Halluksy: przyczyny, objawy i leczenie

Konsultant: lek. med. Leszek Jagielski, specjalista chirurgii urazowej i ortopedii, Centrum Medyczne Enel-Med
80 komentarze
Autor: Maja Kupiszewska

Haluks (hallux, halluks, paluch koślawy) to choroba zwyrodnieniowa, polegająca na zniekształceniu stopy. Choroba dotyczy głównie kobiet - paluch koślawy ma prawie połowa z nich, a przyczynia się do niej nadwaga, noszenie butów na wysokich obcasach, stojący tryb życia oraz płaskostopie. Jeśli masz halluksy, to musisz wiedzieć, że nie zawsze wystarczy leczenie zachowawcze, często konieczna jest też operacja.

Haluks (paluch koślawy, hallux, halluks) to schorzenie utrudniające funkcjonowanie i powodujące duży ból i trudności w chodzeniu. Niestety, w dużej mierze same (problem dotyczy głównie kobiet) jesteśmy odpowiedzialne za pojawienie się zwyrodnienia palca i stawu nosząc złe obuwie, dopuszczając do nadwagi, unikając ruchu...

Jak powstają haluksy?

Wysoki obcas powoduje przeciążenie przedniej części stopy (przodostopia, a buty z ostrym czubkiem zwiększają ucisk na paluch i łuk poprzeczny stopy, co doprowadza do deformacji palców, rozwoju płaskostopia poprzecznego i bólu. Pod wpływem zniekształceń stopa zaczyna inaczej pracować: nierównomiernie rozkłada się ciężar ciała, paluch przestaje być mocnym punktem podparcia w czasie chodu, pogarsza się wytrzymałość struktur, które stabilizują stopę, mięśnie stają się słabsze, a nadmiernemu przeciążeniu ulega wewnętrzna krawędź stopy.

Nieprawidłowemu ustawieniu palca towarzyszą zmiany chorobowe stawu w postaci bolesnego, często zmienionego zapalnie zgrubienia u podstawy palca, po wewnętrznej stronie stopy.

Pacjenci zwlekają z wizytą u lekarza, a kiedy do niego docierają deformacja i ból są już zaawansowane, chorzy mają też problemy z kupnem butów (ucisk obuwia na zniekształcony paluch potęguje objawy i wywołuje stan zapalny wokół uwypuklenia głowy i kości śródstopia oraz zaczerwienienie i ból). Objawami towarzyszącymi mogą być też: zapalenie wysiękowe kaletki na wysokości stawu śródstopno-palcowego, kaletka (woreczek wypełniony śluzem w miejscu tarcie na wystającą kość przy paluchu), bolące zgrubienia naskórka, który jest odpowiedzią na ucisk, a także narastające stopniowo podwichnięcie stawu śródstopno-palcowego.

Nie przegap

Haluksy: genetyczna skłonność do palucha koślawego

Ogromną rolę w rozwoju palucha koślawego odgrywa genetyczna skłonność do tego schorzenia. Dziedziczymy np. nieprawidłowy kształt powierzchni stawu śródstopno-palcowego, wiotkość tkanki łącznej większą niż w statystycznej populacji, specyficzne ustawienie kości śródstopia czy też tzw. egipski kształt stopy (paluch dłuższy od drugiego palca), które sprzyjają powstawaniu halluksów.

O tym, że największe znaczenie mają predyspozycje genetyczne do palucha koślawego, świadczy fakt, że w ok. 70 proc. przypadków występuje on rodzinnie w linii żeńskiej (ma go babka, córka, wnuczka).

Natomiast takie czynniki jak nadwaga czy noszenie niewłaściwego obuwia zwiększają ryzyko powstania palucha koślawego. Rozwojowi tej deformacji sprzyja także płaskostopie podłużne (poprzeczne to zazwyczaj skutek, a nie przyczyna halluksów).

Haluksy: jak zapobiegać zniekształceniu palców

Najistotniejszą sprawą w zapobieganiu powstawaniu haluksów jest noszenie wygodnego obuwia: nie za ciasnego i nie za wąskiego (precz spiczaste noski i wąskie czubki!), ćwiczenie palców stopy, rezygnacja z wysokich obcasów, niedopuszczanie do nadwagi (zdrowa dieta) i ćwiczenia fizyczne.

Jak leczy się haluksy

Po pojawieniu się pierwszych objawów koślawego palucha zacznij działać - przede wszystkim idź na konsultacje ortopedyczną. Lekarz obejrzy twoją stopę i wybierze najlepszą dla ciebie metodę na zapobieganie haluksów: wkładki ortopedyczne, gimnastykę korekcyjną czy fizykoterapię. 
Najprostszymi metodami, do których mają dostęp pacjenci to:

  • plastry na haluksy czy żelowe osłony na haluksy - często wzbogacone o olejki o działaniu leczniczym, chroniące bolące miejsce,
  • kliny międzypalcowe, separatory, - przywracają palcom stóp właściwe ustawienie, zmniejszają ból i tarcie, szczególnie polecane w przypadku występowania haluksów i zachodzących na siebie palców lub odcisków miedzy palcami w początkowej fazie deformacji.
  • peloty (pelota - kropelka, poduszka, wkładka w kształcie kropli) żelowe, peloty w kształcie litery T, wkładki i półwkładki - dobrze wpływają na rozkład nacisku w stopie, zapobiegają płaskostopiu poprzecznemu i spowalniają rozwój koślawości palucha, można ich używać także nosząc także do buty na obcasie, - poduszki ochronne pod przodostopie - specjalnie przeznaczone dla pań, noszą szpilki,
  • silikonowe wkładki metatarsalne - przeznaczone szczególnie dla kobiet z płaskostopiem poprzecznym i haluksem; dzięki obecnej pelocie poprzeczne sklepienie stopy jest uniesione do góry, dzięki czemu korygowane jest ustawienie koślawego palucha,
  • opaska na haluksy – żelowa wkładka chroni przed otarciami i utrzymuje paluch we właściwej pozycji, korzystnie wpływa na rozkład nacisku na stopie i zapobiega osłabieniu mięśni i zniekształceniom kości,
  • aparaty korekcyjne na dzień lub na noc - skuteczne zarówno w profilaktyce jak i w leczeniu haluksów oraz w rehabilitacji po operacji. Aparaty te skutecznie znoszą ból i hamują pogłębianie się deformacji,
  • Hallufix - szyna zalecana w profilaktyce, jak i w leczeniu haluksów w fazie początkowej, przy niewielkiej deformacji, a także w przypadku zapalenia kaletki oraz w okresie pooperacyjnej rehabilitacji. Ta dynamiczna szyna może być stosowana bez problemu w dzień i jest alternatywą dla sztywnej szyny ograniczającej ruch. Koryguje płaskostopie poprzeczne, które jest jedną z przyczyn powstawania haluksów.

Jeśli zmianom zniekształcającym palce zacznie towarzyszyć ból, lekarz może zalecić ci stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Jeżeli dolegliwości bólowe i zniekształcenie są znaczne, a metody nie- operacyjne (zachowawcze) mało skuteczne niezbędne jest leczenie operacyjne.

Haluksy: kiedy konieczna jest operacja

Rodzaj zastosowanej techniki operacyjnej zależy od stopnia deformacji palucha i pozostałych elementów stopy.

Mnogość istniejących metod operacyjnych świadczy o tym, że nie ma jednej dobrej i uniwersalnej metody. Zatem warunkiem dobrego wyniku pooperacyjnego jest staranne dobranie rodzaju operacji do stopnia zaawansowania deformacji stopy.

Stosowane są metody operacyjne, takie jak:

  • korekcja dokonywana wyłącznie na tkankach miękkich, to znaczy torebce stawowej i ścięgnach z częściową resekcją głowy kości śródstopia w przypadkach mało zaawansowanej wady.
  • osteotomia Chevron - rodzaj osteotomii wykonywany w niektórych przypadkach palucha koślawego. Osteotomia jest dokonywana w obrębie głowy i kości śródstopia.
  • osteotomie klinowe i półkuliste - wykonywane w przypadku palucha koślawego polegające na wycięciu klina kostnego w obrębie kości i ewentualne jego usunięciu lub przemieszczeniu w inne miejsce celem korekcji deformacji.
  • metoda Scarf, jest możliwość wczesnego obciążenia operacyjnej kończyny oraz stabilne zespolenie odłamów pozwalające na leczenie bezgipsowe. Pacjenci w bardzo krótkim czasie od operacji (2-3 doby) mogą obciążyć stopę korzystając z butów pooperacyjnych (do chodzenia). Po nie mniej niż 6 tygodniach pacjenci powracają do chodzenia w obuwiu codziennym.

Leczenie bezgipsowe jest również możliwe w przypadku dobrego i stabilnego zespolenie odłamów kostnych drutami Kirschnera po osteotomii klinowej lub półkolistej. Takie zespolenie jest równie wartościowe jak śrubami w metodzie Scarfy, a materiał zespalający można łatwo usunąć bez konieczności kolejnej operacji. Pełne obciążanie stopy zanim uzyska się zrost kostny, czyli przed upływem 6 tygodni nawet przy zespoleniu śrubami (metoda Scarfy lub Chevron) jest ryzykowne ze względu na możliwości wyrwania śrub z kości.

Polecamy
Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

W pogoni za modą często fundujesz stopom wyszukane tortury: na przykład skazujesz je na wysokie obcasy, na których nie czują ...

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 23.05.2016

Komentarze (1 - 10 z 80)
Magda, 24.05.2016 19.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam. Obawiam się że niestety będę miała operację na haluksy. Jednak nie byłam jeszcze z tym problemem u lekarza. I mam pytanie . Czy operacja jest bolesna? Czy długo trzeba na nią czekać? Haluksy mam genetycznie . Od strony taty . Nigdy nie chodziłam w wysokich butach . Zawsze jednak stawialam na wygodne trampki. Naprawdę bardzo się boję . Nie chce zabiegu i mam nadzieję że da się jeszcze gp uniknąć. Pozdrawiam Magda
 
Magda, 22.04.2016 16.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mojej corce w wieku 8 lat zaczal rosnac jeden halluks, to jest niestety dziedziczne, poniewaz w mojej rodzinie od strony mamy wszyscy maja te okropne duze kosci.
 
Kasia, 16.04.2016 01.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A co powiesz o moim przypadku, kiedy to już w gimnazjum pojawiły się u mnie haluksy?myślisz że 14letnia dziewczynka zasuwa w szpilach po szkolnym korytarzu?
 
maruśka, 12.03.2016 11.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
zgadza się, są genetyczne. też mam ten problem w rodzinie. nie mniej jednak warto to leczyc, by chodzić normalnie, mieć komfort. Mi i moim siostrom i mamie pomógł dr Jędrzej Kosmowski. naprawde pomyślcie o zabiegu, który nic nie boli
 
marta, 26.02.2016 16.58
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam 22 lata i haluksy, a nigdy szpilek nie nosiłam... haluksy ma moja mama i babcia, które również "paniusiami" nie sa, więc przestań gadać głupoty i się popisywac.
 
zosia, 18.02.2016 23.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ty taki madry to powinienes wiedziec ze zylaki i haluksy sa czasami genetyczne !!!!
 
Julia, 10.02.2016 20.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ty masz mały rozumek, bo niektórzy mają to spowodowane genetycznie
 
milusia, 06.02.2016 18.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A próbowałaś takich separatorów na haluksy? Mi pomagają i mogę nosić większość obuwia jak ich używam. Szczególnie polecam ten http://sklep.centrumopiekiseniora.pl/pl/p/HalluCare-/617 wg świetny!
 
Ola, 26.01.2016 10.59
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Widzisz ja podczas remontu potknęłam się o zwinięty dywan . Paluch mnie bolał ale zlekceważyłam ten ból, potem ból zniknąl aż znowu za ok. dwa lata potknęlam się o wystajacą plytę na chodniku. Znowu był ból . Minęło juz z 5 lat , noszę odpowiednie obuwie i nie boli mnie,ale na tej nodze pojawil sie haluks. Nie wszystkie buty nadają się teraz do chodzenia. Póki co nie dokucza mi to . I wiem ,że przyczyna powstania tego halluksa na jednej nodze tkwi wlsnie w tym potknięciu o dywan . Jedna stopa w porządku, druga , niestety, nie.
 
asia, 13.01.2016 19.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ile czasu trzeba czekać na operacje na nfz? I ile ma się zwolnienie lekarskie po operacji?
 
następne »
strona 1 z 8
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia

Dna moczanowa, podagra i artretyzm to nazwy jednej choroby. O dnie moczanowej mówiono kiedyś -...

więcej

65713

Rwa kulszowa – przyczyny, objawy i zapobieganie atakom korzonków Rwa kulszowa – przyczyny, objawy i zapobieganie atakom korzonków

Atak korzonków nerwowych czyli rwa kulszowa to dotkliwy ból w dole pleców paraliżujący całe ciało....

więcej

46324

Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty

Najpierw dotkliwy ból pięty czujesz tylko przy chodzeniu. Potem nie opuszcza cię nawet wtedy, gdy...

więcej

42786

RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej? RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej?

By pojawiła się rwa kulszowa wystarczy jeden nagły ruch: dźwignięcie, pochylenie się, potknięcie...

więcej

37085

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jest szansa na zniknięcie torbieli. Mała, jak u Pani, torbiel prosta poza obserwacją nie wymaga żadnego leczenia, w tym operacyjnego.

Środek, który Pan stosuje, nie wygoi afty, to środek, który leczy zapalenie dziąseł. Radzę środki, które dostępne są w aptece. Można też patyczek kosmetyczny zamoczyć w wodzie utlenionej i smarować...

Decyzję o stosowaniu płynu Diprosalic w trakcie ciąży może podjąć tylko lekarz. Proszę udać się do dermatologa, który zbada Pani zmiany skórne, zaleci badania i odpowiednie leczenie - może tym...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.