Jak się chronić przed kleszczami? Skuteczne sposoby

2020-04-24 10:44 Krystyna Bilska

Kleszcze atakują z ukrycia, są szybkie i skuteczne. Jak się więc przed nimi bronić? Jak uniknąć ukąszenia przez kleszcza? Poznaj skuteczne sposoby na kleszcze, które pomogą chronić cię przed ukąszeniem i zarażeniem się chorobami odkleszczowymi.

Spis treści:

  1. Jak się chronić przed kleszczami? Skuteczne sposoby
  2. Jak się chronić przed kleszczami? Tak atakują kleszcze
  3. Jak się chronić przed kleszczami? Drogi zakażenia chorobami odkleszczowymi

Jak się chronić przed kleszczami? Jak uniknąć ukąszenia przez kleszcza? Kleszcze należą do gromady pajęczaków. Jest ich ponad 850 gatunków, ale spośród 20 gatunków żyjących w Polsce najczęściej mamy do czynienia z trzema rodzajami kleszczy - pospolitym, łąkowym i obrzeżkiem gołębim. Niestety, tymi najbardziej niebezpiecznymi.

Kleszcze najczęściej żerują na zwierzętach – począwszy od polnych myszy, po zające i krowy – ale lubią też ludzką krew. Gdy temperatura powietrza wynosi powyżej 7-10°C (czyli od połowy marca do końca listopada), pajęczaki nieustająco polują na żywiciela. I dobrze wiedzą, gdzie najłatwiej go spotkać, dlatego czyhają nie w głębi lasu czy na środku polany, ale raczej na ich obrzeżach, na poboczach wąskich ścieżek, pod drzewami.

Natomiast obrzeżki (gdy brak gołębi) przychodzą do mieszkań przez otwarte okna i drzwi balkonowe oraz przez kanały wentylacyjne. Gromadzą się w szparach w podłodze oraz ścianach, pod parapetami i tapetami.

Z tego wynika, że w zasadzie nigdzie nie jesteśmy bezpieczni. A w dodatku nigdy, bo kleszcze pospolite i łąkowe atakują głównie w ciągu dnia (najaktywniejsze są rano, ok. 8 i po południu – od 15 do północy), natomiast obrzeżek tylko nocą.

W badaniach laboratoryjnych udowodniono, że nawet bez żerowania kleszcze mogą przeżyć 6 lat. Szacuje się, że 10–15 proc. tych pajęczaków zakażonych jest m.in. wirusem kleszczowego zapalenia mózgu i krętkami boreliozy. Samica co rok składa ok. 3 tys. jaj i przekazuje potomstwu zakaźne wirusy i krętki.

Jak się chronić przed kleszczami? Skuteczne sposoby

1) Wiedząc, gdzie i kiedy mogą na nas czyhać, starajmy się ich unikać. Skoro kleszcze najbardziej aktywne są rano i późnym popołudniem, na spacer wybieraj godziny okołopołudniowe.

2) Chodź środkiem ścieżek, z dala od przydrożnych traw i krzaków. Jeśli chcesz zbierać kwiaty i zioła na polanie, to na jej środku, a nie na obrzeżach i dopiero wtedy, gdy dobrze obeschnie rosa.

3) Pamiętaj o odpowiednim okryciu ciała czyli długich spodniach, bluzce z rękawem, czapce czy kapeluszu na głowie. Najlepiej, aby ubranie było jasne. Nie dlatego, że kleszcze nie lubią jasnych kolorów, ale żeby łatwiej je zauważyć.

4) Używaj preparatów odstraszających kleszcze.

Stosowanie środków odstraszających kleszcze, czyli odpowiednich repelentów - substancji zawierających dietylotoluamid (DEET), które rozpyla się na ubranie i odsłoniętą skórę z wyjątkiem twarzy skutecznie odstraszy kleszcze na kilka godzin. Substancja DEET blokuje receptory insektów i pajęczaków zniechęcając do lądowania na powierzchni skóry.

5) Mimo tych środków ostrożności po powrocie do domu trzeba uważnie obejrzeć całe ciało. Jeśli znajdziesz kleszcza, który już zdążył się wkłuć, uchwyć go np. pęsetą tuż przy skórze i ruchem lekko obrotowym energicznie pociągnij do góry.

Rankę starannie zdezynfekuj i obserwuj:

  • czy w ciągu 2–3 tygodni nie wystąpią objawy przypominające grypę (gorączka do 38°C, bóle mięśni i stawów, bóle głowy, ból żołądka), które mogą świadczyć o zakażeniu kleszczowym zapaleniem mózgu. Musisz wtedy znaleźć się pod opieką lekarza. 
  • czy w ciągu 1–5 tygodni nie pojawi się rumień. Jeżeli tak, natychmiast zgłoś się do lekarza – konieczna jest kuracja antybiotykowa, by opanować boreliozę w jej wczesnym stadium. Jeśli w tym czasie rumień nie wystąpi, zbadaj krew (test na obecność przeciwciał przeciw krętkom boreliozy), by upewnić się, że kleszcz nie zakaził cię boreliozą

6) Zioła odstraszające kleszcze

Współczesna fitoterapia poleca na kleszcze określone zioła, takie jak, m.in. czystek i wrotycz. Ten ostatni wydziela charakterystyczny zapach, który przypomina zapach kamfory, dlatego skutecznie odstrasza muchy, komary, mrówki, mszyce, mole, kleszcze i inne owady.

Z kolei czystek może pomóc, gdy dojdzie do ukąszenia przez zakażonego kleszcza, gdyż przypuszcza się, że może mieć wpływ na hamowanie namnażania się bakterii odpowiedzialnych za boreliozę.

Jak się chronić przed kleszczami?

Jak się chronić przed kleszczami? Tak atakują kleszcze

Kleszcz wyczuwa potencjalną ofiarę z odległości 20 metrów – reaguje na temperaturę jej ciała, zapach potu i wydychany dwutlenek węgla. Gdy znajdzie się na skórze, nie atakuje na oślep. Może wędrować nawet przez godzinę w poszukiwaniu miejsca, gdzie naskórek jest cienki i lekko wilgotny.

Najczęściej wybiera miejsce za uchem, na granicy włosów, pod kolanem lub w pachwinie. Choć kleszcz wkłuwa się dość głęboko w skórę, jest to w zasadzie niewyczuwalne.

Jednocześnie bowiem wprowadza wydzielinę, która zawiera substancje znieczulające i opóźniające reakcję zapalną u żywiciela. Dlatego nie pojawia się ból czy zaczerwienienie, które by alarmowały i skłoniły do dokładniejszego przyjrzenia się podrażnionemu miejscu na skórze.

Może więc spokojnie żerować nawet 6–7 dni. W tym czasie wypija ok. 2 ml krwi i znacznie powiększa swoje rozmiary. O ile dorosły głodny osobnik ma ok. 2 mm długości, to najedzony nawet 12 mm.

Jak sie chronic przed kleszczami? Sposoby przenoszenia chorób

Coraz więcej kleszczy jest nosicielami zarazków, w tym groźnych krętków boreliozy i wirusów zapalenia mózgu. Wirusy dostają się do naszego krwiobiegu już w momencie wkłucia się kleszcza, natomiast krętki nieco później – najwięcej przenika ich po 24 godzinach żerowania. Ale te niebezpieczne drobnoustroje mogą dostać się do organizmu także inną drogą.

Wirusem zapalenia mózgu łatwo się też zarazić, pijąc mleko prosto od krowy czy kozy, na których żerowały zakażone kleszcze, jedząc masło lub ser z takiego mleka.

Wirus jest odporny na działanie soków żołądkowych, natomiast ginie podczas pasteryzacji. Krętki boreliozy zaś mogą dostać się do krwi, gdy wydzielinę kleszcza wetrze się w drobną rankę na skórze.

Czytaj też: 

Dr Piotr Gryglas wyjaśnia, jak się chronić przed kleszczami

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Zrób to koniecznie

Warto się zaszczepić

O ile jedyną obroną przed boreliozą jest nasza ostrożność i rozwaga, o tyle przed kleszczowym zapaleniem mózgu zabezpiecza szczepionka (nie jest refundowana).

Podaje się ją w trzech dawkach – drugą przyjmuje się 14 dni po pierwszej, a trzecią po 12 miesiącach. Już druga dawka chroni przed wirusem.

Dowiedz się więcej >>> Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
Aga Dobra
|

Słuchajcie mam książkę "Olejki eteryczne i aromaterapia". Jest tam jeden rozdział o produktach dla zwierząt domowych. Podam przepis z preparat przeciw kleszczom : 10 kropli olejku eterycznego palo santo na 50 kropli oleju nośnego. Oleje należny zmieszać, spryskać psa i wmasować delikatnie w skórę. Stosować co kilka dni. Mój pupilek biega codziennie po łące razem ze mną i na razie kleszcze trzymają się od nas z daleka:)

majeczka
|

O kleszczach to co roku slychac to samo, ze jest ich wiecej niz kiedykolwiek :P

Andzia
|

Odkryłam ostatnio balsam Galbanum przeciw kleszczom i komarom. Wracałam z liściastego lasu bez żadnego kleszcza a moi znajomi i chłopak coraz przynosili kleszcze z lasu.

ziutek
|

Ja też złapałem kleszcza w tym roku i się bardziej zainteresowałem tym problemem. Na tej stronie jest dużo informacji, ale dodatkowo polecam zapoznać z treścią na tej stronie porad.strefa

ola la
|

tak trzymac!!!!!!

Nick C.
|

Najlepszy sposób na kleszcza? Zrobić badanie.

Przemysław
|

Prosze Pani wirusy mają to do siebie że mutują lepiej nie kombinować z bronią biologiczną

Szubidubi
|

kleszcze są bardzo wrażliwe na zapachy, mają bardzo dobry węch, więc "po domowemu" najlepiej jest szczelnie sie ubrać i od mniej więcej klatki piersiowej (bo na takiej wysokości żerują kleszcze) w dół wypachnić się jakimś sztucznym intensywnym zapachem. Pozdrawiam

IOZN - Instytut Ochrony Zdrowi
|

Witam! Proszę każdego, komu nie jest obcy los chorych na boreliozę. Wesprzyjcie nas w walce o poprawę leczenia boreliozy w Polsce a także m.in. o lepszą i szybszą diagnostykę, refundację leków na boreliozę, edukację lekarzy. Zbieramy podpisy do petycji dla Ministra Zdrowia. Każdy głos się liczy. Swój podpis możesz złożyć tu: http://petycje.iozn.pl/bore... Dziękuję z góry, Faustyna Guzowska, przewodnicząca polskiego Instytutu Ochrony Zdrowia Naturalnego, www.iozn.pl

Kruty
|

Można w prosty sposób zbadać czy kleszcz, który ugryzł nas lub naszego pupila był nosicielem boreliozy za pomocą testu immunologicznego BoTick. Jeśli wynik testu jest pozytywny należy udać się do lekarza i rozpocząć obserwację lub leczenie.