Naukowcy z Uniwersytetu w Bath opracowują nową szczepionkę przeciw wirusom Hanta. Pracami kieruje prof. Asel Sartbaeva, chemiczka z tej uczelni i współzałożycielka firmy Ensilitech. Preparat ma być całkowicie nową szczepionką przeciw chorobie Hantaan, należącej do grupy chorób wywoływanych przez hantawirusy. Zakażenia te są związane z gryzoniami, które mogą przenosić patogeny na ludzi. Kandydat na szczepionkę przeszedł już badania laboratoryjne oraz testy na modelach zwierzęcych. W obu etapach uzyskano bardzo dobrą reakcję układu odpornościowego. Kolejnym krokiem mają być badania kliniczne pierwszej fazy z udziałem ludzi.
Nowa szczepionka przeciw hantawirusowi powstaje na Uniwersytecie w Bath
„Obecnie nie ma skutecznej szczepionki przeciw wirusom Hanta, przez co duże populacje w Azji Południowo-Wschodniej, Afryce i Ameryce Południowej pozostają narażone na choroby wywoływane i przenoszone przez gryzonie. Nasz zespół opracował nowy antygen przeciw chorobie Hantaan z grupy wirusów Hanta. To całkowicie nowa szczepionka, która została już przebadana w laboratorium i na modelach zwierzęcych, dając bardzo dobrą reakcję odpornościową. Potrzebne są jeszcze dalsze prace, badania kliniczne i zgody regulacyjne, ale to bardzo obiecujący etap rozwoju całkowicie nowej i potrzebnej szczepionki” – mówi uczona.
Szczepionka mRNA przeciw hantawirusowi ma nie wymagać chłodzenia
Preparat powstaje z wykorzystaniem technologii mRNA oraz opatentowanej technologii Ensilication®. Rozwiązanie opracowane w laboratorium prof. Sartbaevej polega na zamykaniu aktywnych składników, czyli białek, w ochronnych osłonach z krzemionki. Taka warstwa ma chronić szczepionki i inne materiały biologiczne przed utratą właściwości oraz umożliwiać ich przechowywanie w temperaturze otoczenia. To istotna różnica wobec wielu obecnych preparatów, które wymagają stałego chłodzenia, nierzadko w bardzo niskich temperaturach. Transport i magazynowanie szczepionek opiera się wtedy na kosztownym i energochłonnym łańcuchu chłodniczym. Gdy zawodzi kontrola temperatury, partie preparatów trafiają do utylizacji. Roczne straty branży farmaceutycznej z tego powodu szacowane są na około 35 mld funtów. Według Światowej Organizacji Zdrowia w krajach rozwijających się nawet połowa szczepionek może się marnować z powodu awarii systemów chłodniczych, a miliony ludzi tracą dostęp do potrzebnych szczepień i terapii.
Technologia Ensilication ma ułatwić dostęp do szczepionek
Ensilitech rozwija technologię z myślą o dostarczaniu szczepionek i leków tam, gdzie brakuje stabilnej infrastruktury chłodniczej. Cel firmy obejmuje dostęp do szczepionek i innych leków niezależnie od miejsca zamieszkania, jakości infrastruktury oraz położenia geograficznego. W przypadku chorób przenoszonych przez gryzonie znaczenie ma szczególnie Azja Południowo-Wschodnia, Afryka i Ameryka Południowa, czyli regiony wymienione przez zespół z Bath jako obszary narażone na skutki braku skutecznej szczepionki przeciw wirusom Hanta. Stabilizacja preparatów w temperaturze otoczenia może ograniczyć straty podczas transportu, obniżyć koszty magazynowania i zwiększyć szanse dotarcia szczepionek do miejsc oddalonych od dużych ośrodków medycznych. Technologia ma zastosowanie nie tylko przy szczepionce przeciw chorobie Hantaan, ale również przy innych szczepionkach i materiałach biologicznych wymagających ochrony przed utratą aktywności.
Profesor Asel Sartbaeva pracuje nad stabilizacją szczepionek od lat
Prof. Asel Sartbaeva od lat zajmuje się rozwojem szczepionek oraz metodami ich stabilizacji termicznej. Jej dorobek obejmuje prace nad technologią ochrony preparatów przed utratą właściwości, działalność związaną z pandemią COVID-19 oraz promowanie szczepień. Naukowczyni pełni funkcję ambasadorki UNICEF-u w programie Girls in Science. W Kirgistanie, z którego pochodzi, otrzymała nagrodę Precedent Award. Wyróżnienie przyznano za wkład w działania przeciw COVID-19, badania nad stabilizacją termiczną szczepionek oraz aktywność publiczną na rzecz szczepień dzieci i szczepień przeciw pandemicznym zakażeniom. Nowy projekt dotyczący hantawirusów łączy dwa najważniejsze kierunki jej pracy: opracowywanie szczepionek oraz ograniczanie zależności medycyny od zawodnego i kosztownego łańcucha chłodniczego.
