- Hemoglobina glikowana HbA1c mierzy procent krwinek czerwonych trwale pokrytych glukozą w dłuższym czasie
- Wynik poniżej 5,7 proc. jest prawidłowy, a wartość powyżej 6,5 proc. pozwala zdiagnozować cukrzycę
- American Diabetes Association wskazuje, że dla większości dorosłych chorych optymalnym celem jest wynik poniżej 7 proc
- Anemia z niedoboru żelaza lub przewlekłe choroby nerek mogą prowadzić do uzyskania błędnych wyników badania
Hemoglobina glikowana (HbA1c): co to jest i co pokazuje wynik?
Hemoglobina glikowana (HbA1c) to badanie, które pokazuje średni poziom glukozy we krwi z ostatnich 2 do 3 miesięcy. W odróżnieniu od pomiaru glukometrem nie opisuje jednej chwili, tylko uśrednia wynik w czasie. Jak podaje MedlinePlus, HbA1c określa, jaki odsetek hemoglobiny w czerwonych krwinkach jest trwale połączony z glukozą.
Normy HbA1c: jak odczytać wynik u zdrowych i w kierunku cukrzycy?
Wynik HbA1c podaje się w procentach i służy do oceny, jak organizm kontroluje glukozę w dłuższym okresie. W praktyce stosuje się progi używane m.in. przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne oraz National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Najczęściej wyróżnia się trzy zakresy wyniku:
- wynik poniżej 5,7 proc. oznacza prawidłowy poziom cukru
- wynik od 5,7 do 6,4 proc. wskazuje na stan przedcukrzycowy
- wynik 6,5 proc. lub wyższy pozwala zdiagnozować cukrzycę.
Jaki wynik HbA1c jest dobry przy cukrzycy? Cele leczenia
Przy cukrzycy wynik HbA1c pomaga ocenić, czy poziom glukozy jest pod kontrolą w dłuższym czasie. Z zaleceń American Diabetes Association z 2026 roku wynika, że dla wielu dorosłych celem jest HbA1c poniżej 7 proc. Taki poziom zmniejsza ryzyko powikłań i ogranicza ryzyko groźnych spadków cukru, czyli hipoglikemii.
Cele HbA1c mogą być ustalane indywidualnie, zależnie od stanu zdrowia. U części osób w bardzo dobrej kondycji celem bywa HbA1c poniżej 6,5 proc.. U pacjentów starszych albo z dodatkowymi obciążeniami za bezpieczne i wystarczające często uznaje się cele w zakresie 6 do 7 proc..
Kiedy HbA1c może wyjść fałszywie wysokie lub fałszywie niskie?
Są sytuacje, w których HbA1c nie odzwierciedla rzeczywistego średniego poziomu glukozy. Analizy opublikowane w „Biochemia Medica” wskazują, że częstą przyczyną fałszywie zawyżonego HbA1c jest anemia z niedoboru żelaza. Wtedy wynik może sugerować wyższy poziom glukozy, niż jest w rzeczywistości.
Fałszywie niskie HbA1c może pojawić się wtedy, gdy czerwone krwinki żyją krócej niż zwykle. W takich sytuacjach wynik bywa zaniżony i nie zawsze jest w pełni miarodajny. Dotyczy to m.in. osób z poniższymi problemami zdrowotnymi:
- przewlekła choroba nerek
- anemia hemolityczna
- ostry lub przewlekły ubytek krwi
- talasemia lub inne warianty hemoglobiny.
Masz wynik HbA1c: co oznacza i jaki może być kolejny krok?
Pojedynczy wynik HbA1c jest ważną wskazówką, ale sam w sobie nie przesądza o rozpoznaniu. Jeśli HbA1c mieści się w zakresie stanu przedcukrzycowego, na znaczeniu zyskują zmiany w diecie i regularna aktywność fizyczna. Wynik odbiegający od normy warto omówić z lekarzem w kontekście pozostałych badań krwi.
9 nietypowych objawów cukrzycy GALERIA
9
Źródła:
