Maseczki na małpią ospę? Eksperci wyjaśniają, jak naprawdę możesz się nią zarazić

2026-01-29 15:40

Jak naprawdę przenosi się małpia ospa (Mpox)? Najnowsze badania pokazują, że drogi transmisji tego wirusa są bardziej złożone niż sądzono. Eksperci tłumaczą, co zwiększa ryzyko zakażenia i jak skutecznie chronić siebie oraz najbliższych.

Lekarka w masce i niebieskich rękawiczkach bada szyję oraz klatkę piersiową młodej kobiety z widocznymi czerwonymi zmianami skórnymi, sugerującymi wysypkę. Konsultacje dotyczące zakażeń i chorób, takich jak małpia ospa, można znaleźć na Poradnik Zdrowie.

i

Autor: Getty Images Lekarka w masce i niebieskich rękawiczkach bada szyję oraz klatkę piersiową młodej kobiety z widocznymi czerwonymi zmianami skórnymi, sugerującymi wysypkę. Konsultacje dotyczące zakażeń i chorób, takich jak małpia ospa, można znaleźć na Poradnik Zdrowie.

Małpia ospa (Mpox) przenosi się głównie przez bliski kontakt skóra do skóry, płyny ustrojowe i skażone przedmioty. Najnowsze dane CDC i opinie prof. Iana Lipkina wskazują na złożoność dróg zakażenia i podkreślają, że ryzyko transmisji w miejscach publicznych pozostaje niskie. Przeczytaj, jak się chronić i co robić w razie kontaktu z wirusem.

Poradnik Zdrowie - Kongres Zdrowie 360 - dr hab. n. med. i n. o zdr. Dominik Olejniczak, specjalista zdrowia publicznego, promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej

Jak przenosi się małpia ospa? Najnowsze dane CDC i badania ekspertów

Małpia ospa (Mpox), choć znana medycynie od dekad, powraca w nietypowej formie podczas obecnego światowego ogniska. Według Centers for Disease Control and Prevention (CDC), głównym mechanizmem przenoszenia pozostaje bliski kontakt z osobą zakażoną – szczególnie poprzez kontakt skóra do skóry z owrzodzeniami, płynami ustrojowymi i strupami. „Większość infekcji do tej pory została nabyta w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobami zakażonymi” – wyjaśnia W. Ian Lipkin, profesor epidemiologii i dyrektor Centrum Zakażeń i Immunologii Uniwersytetu Columbi. Eksperci podkreślają, że w przeciwieństwie do COVID-19, wirus małpiej ospy nie rozprzestrzenia się tak łatwo drogą kropelkową.

Transmisja małpiej ospy przez kontakt intymny, przedmioty i płyny ustrojowe

Wirus przenosi się głównie przez bezpośredni kontakt ze zmianami skórnymi podczas seksu, przytulania, pocałunków, czy nawet dotykania fragmentów ciała z widocznymi zmianami. Zakażenie może nastąpić także przez kontakt z płynami ustrojowymi, a nawet poprzez skażone przedmioty codziennego użytku, takie jak pościel, odzież, sprzęt elektroniczny czy zabawki erotyczne. „Ryzyko istnieje przy każdym kontakcie z osobą zakażoną, niezależnie od tego, czy jest to kontakt skóra do skóry czy za pośrednictwem przedmiotów” – komentuje Lipkin. Badania przeprowadzone na czterech wczesnych przypadkach w Europie wykazały obecność wirusa w nasieniu wszystkich pacjentów, choć specjaliści zaznaczają, że „nie oznacza to, iż zakażenie wymaga ekspozycji na nasienie – każda forma kontaktu z zakażonym jest ryzykowna”.

Małpia ospa – jak wygląda zagrożenie w przestrzeni publicznej i jak chronić zwierzęta

Wbrew obawom, transmisja małpiej ospy w miejscach publicznych, takich jak transport zbiorowy czy poczekalnie, jest bardzo mało prawdopodobna. „Liczba zakażonych pozostaje wciąż niska. Dlatego ryzyko zakażenia w miejscach publicznych także jest niskie. Niemniej warto ograniczać kontakt fizyczny z osobami, których nie znamy” – podkreśla profesor Lipkin. Warto pamiętać, że wirus potrafi przetrwać długo poza organizmem człowieka, dlatego należy starannie dezynfekować przedmioty wskazane przez EPA jako skuteczne wobec patogenów. Niebezpieczeństwo przeniesienia na zwierzęta również istnieje – zarówno przez ugryzienie, zadrapanie, jak i spożycie mięsa lub użycie produktów od zakażonych zwierząt. CDC zaleca ostrożność w kontaktach z dzikimi i domowymi zwierzętami, szczególnie podczas choroby.

Rola masek, możliwe drogi zakażenia i pytania bez odpowiedzi

W związku z niepewnością dotyczącą pełnego obrazu transmisji CDC przez krótki czas rekomendowało noszenie masek, później jednak wycofało tę wskazówkę, aby nie wprowadzać zamieszania. Osobom zakażonym i ich domownikom nadal zaleca się noszenie masek chirurgicznych. Eksperci wciąż badają, czy wirus rozprzestrzenia się przez małe kropelki (aerozole) i czy możliwe jest zakażenie bezobjawowe, choć dotychczas nie udowodniono przenoszenia wirusa przez osoby bez objawów. WHO zwraca uwagę, że nowe przypadki pojawiają się czasem wśród osób, które nie miały kontaktu z chorymi – może to sugerować „niewykrytą cyrkulację wirusa”. Profesor Lipkin podsumowuje: „To ważne, by pamiętać, że nadal istnieje wiele niewiadomych, a odpowiedzi mogą się zmieniać wraz z rozwojem badań i rozprzestrzenianiem się wirusa”.

Poradnik Zdrowie Google News