycy: jedzenie i kontrola glukozy

Jeśli pojawia się alkohol, warto wcześniej zadbać o podstawy bezpieczeństwa. Nie pij na pusty żołądek i łącz alkohol z posiłkiem zawierającym węglowodany złożone. Częściej kontroluj glukozę glukometrem, przed drinkiem, w trakcie oraz przed snem. Pamiętaj też, że wysiłek fizyczny, na przykład taniec, razem z alkoholem zwiększa ryzyko spadku cukru.

Dobrze, żeby osoby w twoim otoczeniu wiedziały o cukrzycy i potrafiły zareagować, gdy poczujesz się źle. Pomaga też identyfikator medyczny lub opaska z informacją o chorobie, bo objawy hipoglikemii, na przykład bełkotliwa mowa i zaburzenia równowagi, łatwo pomylić z upojeniem alkoholowym. Najbezpieczniejsza jest abstynencja, a jeśli alkohol się zdarza, lepiej ograniczyć ilość i częściej sprawdzać glukozę glukometrem.

Źródła: