– Objawy przez wiele miesięcy są bardzo mało charakterystyczne. Pacjentki często diagnozują się w kierunku zupełnie innych schorzeń – mówi w najnowszym odcinku "Gadaj Zdrów" dr hab. n. med. Dagmara Klasa-Mazurkiewicz, specjalistka ginekologii onkologicznej.
Wśród objawów raka jajnika najczęstsze są wzdęcia, brak apetytu, bóle brzucha czy uczucie pełności. Dodatkowo jajniki, zwłaszcza po menopauzie, są niewielkie, dlatego guz może rosnąć długo bez wyraźnych sygnałów. W praktyce oznacza to, że wiele pacjentek trafia do lekarza dopiero w zaawansowanym stadium choroby.
– Pierwsze objawy często pojawiają się dopiero przy dużej masie guza albo chorobie rozsianej – tłumaczy lekarka.
Brak skutecznego screeningu sprawia, że kluczowe są regularne badania
W przeciwieństwie do niektórych innych nowotworów, w przypadku raka jajnika nie ma dziś skutecznego badania przesiewowego, które pozwalałoby wykrywać chorobę na wczesnym etapie u każdej kobiety.
Dlatego podstawą pozostaje profilaktyka w najprostszej formie: regularne wizyty u ginekologa i USG przezpochwowe. Standardowo zaleca się je raz w roku.
– Największą szansę mamy wtedy, kiedy pacjentka trafi na badanie i wykryjemy niewielką zmianę – podkreśla ekspertka.
Szczególną czujność powinny zachować kobiety obciążone genetycznie. Chodzi m.in. o mutacje w genach BRCA oraz występowanie w rodzinie nowotworów takich jak rak piersi, jajnika czy jelita grubego. W takich przypadkach zaleca się częstsze kontrole oraz konsultację genetyczną.
Leczenie skojarzone i nowe terapie poprawiają rokowanie pacjentek
Leczenie raka jajnika opiera się na kilku etapach. Najpierw wykonywana jest operacja polegająca na usunięciu jak największej masy nowotworowej, następnie stosuje się chemioterapię, a później u części pacjentek leczenie podtrzymujące. Warto rozpoczynać leczenie w odpowiednich ośrodkach, gdzie oferowane jest wielodyscyplinarne leczenie.
Jednym z przełomów ostatnich lat było wprowadzenie inhibitorów PARP, które blokują mechanizmy naprawy DNA w komórkach nowotworowych. Dzięki temu zmniejszają ryzyko nawrotu choroby.
– Wprowadzenie tych leków znacznie poprawiło wyniki leczenia raka jajnika – zaznacza dr Klasa-Mazurkiewicz.
Choć choroba nadal często wykrywana jest późno, medycyna daje dziś więcej możliwości niż jeszcze kilkanaście lat temu. U części pacjentek możliwe jest całkowite wyleczenie, a w przypadku nawrotów coraz częściej traktuje się raka jajnika jako chorobę przewlekłą, którą można kontrolować.
Największym wyzwaniem pozostaje jednak moment rozpoznania. Dlatego regularne badania ginekologiczne wciąż są najprostszym i najważniejszym elementem profilaktyki.
