Haluksy: przyczyny, objawy i leczenie

Konsultant: lek. med. Leszek Jagielski, specjalista chirurgii urazowej i ortopedii, Centrum Medyczne Enel-Med
74 komentarze
Autor: Maja Kupiszewska

Haluks (hallux, halluks, paluch koślawy) to choroba zwyrodnieniowa, polegająca na zniekształceniu stopy. Choroba dotyczy głównie kobiet - paluch koślawy ma prawie połowa z nich, a przyczynia się do niej nadwaga, noszenie butów na wysokich obcasach, stojący tryb życia oraz płaskostopie. Jeśli masz halluksy, to musisz wiedzieć, że nie zawsze wystarczy leczenie zachowawcze, często konieczna jest też operacja.

Haluks (paluch koślawy, hallux, halluks) to schorzenie utrudniające funkcjonowanie i powodujące duży ból i trudności w chodzeniu. Niestety, w dużej mierze same (problem dotyczy głównie kobiet) jesteśmy odpowiedzialne za pojawienie się zwyrodnienia palca i stawu nosząc złe obuwie, dopuszczając do nadwagi, unikając ruchu...

Jak powstają haluksy?

Wysoki obcas powoduje przeciążenie przedniej części stopy (przodostopia, a buty z ostrym czubkiem zwiększają ucisk na paluch i łuk poprzeczny stopy, co doprowadza do deformacji palców, rozwoju płaskostopia poprzecznego i bólu. Pod wpływem zniekształceń stopa zaczyna inaczej pracować: nierównomiernie rozkłada się ciężar ciała, paluch przestaje być mocnym punktem podparcia w czasie chodu, pogarsza się wytrzymałość struktur, które stabilizują stopę, mięśnie stają się słabsze, a nadmiernemu przeciążeniu ulega wewnętrzna krawędź stopy.

Nieprawidłowemu ustawieniu palca towarzyszą zmiany chorobowe stawu w postaci bolesnego, często zmienionego zapalnie zgrubienia u podstawy palca, po wewnętrznej stronie stopy.

Pacjenci zwlekają z wizytą u lekarza, a kiedy do niego docierają deformacja i ból są już zaawansowane, chorzy mają też problemy z kupnem butów (ucisk obuwia na zniekształcony paluch potęguje objawy i wywołuje stan zapalny wokół uwypuklenia głowy i kości śródstopia oraz zaczerwienienie i ból). Objawami towarzyszącymi mogą być też: zapalenie wysiękowe kaletki na wysokości stawu śródstopno-palcowego, kaletka (woreczek wypełniony śluzem w miejscu tarcie na wystającą kość przy paluchu), bolące zgrubienia naskórka, który jest odpowiedzią na ucisk, a także narastające stopniowo podwichnięcie stawu śródstopno-palcowego.

Nie przegap

Haluksy: genetyczna skłonność do palucha koślawego

Ogromną rolę w rozwoju palucha koślawego odgrywa genetyczna skłonność do tego schorzenia. Dziedziczymy np. nieprawidłowy kształt powierzchni stawu śródstopno-palcowego, wiotkość tkanki łącznej większą niż w statystycznej populacji, specyficzne ustawienie kości śródstopia czy też tzw. egipski kształt stopy (paluch dłuższy od drugiego palca), które sprzyjają powstawaniu halluksów.

O tym, że największe znaczenie mają predyspozycje genetyczne do palucha koślawego, świadczy fakt, że w ok. 70 proc. przypadków występuje on rodzinnie w linii żeńskiej (ma go babka, córka, wnuczka).

Natomiast takie czynniki jak nadwaga czy noszenie niewłaściwego obuwia zwiększają ryzyko powstania palucha koślawego. Rozwojowi tej deformacji sprzyja także płaskostopie podłużne (poprzeczne to zazwyczaj skutek, a nie przyczyna halluksów).

Haluksy: jak zapobiegać zniekształceniu palców

Najistotniejszą sprawą w zapobieganiu powstawaniu haluksów jest noszenie wygodnego obuwia: nie za ciasnego i nie za wąskiego (precz spiczaste noski i wąskie czubki!), ćwiczenie palców stopy, rezygnacja z wysokich obcasów, niedopuszczanie do nadwagi (zdrowa dieta) i ćwiczenia fizyczne.

Jak leczy się haluksy

Po pojawieniu się pierwszych objawów koślawego palucha zacznij działać - przede wszystkim idź na konsultacje ortopedyczną. Lekarz obejrzy twoją stopę i wybierze najlepszą dla ciebie metodę na zapobieganie haluksów: wkładki ortopedyczne, gimnastykę korekcyjną czy fizykoterapię. 
Najprostszymi metodami, do których mają dostęp pacjenci to:

  • plastry na haluksy czy żelowe osłony na haluksy - często wzbogacone o olejki o działaniu leczniczym, chroniące bolące miejsce,
  • kliny międzypalcowe, separatory, - przywracają palcom stóp właściwe ustawienie, zmniejszają ból i tarcie, szczególnie polecane w przypadku występowania haluksów i zachodzących na siebie palców lub odcisków miedzy palcami w początkowej fazie deformacji.
  • peloty (pelota - kropelka, poduszka, wkładka w kształcie kropli) żelowe, peloty w kształcie litery T, wkładki i półwkładki - dobrze wpływają na rozkład nacisku w stopie, zapobiegają płaskostopiu poprzecznemu i spowalniają rozwój koślawości palucha, można ich używać także nosząc także do buty na obcasie, - poduszki ochronne pod przodostopie - specjalnie przeznaczone dla pań, noszą szpilki,
  • silikonowe wkładki metatarsalne - przeznaczone szczególnie dla kobiet z płaskostopiem poprzecznym i haluksem; dzięki obecnej pelocie poprzeczne sklepienie stopy jest uniesione do góry, dzięki czemu korygowane jest ustawienie koślawego palucha,
  • opaska na haluksy – żelowa wkładka chroni przed otarciami i utrzymuje paluch we właściwej pozycji, korzystnie wpływa na rozkład nacisku na stopie i zapobiega osłabieniu mięśni i zniekształceniom kości,
  • aparaty korekcyjne na dzień lub na noc - skuteczne zarówno w profilaktyce jak i w leczeniu haluksów oraz w rehabilitacji po operacji. Aparaty te skutecznie znoszą ból i hamują pogłębianie się deformacji,
  • Hallufix - szyna zalecana w profilaktyce, jak i w leczeniu haluksów w fazie początkowej, przy niewielkiej deformacji, a także w przypadku zapalenia kaletki oraz w okresie pooperacyjnej rehabilitacji. Ta dynamiczna szyna może być stosowana bez problemu w dzień i jest alternatywą dla sztywnej szyny ograniczającej ruch. Koryguje płaskostopie poprzeczne, które jest jedną z przyczyn powstawania haluksów.

Jeśli zmianom zniekształcającym palce zacznie towarzyszyć ból, lekarz może zalecić ci stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Jeżeli dolegliwości bólowe i zniekształcenie są znaczne, a metody nie- operacyjne (zachowawcze) mało skuteczne niezbędne jest leczenie operacyjne.

Haluksy: kiedy konieczna jest operacja

Rodzaj zastosowanej techniki operacyjnej zależy od stopnia deformacji palucha i pozostałych elementów stopy.

Mnogość istniejących metod operacyjnych świadczy o tym, że nie ma jednej dobrej i uniwersalnej metody. Zatem warunkiem dobrego wyniku pooperacyjnego jest staranne dobranie rodzaju operacji do stopnia zaawansowania deformacji stopy.

Stosowane są metody operacyjne, takie jak:

  • korekcja dokonywana wyłącznie na tkankach miękkich, to znaczy torebce stawowej i ścięgnach z częściową resekcją głowy kości śródstopia w przypadkach mało zaawansowanej wady.
  • osteotomia Chevron - rodzaj osteotomii wykonywany w niektórych przypadkach palucha koślawego. Osteotomia jest dokonywana w obrębie głowy i kości śródstopia.
  • osteotomie klinowe i półkuliste - wykonywane w przypadku palucha koślawego polegające na wycięciu klina kostnego w obrębie kości i ewentualne jego usunięciu lub przemieszczeniu w inne miejsce celem korekcji deformacji.
  • metoda Scarf, jest możliwość wczesnego obciążenia operacyjnej kończyny oraz stabilne zespolenie odłamów pozwalające na leczenie bezgipsowe. Pacjenci w bardzo krótkim czasie od operacji (2-3 doby) mogą obciążyć stopę korzystając z butów pooperacyjnych (do chodzenia). Po nie mniej niż 6 tygodniach pacjenci powracają do chodzenia w obuwiu codziennym.

Leczenie bezgipsowe jest również możliwe w przypadku dobrego i stabilnego zespolenie odłamów kostnych drutami Kirschnera po osteotomii klinowej lub półkolistej. Takie zespolenie jest równie wartościowe jak śrubami w metodzie Scarfy, a materiał zespalający można łatwo usunąć bez konieczności kolejnej operacji. Pełne obciążanie stopy zanim uzyska się zrost kostny, czyli przed upływem 6 tygodni nawet przy zespoleniu śrubami (metoda Scarfy lub Chevron) jest ryzykowne ze względu na możliwości wyrwania śrub z kości.

Polecamy
Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

W pogoni za modą często fundujesz stopom wyszukane tortury: na przykład skazujesz je na wysokie obcasy, na których nie czują ...

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 25.11.2015

Komentarze (1 - 10 z 74)
milusia, 06.02.2016 18.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A próbowałaś takich separatorów na haluksy? Mi pomagają i mogę nosić większość obuwia jak ich używam. Szczególnie polecam ten http://sklep.centrumopiekiseniora.pl/pl/p/HalluCare-/617 wg świetny!
 
Ola, 26.01.2016 10.59
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Widzisz ja podczas remontu potknęłam się o zwinięty dywan . Paluch mnie bolał ale zlekceważyłam ten ból, potem ból zniknąl aż znowu za ok. dwa lata potknęlam się o wystajacą plytę na chodniku. Znowu był ból . Minęło juz z 5 lat , noszę odpowiednie obuwie i nie boli mnie,ale na tej nodze pojawil sie haluks. Nie wszystkie buty nadają się teraz do chodzenia. Póki co nie dokucza mi to . I wiem ,że przyczyna powstania tego halluksa na jednej nodze tkwi wlsnie w tym potknięciu o dywan . Jedna stopa w porządku, druga , niestety, nie.
 
asia, 13.01.2016 19.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ile czasu trzeba czekać na operacje na nfz? I ile ma się zwolnienie lekarskie po operacji?
 
Elwira, 19.12.2015 20.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja też po operacji miałam spuchniętą nogę. Jeżeli bardzo Ci puchnie i robi się czerwona to może lepiej przyspieszyć wizytę. Mój lekarz zawsze mi powtarzał że jak coś mnie niepokoi to lepiej od razu przyjść. Jestem 5 tygodni po operacji. Wszystkie opatrunki zmieniał mi mój doktor Bryłka. Zza tydzień muszę zrobić RTG i ruszam na rehabilitację. Mam nadzieję że wszystko pójdzie tak sprawnie jak operacja:)
 
Dorota, 15.12.2015 20.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Paniusie to może ty masz w domu. Taka deformacja nie powstaje jedynie od "patologicznych" bucików. Także iż może dokształć ten jakże twój "ogromny" rozumek i nie wypowiadaj się gdy nie masz nic istotnego do powiedzenia.
 
Elek, 15.12.2015 09.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Też mam ten problem,haluksy odziedziczyłam od mamy ona od swojej mamy.Moja córka tez je już ma,a nie chodzi w złym obuwiu i odżywia się zdrowo. Ale ja nie o tym. W sobotę wyszłam ze szpitala,miałam operację z użyciem tych śrub stabilizujących palce w przypadku wykoślawienia.Dziś jest już piąty dzień po operacji i stopa w okół szwów jest spuchnięta i bardzo czerwona.Może ktoś mi powiedzieć czy to jest prawidłowe? Do kontroli mam dopiero 28 grudnia,opatrunki robię sam i martwię się czy wszystko jest dobrze.Proszę mi podpowiedzieć jak powinna wyglądać stopa?Z niecierpliwością czekam na odpowiedz.
 
czytelnik, 01.12.2015 10.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
i dobrze im tak, księżniczki pieprzone, koślawią nogi a potem do lekarza na leczenie z moich składek. ja krzywdy sobie nie robię i mam wszystko proste . nie leczę się od 20 lat nic bo jestem zdrowy poza systematycznymi badaniami lekarze mnie nie widzą. hakuksy, żylaki, zmarszczki, i inne świństwa które same sobie robią - niech same teraz płacą i cierpią.
 
Darek, 08.11.2015 20.18
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja juz jestem po operacji. U mnie haluksy były genetyczne. Aparaty do zakładania mi nie pomagały. Operacja i całe leczenie u dr Kołodziejskiego odbyło się bez żadnych problemów.
 
Piotr , 29.10.2015 08.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mężczyźni no cóż kupują przyciasne buciki :) sam wybierałem nieświadomie takie:) dodatkowo zwężone tak że uciskały w szpicu to co największe to znaczy największego palucha .But powinien być z przodu obły nie spiczasty poza tym najmniej 0,5 cm luzu .
 
Piotr, 29.10.2015 08.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jakie to wszystko głupie:) i naiwne! nikt nie mówi o przyczynie powstawania deformacji stopy :)Przyczyną jwdyną i oczywistą są ciasno zwężone buty dodatkowo im weyższy obcas tym mocniej ciało naciska na jej przednią cześć po kilku latach podobnych prawideł :) paluszki układają się w piramidkę idealnie dopasowaną do patologicznych bucików.No Paniusie muszą się pokazać .Zasada jest następująca im większa deformacja tym rozumek mniejszy :)
 
następne »
strona 1 z 8
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Podagra: przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie podagry? Jakie leki są stosowane w terapii? Podagra: przyczyny i objawy. Jak przebiega leczenie podagry? Jakie leki są stosowane w terapii?

Podagra to choroba metaboliczna, której istotą jest zapalenie tkanek słabo unaczynionych -...

więcej

21810

ZESPÓŁ CIEŚNI NADGARSTKA - choroba spowodowana pracą przy komputerze ZESPÓŁ CIEŚNI NADGARSTKA - choroba spowodowana pracą przy komputerze

Zespół cieśni nadgarstka to skutek nienaturalnego wygięcia dłoni. Długa praca przy komputerze może...

więcej

25336

Zespół cieśni nadgarstka - rozpoznanie i leczenie choroby nadgarstka Zespół cieśni nadgarstka - rozpoznanie i leczenie choroby nadgarstka

Długotrwała praca przy komputerze może być  przyczyną ostrego bólu nadgarstka. To skutek...

więcej

28135

Kręgosłup szyjny – skutki przeciążenia kręgów szyjnych Kręgosłup szyjny – skutki przeciążenia kręgów szyjnych

Kręgosłup szyjny pełni w naszym organizmie niezwykle ważną funkcję. To od niego zależy bowiem...

więcej

49916

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Wyprysk kontaktowy, poza eliminacją czynników drażniących oraz stosowaniem emolientów, często wymaga terapii ogólnej. Dobierana jest ona zawsze indywidualnie, w zależności od nasilenia zmian skórnych...

Sugeruję takie zabiegi i w takiej kolejności. Najpierw zabieg higieny jamy ustnej, potem (ewentualnie) wybielanie i na koniec - wymiana wypełnień.

Nie mogę wyjaśnić pani problemu, ponieważ nie znam szczegółów. Mogę tylko tak ogólnie. Ucisk na macicę mógł być przyczyną wypadnięcia lub wynicowania macicy. Takie powikłanie wymaga szybkiego...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.