Halluksy: przyczyny, objawy i leczenie

Konsultant: lek. med. Leszek Jagielski, specjalista chirurgii urazowej i ortopedii, Centrum Medyczne Enel-Med
90 komentarze
Autor: Maja Kupiszewska

Haluks (hallux, halluks, paluch koślawy) to choroba zwyrodnieniowa, polegająca na zniekształceniu stopy. Choroba dotyczy głównie kobiet - paluch koślawy ma prawie połowa z nich, a przyczynia się do niej nadwaga, noszenie butów na wysokich obcasach, stojący tryb życia oraz płaskostopie. Jeśli masz halluksy, to musisz wiedzieć, że nie zawsze wystarczy leczenie zachowawcze, często konieczna jest też operacja.

Haluks (paluch koślawy, hallux, halluks) to schorzenie utrudniające funkcjonowanie i powodujące duży ból i trudności w chodzeniu. Niestety, w dużej mierze same (problem dotyczy głównie kobiet) jesteśmy odpowiedzialne za pojawienie się zwyrodnienia palca i stawu nosząc złe obuwie, dopuszczając do nadwagi, unikając ruchu...

Jak powstają haluksy?

Wysoki obcas powoduje przeciążenie przedniej części stopy (przodostopia, a buty z ostrym czubkiem zwiększają ucisk na paluch i łuk poprzeczny stopy, co doprowadza do deformacji palców, rozwoju płaskostopia poprzecznego i bólu. Pod wpływem zniekształceń stopa zaczyna inaczej pracować: nierównomiernie rozkłada się ciężar ciała, paluch przestaje być mocnym punktem podparcia w czasie chodu, pogarsza się wytrzymałość struktur, które stabilizują stopę, mięśnie stają się słabsze, a nadmiernemu przeciążeniu ulega wewnętrzna krawędź stopy.

Nieprawidłowemu ustawieniu palca towarzyszą zmiany chorobowe stawu w postaci bolesnego, często zmienionego zapalnie zgrubienia u podstawy palca, po wewnętrznej stronie stopy.

Pacjenci zwlekają z wizytą u lekarza, a kiedy do niego docierają deformacja i ból są już zaawansowane, chorzy mają też problemy z kupnem butów (ucisk obuwia na zniekształcony paluch potęguje objawy i wywołuje stan zapalny wokół uwypuklenia głowy i kości śródstopia oraz zaczerwienienie i ból). Objawami towarzyszącymi mogą być też: zapalenie wysiękowe kaletki na wysokości stawu śródstopno-palcowego, kaletka (woreczek wypełniony śluzem w miejscu tarcie na wystającą kość przy paluchu), bolące zgrubienia naskórka, który jest odpowiedzią na ucisk, a także narastające stopniowo podwichnięcie stawu śródstopno-palcowego.

Haluksy: genetyczna skłonność do palucha koślawego

Ogromną rolę w rozwoju palucha koślawego odgrywa genetyczna skłonność do tego schorzenia. Dziedziczymy np. nieprawidłowy kształt powierzchni stawu śródstopno-palcowego, wiotkość tkanki łącznej większą niż w statystycznej populacji, specyficzne ustawienie kości śródstopia czy też tzw. egipski kształt stopy (paluch dłuższy od drugiego palca), które sprzyjają powstawaniu halluksów.

O tym, że największe znaczenie mają predyspozycje genetyczne do palucha koślawego, świadczy fakt, że w ok. 70 proc. przypadków występuje on rodzinnie w linii żeńskiej (ma go babka, córka, wnuczka).

Natomiast takie czynniki jak nadwaga czy noszenie niewłaściwego obuwia zwiększają ryzyko powstania palucha koślawego. Rozwojowi tej deformacji sprzyja także płaskostopie podłużne (poprzeczne to zazwyczaj skutek, a nie przyczyna halluksów).

Haluksy: jak zapobiegać zniekształceniu palców

Najistotniejszą sprawą w zapobieganiu powstawaniu haluksów jest noszenie wygodnego obuwia: nie za ciasnego i nie za wąskiego (precz spiczaste noski i wąskie czubki!), ćwiczenie palców stopy, rezygnacja z wysokich obcasów, niedopuszczanie do nadwagi (zdrowa dieta) i ćwiczenia fizyczne.

Jak leczy się haluksy

Po pojawieniu się pierwszych objawów koślawego palucha zacznij działać - przede wszystkim idź na konsultacje ortopedyczną. Lekarz obejrzy twoją stopę i wybierze najlepszą dla ciebie metodę na zapobieganie haluksów: wkładki ortopedyczne, gimnastykę korekcyjną czy fizykoterapię. 
Najprostszymi metodami, do których mają dostęp pacjenci to:

  • plastry na haluksy czy żelowe osłony na haluksy - często wzbogacone o olejki o działaniu leczniczym, chroniące bolące miejsce,
  • kliny międzypalcowe, separatory, - przywracają palcom stóp właściwe ustawienie, zmniejszają ból i tarcie, szczególnie polecane w przypadku występowania haluksów i zachodzących na siebie palców lub odcisków miedzy palcami w początkowej fazie deformacji.
  • peloty (pelota - kropelka, poduszka, wkładka w kształcie kropli) żelowe, peloty w kształcie litery T, wkładki i półwkładki - dobrze wpływają na rozkład nacisku w stopie, zapobiegają płaskostopiu poprzecznemu i spowalniają rozwój koślawości palucha, można ich używać także nosząc także do buty na obcasie, - poduszki ochronne pod przodostopie - specjalnie przeznaczone dla pań, noszą szpilki,
  • silikonowe wkładki metatarsalne - przeznaczone szczególnie dla kobiet z płaskostopiem poprzecznym i haluksem; dzięki obecnej pelocie poprzeczne sklepienie stopy jest uniesione do góry, dzięki czemu korygowane jest ustawienie koślawego palucha,
  • opaska na haluksy – żelowa wkładka chroni przed otarciami i utrzymuje paluch we właściwej pozycji, korzystnie wpływa na rozkład nacisku na stopie i zapobiega osłabieniu mięśni i zniekształceniom kości,
  • aparaty korekcyjne na dzień lub na noc - skuteczne zarówno w profilaktyce jak i w leczeniu haluksów oraz w rehabilitacji po operacji. Aparaty te skutecznie znoszą ból i hamują pogłębianie się deformacji,
  • Hallufix - szyna zalecana w profilaktyce, jak i w leczeniu haluksów w fazie początkowej, przy niewielkiej deformacji, a także w przypadku zapalenia kaletki oraz w okresie pooperacyjnej rehabilitacji. Ta dynamiczna szyna może być stosowana bez problemu w dzień i jest alternatywą dla sztywnej szyny ograniczającej ruch. Koryguje płaskostopie poprzeczne, które jest jedną z przyczyn powstawania haluksów.

Jeśli zmianom zniekształcającym palce zacznie towarzyszyć ból, lekarz może zalecić ci stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Jeżeli dolegliwości bólowe i zniekształcenie są znaczne, a metody nie- operacyjne (zachowawcze) mało skuteczne niezbędne jest leczenie operacyjne.

Haluksy: kiedy konieczna jest operacja

Rodzaj zastosowanej techniki operacyjnej zależy od stopnia deformacji palucha i pozostałych elementów stopy.

Mnogość istniejących metod operacyjnych świadczy o tym, że nie ma jednej dobrej i uniwersalnej metody. Zatem warunkiem dobrego wyniku pooperacyjnego jest staranne dobranie rodzaju operacji do stopnia zaawansowania deformacji stopy.

Stosowane są metody operacyjne, takie jak:

  • korekcja dokonywana wyłącznie na tkankach miękkich, to znaczy torebce stawowej i ścięgnach z częściową resekcją głowy kości śródstopia w przypadkach mało zaawansowanej wady.
  • osteotomia Chevron - rodzaj osteotomii wykonywany w niektórych przypadkach palucha koślawego. Osteotomia jest dokonywana w obrębie głowy i kości śródstopia.
  • osteotomie klinowe i półkuliste - wykonywane w przypadku palucha koślawego polegające na wycięciu klina kostnego w obrębie kości i ewentualne jego usunięciu lub przemieszczeniu w inne miejsce celem korekcji deformacji.
  • metoda Scarf, jest możliwość wczesnego obciążenia operacyjnej kończyny oraz stabilne zespolenie odłamów pozwalające na leczenie bezgipsowe. Pacjenci w bardzo krótkim czasie od operacji (2-3 doby) mogą obciążyć stopę korzystając z butów pooperacyjnych (do chodzenia). Po nie mniej niż 6 tygodniach pacjenci powracają do chodzenia w obuwiu codziennym.

Leczenie bezgipsowe jest również możliwe w przypadku dobrego i stabilnego zespolenie odłamów kostnych drutami Kirschnera po osteotomii klinowej lub półkolistej. Takie zespolenie jest równie wartościowe jak śrubami w metodzie Scarfy, a materiał zespalający można łatwo usunąć bez konieczności kolejnej operacji. Pełne obciążanie stopy zanim uzyska się zrost kostny, czyli przed upływem 6 tygodni nawet przy zespoleniu śrubami (metoda Scarfy lub Chevron) jest ryzykowne ze względu na możliwości wyrwania śrub z kości.

Polecamy
Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

W pogoni za modą często fundujesz stopom wyszukane tortury: na przykład skazujesz je na wysokie obcasy, na których nie czują ...

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 23.05.2016

Komentarze (1 - 10 z 90)
Monia , 23.11.2016 22.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
oczywiście że haluksy mogą być dziedziczne i mogą powstawać z powodu niewygodnego obuwia. Można je operować ( miesiąc wyjęty z życia ) , albo używać aparatów korekcyjnych. Ja polecam szynę Marcina, zaskoczyła mnie cena. Warto spróbować.
 
alina, 27.10.2016 11.35
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
10. Ja też mam ten problem i panicznie boję się operacji, dlatego szukałam innego sposobu żeby pozbyć się halluksa. Koleżanka doradziła mi aparat korekcyjny i muszę przyznać że bardzo mi pomógł. Nie czuję już bólu gdy dłużej chodzę i mogę znowu normalnie funkcjonować
 
Bernadetta , 27.10.2016 10.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
w listopadzie właśnie minie 7 lat od operacji usunięcia mojego haluxa z prawej stopy, o dziwo i na szczęście problem ten dotyczy tylko jednej mojej stopy. Po operacji ból był okropny, ale warto, bo na klika lat miałam spokój i moja stopa wyglądała o niebo lepiej. Niestety od jakiegoś już roku przynajmniej, hallux zaczął się widocznie "odradzać" teraz znowu moja stopa spędza mi sen z powiek, dlatego chciałam zapytać czy operował ktoś tą samą stopę po raz drugi?
 
Ewa , 27.09.2016 17.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Halluksy od szpilek? Może i tak bywa, ale w moim przypadku- i jak widzę wielu innych, którzy komentują, to bzdura. Halluksy miałam od dawna, od podstawówki. Oczywiście nie takie duże jak dziś po wielu latach. Natomiast szpilki z pewnością nie były przyczyną ich powstania bo zwyczajnie będąc dzieckiem ich nie nosiłam. Co więcej, mając halluksy też nie byłam w stanie się tak męczyć i nosić szpilki. Więc niech ktoś wreszcie przestanie za powód powstawania halluksów podawać na pierwszym miejscu szpilki bo to bzdura. To cecha / wada genetycznie uwarunkowana. Moja mama też miała. Jestem 5 lat po operacji 1 stopy, osteotomia z zespoleniem drutami kirschnera. Jestem mega zadowolona ból jak najbardziej do zniesienia, operacja w szpitalu powiatowym a nie prywatnej klinice. Jedyny dyskomfort: przez ok. 3 miesiące po operacji stopa dość puchnie ale można z tym sobie poradzić. Pozdrawiam
 
Magnolia, 26.09.2016 09.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mój mąż ma 42 lata i też ma haluksy. Nie nosi szpilek ma je po mamie która była otyła i nie nosiła butów na wysokim obcasie. Chodzenie w ciasnych szpilkach powoduje deformację stopy i ból mi jest efektem kilkuletniego chodzenia w taki sposób. Myślę, że nie tylko szpilki są tego przyczyną - geny również
 
Gevo, 25.09.2016 18.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam. W sumie nie wiem, czy mam haluksa. Zdarza mi się czasami podczas aktywności fizycznej (piłka nożna, czy zwykłe chodzenie), że nadepnę sobie trzecim palcem na czwarty palec od nogi. W sensie na tą poduchę od palca. Później już nie jestem w stanie chodzić, bo jak nadepnę ponownie to ból nie do zniesienia. Z czasem to przechodzi, ale przypadłość powraca. Czy ktoś miał taki problem? Może wiecie co z tym zrobić? Pozdrawiam :)
 
martyna, 13.09.2016 15.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mi bardzo pomógł aparat korekcyjny Marcin. Kupiłam na jeden paluch, a gratis dostałam ekspander do ćwiczeń. Jest duża poprawa.
 
Aneta, 25.07.2016 15.16
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam podobnie. Haluks na prawej stopie większy od tego na lewej. Pojawiły się w szkole podstawowej. Nie nosiłam wtedy obcasów, byłam aktywna fizycznie i nie miałam nadwagi. Moja babka miała haluksy ogromne, jakieś cztery centymetry. Mam po niej tę przypadłość. Jeśli miałabym coś z nimi zrobić, to tylko operacja. Na pewno nie nabiorę się na reklamowane artykuły, które w ciągu trzech dni podobno je usuwają.
 
Ropucha, 14.07.2016 23.41
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Chciałabym mieć takie piękne stópki, jak te, które widnieją na zdjęciu powyżej, z podpisem >Halluksy cz. 1. Moje zaczęły pojawiać się na początku szkoły podstawowej. Rosły sobie (na lewej stopie większy) i czekałam, kiedy będzie operacja. No i mam 38 lat i dalej są. Haluksy miał mój ojciec i jego mama. Odkąd pamiętam nosiłam buty większe od mojego rozmiaru.Gdy rówieśnicy pytali, dlaczego TAKIE MAM, mówiłam, że miałam wypadek. Zawsze byłam szczupła, nigdy nie chodziłam na obcasach (dziewczyny, jak wy sobie nóg nie łamiecie?). Autorka tekstu przyczepiła się m.in. do obcasów. TO się przede wszystkim dziedziczy.
 
321, 14.07.2016 14.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kompletna bzdura. Jak male dziecko ktore wazy kilka kilo, nie widziało wysokich obcasow i ktore bryka jak mała koza moze miec halluksy z powodow ktore opisuje artykuł. A co powiecie jak halluks jest od urodzenia i to na jednej stopie u wszystkich pan od pokolen u jednej rodziny. To jest dziedziczne i genetyczne.!!!!
 
następne »
strona 1 z 9
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia

Dna moczanowa, podagra i artretyzm to nazwy jednej choroby. O dnie moczanowej mówiono kiedyś -...

więcej

136278

Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty

Najpierw dotkliwy ból pięty czujesz tylko przy chodzeniu. Potem nie opuszcza cię nawet wtedy, gdy...

więcej

97274

Rwa kulszowa – przyczyny, objawy i zapobieganie atakom korzonków Rwa kulszowa – przyczyny, objawy i zapobieganie atakom korzonków

Atak korzonków nerwowych czyli rwa kulszowa to dotkliwy ból w dole pleców paraliżujący całe ciało....

więcej

87748

BÓL STOPY - przyczyny. Jaka choroba objawia się bólem stopy? BÓL STOPY - przyczyny. Jaka choroba objawia się bólem stopy?

Ból stopy to dolegliwość, której przyczyny mogą być nie tylko miejscowe, związane z samą stopą. Ból...

więcej

82013

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Rekomendowane jest jedynie przyjmowanie kwasu foliowego w dawce 400 mcg/dobę. Przyjmowanie innych witamin należy uzależnić od lekarza leczącego.

W opisywanym przypadku warto zgłosić się do proktologa w celu wykluczenia przyczyn w postaci stanu zapalnego lub żylaków odbytu. Jeśli świąd jest idiopatyczny, to postępujemy objawowo - terapię...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.