Dysplazja oskrzelowo-płucna (BPD): przyczyny, objawy, leczenie

Dysplazja oskrzelowo-płucna (BPD)to zaburzenie, które dotyczy przede wszystkim noworodków urodzonych przedwcześnie z bardzo niską masą urodzeniową. Stopień ciężkości omawianej patologii może być różny i wymaga zindywidualizowanego postępowania terapeutycznego. Jakie są przyczyny i objawy dysplazji oskrzelowo-płucnej? Jak przebiega leczenie?

Czym jest dysplazja oskrzelowo-płucna? Problem dysplazji oskrzelowo-płucnej jest zarezerwowany dla dzieci urodzonych przedwcześnie (zwłaszcza poniżej 28 tygodnia ciąży), z niską masą urodzeniową (poniżej 1000 g). Postęp medycyny z zakresu neonatologii w ostatnim czasie jest na tyle duży, że pozwala przeżyć dużo młodszym i mniejszym noworodkom.

Wg najnowszych danych dysplazja rzadko występuje u dzieci z masą zbliżoną do 2000 g.

Obraz choroby w ubiegłych latach był kojarzony z dużymi zmianami włóknistymi, które utrudniają rozprężanie pęcherzyków płucnych i podjęcie aktywności oddechowej. Aktualnie wiodącą rolę w patomechanizmie omawianej patologii odgrywa zahamowanie procesu tworzenia pęcherzyków – alweoryzacja oraz obecność rozdętych, powiększonych pęcherzyków płucnych. Różny stopień nasilenia zmian w obrazie płuc nakłada obowiązek zindywidualizowania procesu terapeutycznego. Dzieci z postacią łagodną, wymagają tlenoterapii, a dokładniej wzbogacenia mieszaniny oddechowej tylko przez 28 dni ich życia. Postać umiarkowana to taka, która wymaga podaży tlenu poniżej 30%, natomiast postać ciężka wymaga stosowania tlenu w stężeniu min. 30% lub stałego dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych (CPAP) w postaci wentylacji mechanicznej lub donosowej.

Etiologia i częstość występowania problemu

Szacuje się, że u blisko 76% urodzonych przed 27 tygodniem ciąży rozpoznaje się zespół zaburzeń oddychania. W miarę zwiększania dojrzałości wieku ciążowego, częstość BPD sukcesywnie spada i dotyczy nieco ponad 3% dzieci urodzonych pomiędzy 31 a 33 tygodniem ciąży.

Do rozwoju dysplazji oskrzelowo-płucnej przyczynić się może proces zapalny obejmujący owodnię, bardzo często towarzyszący dzieciom urodzonym przedwcześnie. Rozpoznanie ustala się na podstawie wyniku badania histopatologicznego łożyska, gdyż z reguły choroba przebiega zupełnie bezobjawowo.

Najczęstsze patogeny odpowiedzialne za zapalenie owodni to Ureoplasma i Mycoplasma sp.

Z drugiej strony istnieją czynniki redukujące ryzyko wystąpienia dysplazji oskrzelowo-płucnej. Mowa tu przede wszystkim o kursie sterydoterapii prenatalnej, rekomendowanej dla porodu przedwczesnego. Ich działanie polega na przyspieszeniu dojrzewania płuc, co znacznie redukuje niewydolność oddechową po urodzeniu.

Objawy dysplazji oskrzelowo płucnej

Dzieci urodzone z dysplazją oskrzelowo-płucną mają nadmiernie wysoki poziom dwutlenku węgla we krwi, co jest konsekwencją utrudnionej wymiany gazowej. Wówczas obserwuje się:

  • wzmożony wysiłek oddechowy
  • przyspieszenie akcji serca
  • zwiększona częstość oddechów
  • skurcz drzewa oskrzelowego, wynikający z nadmiernej produkcji śluzu

W rezultacie pojawiają się częste infekcje pod postacią nawracających zapaleń płuc. Rzadko, aczkolwiek należy wspomnieć, iż w przebiegu dysplazji pojawia się prawokomorowa niewydolność krążenia. Celem rozpoznania zaleca się wykonanie badania RTG klatki piersiowej.

Leczenie dysplazji oskrzelowo-płucnej

Leczenie dysplazji oskrzelowo-płucnej polega na stosowaniu długoterminowej tlenoterapii. Z reguły dzieci wymagają zastosowania wentylacji dodatnim ciśnieniem końcoworozkurczowym (PEEP) oraz donosowej met. CPAP. Należy stosować go z dużą rozwagą, ponieważ zbyt duże dawki mogą przyczynić się do powstania rozedmy śródmiąższowej, a takie nadmierne rozciąganie pęcherzyków płucnych prowadzi do aktywacji procesu zapalnego uszkadzającego zdrową tkankę płucną.

Niedojrzałe płuca wcześniaków charakteryzują się także niedoborem surfaktantu, dlatego zaleca się, aby takowy podać wszystkim noworodkom urodzonym przed ukończonym 26 tyg. ciąży albo powyżej 27 tyg., ale z koniecznością intubacji po porodzie. Ponadto rekomenduje się wysokokaloryczne odżywianie z ograniczoną podażą płynów. Wartość kaloryczna posiłków powinna być adekwatna do wieku postkoncepcyjnego. Zakłada się, że optymalny przyrost masy ciała to 15g/kg/24 h. W praktyce jest to niezwykle trudne i w wielu sytuacjach dochodzi do powstania hipotrofii zewnątrzmacicznej, która polega na osiąganiu zbyt niskiej masy, nieadekwatnej dla wieku. Wobec tego podkreśla się rolę wczesnej podaży białka, którego deficyt może opóźnić prawidłowe wzrastanie. Poza białkiem posiłki powinny być wzbogacone w substancje lipidowe, które nie tylko dostarczają odpowiednią ilość energii, ale także są niezbędne do rozwoju istoty szarej mózgu czy siatkówki oka. Ponadto należy wyrównać niedobory witaminowe – przykładem jest witamina A, pozostająca w znacznym niedoborze u dzieci urodzonych przedwcześnie. Dlatego zaleca się podaż w postaci iniekcji domięśniowej – 5000 IU 3 razy w tygodniu przez 4 tygodnie.

Problemy oddechowe u dzieci z dysplazją oskrzelowo-płucną

U dzieci z dysplazją oskrzelową zdecydowanie częściej pojawiają się problemy oddechowe, pod postacią bezdechów, obturacji oskrzeli, trudności w karmieniu tj. zaburzenia w koordynacji oddychania oraz połykania. Obrzęk płuc jest wskazaniem do podania diuretyków tj. furosemid. Są to leki działające moczopędnie, dające poprawę stanu klinicznego doraźnie, nie jest to bowiem leczenie celowane. Na obturację drzewa oskrzelowego zalecane są inhalacje z soli fizjologicznej oraz betamimetyków – np. salbutamol.

Powikłania dysplazji oskrzelowo-płucnej

Niemowlęta z rozpoznaną dysplazją oskrzelowo-płucną wykazują częstszą zachorowalność na choroby obturacyjne oskrzeli oraz nawracający kaszel. Jako etiologię podaje się przede wszystkim wirusy – RSV. Niestety nadal brakuje leczenia przyczynowego zapalenia płuc o wspomnianej etiologii.

Stosowane jest przede wszystkim leczenie objawowe – steroidy, sól hipertoniczna czy leki rozszerzające oskrzela. Jako działanie profilaktyczne stosuje się swoiste przeciwciała, szczególnie w okresie zwiększonej zakaźności wirusa RSV. Ze względu na wysoki koszt, nasze państwo przyznało refundację dla wszystkich dzieci urodzonych przedwcześnie, z ciąż, które nie trwały dłużej niż 28 tygodni. Rodzicom dzieci urodzonych z dysplazją odradza się umieszczanie dzieci w miejscach typu żłobek, przedszkole. Duże znaczenie w prawidłowym rozwoju ma dobrze dobrana dieta wzbogacona w substancje odżywcze, makro- i mikroelementy. To gwarantuje prawidłowy wzrost względem rówieśników.

Podstawową formą profilaktyki w przypadku dzieci z dysplazją oskrzelowo-płucną są szczepienia ochronne. Wskazane są nie tylko, te ujęte jako obowiązkowe, ale także dodatkowe, ze względu na większą skłonność do infekcji.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

DLA CIEBIE ZA DARMO! Szykujesz się do porodu? Chcesz wiedzieć co cię czeka, jak sobie radzić? Co może Ci pomóc? Koniecznie pobierz nasz specjalny poradnik, stworzony przez ekspertów!

Czytaj więcej
Porodówka - przewodnik dla rodzącej mamy, okładka
KOMENTARZE
miluś
|

O wiele za duże koszta wychodzą :/

Monika
|

Jeśli chodzi o moje zdanie to ja zrobiłam całą wyprawkę, kupując niemal wszystko używane. Używane mam nosidełko, wózek 2 w 1 używane mam ubranka (kilka pak po 40 sztuk ubranek gdzie paka średnio 70 zł) wychodzi taniej niż w lumpeksach. Używane mam również łóżeczko. Część rzeczy kupiła mi mama (nowa kołderka, pościel, wanienka, kocyk, ręczniczki do kąpieli) natomiast cała reszta używana. Jak ktoś lubi być lub udawać nowobogackich niech tak robi. W końcu ktoś musi kupić nowe abym ja mogła kupić uzywane. A używane wcale nie jest gorsze bo to prawda że małe dzieci nie niszczą a szybko wyrastają i potem ja będę mogła cały ekwipunek sprzedać aby kupić np lepszą spacerówke.

Krizz
|

Naprawdę musi Ci kiepsko iść że sięgasz już do reklamowania sklepu w komentarzach

Ania12344
|

Ja moją wyprawkę kupiłam na www.niemowle-sklep.pl i jestem naprawdę zadowolona, jak porównywałam z innymi sklepami to myślę, że oszczędziłam parę "stówek":)

mama mchala i
|

ja kupiłam rzeczy na http://butika.bazarek.pl/ fajny sklepik z rzeczami i tanio i przemiła sprzedajaca

cytryna73
|

zgadzam się z poprzedniczką, zakupy internetowe polecam - nie trzeba wychodzić z domu, szybko, wszystko w jednej paczce a sklep www.mamitati.pl znam i sama kupowałam tam całą wyprawkę, bo teraz już młody wyrósł i biegamy po sklepach :)

mamajasia
|

ja za takimi miejscami nie przepadam...no nie wiem, jakoś nie przekonuje mnie kupowanie chodzonych ubrań i to dla niemowlaka...ja mam wstret niestety i nie przekonuje mnie argument, ze to sie wypierze w domu. Jak nie wiem kto w tym chodzil to dziecku nie zaloze. Dla mnie nie liczy sie metka na ubraniu, wole kupic dziecku niemarkową rzecz polskiego producenta w sklepie internetowym, niż ze znaną metką po obcym. Ale każdy ma co lubi :) Wiec jeśli o mnie chodzi, to polecam rodzime sklepy internetowe a jest ich wiele w sieci i łatwo cos wybrać chociażby agaagu.pl babystyl.pl czy mamitati.pl

Asia
|

Jestem w ciąży i również już zaczęłam odwiedzać lupeksy. Ubranka dla noworodków są jak nowe nie zniszczone śliczne i co najważniesze są to ubranka bardzo dobrych firm więc jakość jest nieporównywalna nawet z nowymi niefirmowymi. Nie rozciągają się nie kulkują. Polecam można kupić dosłownie wszystko śliczne jeansy, sweterki, bluzy, body, czapeczki itd wszystko za kilka zł. Np super bluza firmowa za którą w sklepie trzeba zapłącić około 80zł w lumpeksie kupiłam za 14zł. Ile razy moja dzidzia to ubierze pewnie ze dwa bo wyrośnie więc nie warto kupować nowych. Pozdrawiam mądre mamusie:-)

orise
|

To naprawdę rewelacyjna sprawa, kiedy dosłownie za parę złoty masz reklamówkę firmowych ciuszków. Wyrób jest ogromny, ja sama sie o tym przekonałam zaglądając tylko do kilku takich second handach i co najważniejsze, nie czułam się z tym źle, bo w koło pełno było przyszłych mam, które również przebierały ciuszki dla swojego maleństwa. Do porodu zostały mi 4 tygodnie. Ciuszki gromadziłam przez środkowe miesiące ciąży i czuję, że mam dosłownie wszystko. C