Te kleszcze są najgroźniejsze w Polsce. Jeden z nich może żyć nawet w mieszkaniu

Powszechnie uważa się, że kleszcze występują tylko w lesie. Tymczasem te pasożyty można spotkać nawet w centrum miasta. Niekiedy mogą być groźniejsze niż te z lasu, gdyż nie tylko przenoszą choroby odkleszczowe, lecz także mogą wywołać paraliż uniemożliwiający oddychanie, a nawet potencjalne śmiertelny wstrząs anafilaktyczny.

Najgroźniejsze gatunki kleszczy: obrzeżek gołębień (gołębi)

Obrzeżek gołębień (gołębi) (Argas reflexus) to kleszcz, którego żywicielem są gołębie i inne ptaki, m.in. jaskółki, wróble, a nawet ptactwo domowe.

W związku z tym mogą występować w kurnikach, gołębnikach, a także na strychach czy poddaszach mieszkań w centrum miast.

Gdy nie ma ich naturalnego żywiciela, wygłodniałe pasożyty mogą przedostawać się do mieszkań i atakować ludzi. Ich cechą charakterystyczną jest to, że żerują całymi grupami, zwykle w nocy.

Ugryzienia tych kleszczy są bardzo bolesne, swędzące i długo się goją. Zmiany skórne mogą się utrzymywać nawet do 1,5 roku.

Obrzeżki najczęściej ukrywają się w szparach podłóg, futryn, pod parapetami, progami i tapetami, w szczelinach mebli i miejsc do spania.

Ostatnio zaatakowały komisariat w Poznaniu, ale obecność tych kleszczy odnotowano już wcześniej w Warszawie (na Pradze, Szczęśliwicach i Mokotowie), a także w kilku śląskich miastach – Katowicach, Chorzowie, Siemianowicach i Bytomiu. W przeszłości obrzeżki atakowały m.in. hejnalistów na wieży Kościoła Mariackiego w Krakowie.

Aby się przed nimi zabezpieczyć, należy zagipsować szczeliny przy oknach i drzwiach. Należy także pamiętać o tynkowaniu spękanych ścian wewnątrz i na zewnątrz budynku.

W przypadku inwazji pasożytów preparaty roztoczobójcze mogą okazać się niewystarczające. Konieczne może być m.in. usuwanie tapet, wykładzin czy parkietów.

Jak się chronić przed kleszczami?

Najgroźniejsze gatunki kleszczy: kleszcz łąkowy

Kleszcz łąkowy (Dermacentor reticulatus) występuje w całej Polsce. 

Kleszcze te częściej atakują zwierzęta niż ludzi (larwy i nimfy głównie gryzonie, a dorosłe kleszcze większe ssaki, m.in. psy).

Jeśli już wybierają ludzi, to najczęściej wkłuwają się w skórę głowy (gdyż jest najbardziej owłosiona). Sezon na kleszcza łąkowego przypada w marcu/kwietniu oraz wrześniu/listopadzie.

Najgroźniejsze gatunki kleszczy: kleszcz pospolity

Kleszcz pospolity (Ixodes ricinus) najlepiej czuje się w miejscach o dużej wilgotności. Można go spotkać w całej Polsce, zwłaszcza tam, gdzie są lasy liściaste i mieszane, a także iglaste, ale z gęstym poszyciem.

Ponadto jest również mieszkańcem miejskich parków, zieleńców i działek. To pasożyt, dla którego człowiek jest bardzo dobrym źródłem pożywienia, dlatego chętnie go atakuje.

To właśnie ten kleszcz najczęściej przenosi choroby odkleszczowe, m.in. boreliozę, kleszczowe zapalenie mózgu, anaplazmozę czy babeszjozę.

Nowe zagrożenie w Polsce: "kleszcz gigant" (Hyalomma)

W ostatnich sezonach coraz częściej słyszy się o pojawieniu się w Polsce kleszczy z rodzaju Hyalomma. To gatunek pochodzący z Afryki i Azji, który różni się od naszych rodzimych pasożytów niemal wszystkim.

• Wygląd: Jest znacznie większy (osiąga do 2 cm długości po nasyceniu się krwią) i ma charakterystyczne, prażkowane odnóża.
• Zachowanie: W przeciwieństwie do kleszcza pospolitego, który cierpliwie czeka na ofiarę, Hyalomma jest aktywnym łowcą. Potrafi dostrzec ruch z odległości kilku metrów i pogonić za człowiekiem lub zwierzęciem przez kilkanaście minut.
• Zagrożenie: Jest głównym wektorem wirusa gorączki krwotocznej krymsko-kongijskiej (CCHF), której śmiertelność u ludzi może wynosić nawet 40%. Przenosi także riketsjozy oraz wirusa zachodniego Nilu.

Mimo że kleszcze te preferują suchy i ciepły klimat, ocieplenie globalne sprawiło, że ich nimfy (przenoszone przez ptaki wędrowne) coraz częściej przeżywają w naszej szerokości geograficznej. Jeśli zauważysz kleszcza, który jest nienaturalnie duży i szybko się porusza – zachowaj szczególną ostrożność.