- Bolesne zaczerwienienie skóry po słońcu to najczęściej reakcja obronna organizmu na zbyt silne promieniowanie UV
- Silny ból i nagłe wypryski mogą oznaczać fototoksyczność, fotoalergię lub zaostrzenie chorób takich jak toczeń
- NFZ odradza stosowanie tłustych kremów na oparzenia, zalecając zamiast nich chłodne okłady i preparaty z pantenolem
- Według Mayo Clinic gorączka powyżej 39 stopni, wymioty i dezorientacja po opalaniu wymagają natychmiastowej pomocy medycznej
- Przebijanie pęcherzy po oparzeniu słonecznym jest zabronione ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zakażenia bakteryjnego
Czerwona i piecząca skóra po opalaniu. Czym dokładnie jest oparzenie słoneczne?
Bolesny rumień po długim przebywaniu na słońcu to zazwyczaj klasyczne oparzenie pierwszego stopnia. Według wytycznych Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) to po prostu reakcja obronna naszego organizmu na nadmiar promieniowania UV. Co ważne, pieczenie i zmiana koloru skóry rzadko pojawiają się od razu – najczęściej rozwijają się od 2 do 6 godzin po zejściu z plaży.
Niekiedy jednak ból i czerwień na skórze to coś więcej niż zwykłe oparzenie. Może to być reakcja fotowrażliwości, która sprawia, że skóra reaguje gwałtownie nawet na krótką ekspozycję. W takich sytuacjach na ciele mogą pojawić się nie tylko plamy, ale też swędzące wypryski, grudki lub silne stany zapalne, które wymagają innej pielęgnacji niż standardowe podrażnienie po plażowaniu.
Nie tylko oparzenie. Jakie schorzenia może wywoływać słońce?
Istnieje szereg dolegliwości, które sprawiają, że twoja skóra staje się wyjątkowo wrażliwa na światło. Jak podaje Merck Manual, reakcje te mogą mieć podłoże chemiczne lub genetyczne. Warto wiedzieć, że bolesna skóra po słońcu może wynikać z następujących stanów:
- fototoksyczność — powoduje ból i nagłe zaczerwienienie nawet po bardzo krótkim czasie spędzonym na słońcu,
- fotoalergia — objawia się zaczerwienieniem, łuszczeniem, a czasem pęcherzami przypominającymi pokrzywkę,
- polimorficzna osutka świetlna — objawia się jako czerwone grudki lub uniesione, nieregularne obszary na skórze,
- pokrzywka słoneczna — to swędzące bąble, które wyskakują już po kilku minutach od wyjścia na zewnątrz,
- fitofotodermatoza — reakcja wywołana kontaktem z niektórymi roślinami i słońcem jednocześnie.
W niektórych przypadkach słońce może również zaostrzać poważniejsze choroby. Na przykład w przebiegu tocznia rumieniowatego układowego ekspozycja na światło może wywołać charakterystyczną wysypkę w kształcie motyla na nosie i policzkach. Z kolei u dzieci cierpiących na rzadkie schorzenie zwane xeroderma pigmentosum, nawet minimalny kontakt ze słońcem może prowadzić do ciężkich i bolesnych oparzeń.
Domowe sposoby na oparzenia słoneczne. Jak szybko uśmierzyć ból i pieczenie?
Jeśli czujesz, że twoja skóra jest gorąca i piecze, najważniejszym krokiem jest jej schłodzenie. Johns Hopkins Medicine zaleca branie chłodnych, ale nie lodowatych kąpieli oraz przykładanie wilgotnych okładów w bolące miejsca. Jeśli ból jest trudny do zniesienia, możesz sięgnąć po ogólnodostępne środki przeciwbólowe zawierające paracetamol lub ibuprofen. Pamiętaj jednak, aby nigdy nie podawać aspiryny dzieciom i nastolatkom ze względu na ryzyko wystąpienia groźnego zespołu Reye’a.
Szybka ulga to także odpowiednie kosmetyki z apteki. Sięgaj po chłodzące żele z aloesem lub pianki z D-pantenolem, które mocno nawilżają i koją naskórek. Eksperci z NFZ stanowczo odradzają smarowanie oparzeń tłustymi kremami, a także domowym masłem czy olejem – takie substancje blokują dopływ powietrza i zatrzymują ciepło w tkankach. Pamiętaj też o wypiciu dodatkowych 2-3 szklanek wody, by nawodnić organizm od wewnątrz.
Kiedy z oparzeniem pojechać na SOR? Niepokojące objawy udaru cieplnego
Złe samopoczucie po plażowaniu to sygnał alarmowy, którego nie wolno ignorować. Zgodnie z wytycznymi ekspertów z Mayo Clinic, jeśli oparzeniu towarzyszy gorączka powyżej 39°C, silne dreszcze i wymioty, należy pilnie wezwać lekarza. Splątanie, zawroty głowy czy nagłe omdlenie to z kolei książkowe objawy udaru cieplnego lub skrajnego odwodnienia, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia.
Wizyty u lekarza wymagają także zmiany bezpośrednio na skórze, których nie da się wyleczyć domowymi sposobami. Jeśli na ciele pojawiają się duże, bolesne pęcherze wypełnione płynem, nie wolno ich samodzielnie przebijać, gdyż grozi to zakażeniem. Sygnałem do niepokoju są również oznaki infekcji, takie jak wyciek ropy z ran, nieprzyjemny zapach oraz brak poprawy i brak gojenia się skóry po kilku dniach od ekspozycji na słońce.
Pęcherze po opalaniu i łuszcząca się skóra. Czego bezwzględnie unikać?
Podstawowa zasada przy bolesnym rumieniu to absolutny zakaz wychodzenia na słońce aż do całkowitego wygojenia naskórka. Jeśli na ciele pojawiły się bąble surowicze, pod żadnym pozorem ich nie przebijaj – chronią one uszkodzoną tkankę przed infekcją. Gdy pęcherz pęknie samoczynnie, ostrożnie przemyj ranę wodą z mydłem, zdezynfekuj preparatem z octenidyną i nałóż jałowy opatrunek. Zanim znowu wyjdziesz na słońce, koniecznie zaopatrz się w apteczny krem z filtrem SPF 50.
Zobacz galerię: Domowe sposoby na oparzenia słoneczne
11
Źródła:
