Szczepienia na grypę w sezonie 2026/2027. Gdzie się zaszczepić? Cena, refundacja

Szczepienia na grypę. Kiedy najlepiej zaplanować procedurę medyczną?

Zgodnie z oficjalnymi rekomendacjami Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego (NIZP PZH-PIB), optymalny czas na przyjęcie preparatu ochronnego przypada na okres od września do listopada. Organizm ludzki potrzebuje około 10-14 dni na wyprodukowanie skutecznego poziomu przeciwciał odpornościowych.

Ponieważ szczyt zachorowań w Polsce przypada najczęściej na okres od stycznia do marca, zaszczepienie się wczesną jesienią gwarantuje najwyższą ochronę w okresie najtrudniejszym epidemiologicznie. Eksperci wskazują, że szczepienie można bezpiecznie wykonać również w późniejszych miesiącach zimowych, jeśli pacjent nie zdążył zrobić tego jesienią.

Nowy skład preparatów i cena szczepienia na grypę w aptekach

Sezon 2026/2027 przynosi historyczną zmianę w strukturze szczepionek. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Europejska Agencja Leków (EMA) zaleciły wycofanie ze składu szczepionek komponentu chroniącego przed linią wirusa B/Yamagata. Analizy laboratoryjne wykazały, że szczep ten nie krąży w populacji ludzkiej od marca 2020 roku. W związku z tym następuje powrót do szczepionek trójwalentnych (zawierających antygeny szczepów A/H1N1, A/H3N2 oraz B/Victoria), takich jak Vaxigrip, Influvac czy wysokodawkowa Efluelda.

Zgodnie z obwieszczeniem refundacyjnym Ministerstwa Zdrowia, dla dorosłych w wieku od 18 do 64 lat obowiązuje 50% zniżki na preparaty standardowe. W tym wariancie cena szczepienia na grypę wynosi około 26,86 zł za dawkę (przy cenie pełnopłatnej na poziomie około 53 zł). Dla pacjentów powyżej 60. roku życia dedykowana jest wysokodawkowa szczepionka Efluelda, której koszt po 50% refundacji wynosi 81,72 zł (cena pełna to 163,44 zł).

Kto może otrzymać szczepienie na grypę za darmo?

Pełna refundacja (100%) przysługuje określonym grupom pacjentów na podstawie recepty wystawionej przez lekarza lub uprawnionego farmaceutę. Przepisy na sezon 2026/2027 jasno określają, że szczepienie na grypę za darmo przysługuje:

• dzieciom i młodzieży do ukończenia 18. roku życia (recepta z kodem uprawnienia „DZ”),
• seniorom w wieku 65 lat i starszym (recepta z kodem uprawnienia „S”),
• kobietom w ciąży oraz w okresie połogu (recepta z kodem uprawnienia „C”).

Gdzie się zaszczepić na grypę i jak wygląda wizyta w aptece?

Wszyscy pacjenci poszukujący informacji o tym, gdzie się zaszczepić na grypę, mają do dyspozycji dwie główne ścieżki: placówki Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ) oraz apteki ogólnodostępne. Obecnie ponad 2000 aptek w całej Polsce posiada certyfikowane gabinety szczepień.

Dostępna szczepionka na grypę w aptece to rozwiązanie niezwykle wygodne dla osób dorosłych. Zgodnie z wytycznymi Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), usługa kwalifikacji farmaceutycznej oraz samo podanie szczepionki są w całości finansowane ze środków publicznych. Oznacza to, że pacjent nie płaci za samą usługę wykonania zastrzyku – pokrywa jedynie koszt preparatu (lub odbiera go bezpłatnie, jeśli posiada uprawnienia do 100% refundacji).

Szczepienie na grypę dla dzieci, seniorów oraz kobiet w ciąży

Profilaktyka grup ryzyka jest kluczowym elementem walki z epidemią grypy. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników jednoznacznie rekomenduje szczepienie na grypę w ciąży. Jest ono w pełni bezpieczne w każdym trymestrze, chroni kobietę przed ciężkim przebiegiem infekcji i hospitalizacją, a także zapewnia odporność noworodkowi w pierwszych miesiącach życia dzięki przezłożyskowemu transferowi przeciwciał.

Z kolei szczepienie na grypę dla dzieci można realizować już od ukończenia 6. miesiąca życia. Najmłodsi pacjenci bardzo łatwo ulegają zakażeniom w skupiskach rówieśniczych, co czyni ich głównym wektorem transmisji wirusa. Niemniej istotne jest szczepienie na grypę dla seniora. U osób starszych, ze względu na naturalne starzenie się układu odpornościowego (immunosenescencję), standardowe szczepionki mogą wywołać słabszą odpowiedź, dlatego zaleca się u nich stosowanie preparatów wysokodawkowych (jak Efluelda), które skuteczniej chronią przed powikłaniami i hospitalizacją.

Czego po szczepieniu na grypę nie wolno robić pacjentom?

Aby proces wytwarzania odporności przebiegł bez zakłóceń, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad. Bezpośrednio po szczepieniu na grypę nie wolno spożywać alkoholu przez co najmniej 24 do 48 godzin. Substancje alkoholowe mogą osłabić reakcję immunologiczną organizmu oraz nasilić ewentualne objawy niepożądane.

Ponadto pacjentom zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego (np. ciężkich treningów siłowych) w dniu szczepienia oraz powstrzymanie się od drapania, masowania czy uciskania miejsca wkłucia, co mogłoby wywołać silny odczyn miejscowy.

Czy powikłania po szczepieniu na grypę stanowią zagrożenie?

Dane epidemiologiczne gromadzone przez NIZP PZH-PIB potwierdzają, że ciężkie powikłania po szczepieniu na grypę (takie jak wstrząs anafilaktyczny) występują niezmiernie rzadko – statystycznie rzadziej niż raz na milion podań.

Zdecydowana większość pacjentów doświadcza jedynie łagodnych odczynów poszczepiennych (NOP). Należą do nich ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu ukłucia, a także przejściowe objawy ogólnoustrojowe: stan podgorączkowy, bóle mięśniowo-stawowe, ból głowy oraz uczucie rozbicia. Objawy te stanowią dowód na prawidłową reakcję układu odpornościowego na podany antygen i samoistnie ustępują w ciągu 2–3 dni.

W galerii poniżej znajdziesz: Nie tylko grypa i COVID. Te szczepienia trzeba powtarzać, jeśli chcesz ochrony