Haluksy: przyczyny, objawy i leczenie

Konsultant: lek. med. Leszek Jagielski, specjalista chirurgii urazowej i ortopedii, Centrum Medyczne Enel-Med
57 komentarze
Autor: Maja Kupiszewska

Haluks (hallux, halluks, paluch koślawy) to choroba zwyrodnieniowa, polegająca na zniekształceniu stopy. Choroba dotyczy głównie kobiet - paluch koślawy ma prawie połowa z nich, a przyczynia się do niej nadwaga, noszenie butów na wysokich obcasach, stojący tryb życia oraz płaskostopie. Jeśli masz halluksy, to musisz wiedzieć, że nie zawsze wystarczy leczenie zachowawcze, często konieczna jest też operacja.

Haluks (paluch koślawy, hallux, halluks) to schorzenie utrudniające funkcjonowanie i powodujące duży ból i trudności w chodzeniu. Niestety, w dużej mierze same (problem dotyczy głównie kobiet) jesteśmy odpowiedzialne za pojawienie się zwyrodnienia palca i stawu nosząc złe obuwie, dopuszczając do nadwagi, unikając ruchu...

Jak powstają haluksy?

Wysoki obcas powoduje przeciążenie przedniej części stopy (przodostopia, a buty z ostrym czubkiem zwiększają ucisk na paluch i łuk poprzeczny stopy, co doprowadza do deformacji palców, rozwoju płaskostopia poprzecznego i bólu. Pod wpływem zniekształceń stopa zaczyna inaczej pracować: nierównomiernie rozkłada się ciężar ciała, paluch przestaje być mocnym punktem podparcia w czasie chodu, pogarsza się wytrzymałość struktur, które stabilizują stopę, mięśnie stają się słabsze, a nadmiernemu przeciążeniu ulega wewnętrzna krawędź stopy. Nieprawidłowemu ustawieniu palca towarzyszą zmiany chorobowe stawu w postaci bolesnego, często zmienionego zapalnie zgrubienia u podstawy palca, po wewnętrznej stronie stopy. Pacjenci zwlekają z wizytą u lekarza, a kiedy do niego docierają deformacja i ból są już zaawansowane, chorzy mają też problemy z kupnem butów (ucisk obuwia na zniekształcony paluch potęguje objawy i wywołuje stan zapalny wokół uwypuklenia głowy i kości śródstopia oraz zaczerwienienie i ból). Objawami towarzyszącymi mogą być też: zapalenie wysiękowe kaletki na wysokości stawu śródstopno-palcowego, kaletka (woreczek wypełniony śluzem w miejscu tarcie na wystającą kość przy paluchu), bolące zgrubienia naskórka, który jest odpowiedzią na ucisk, a także narastające stopniowo podwichnięcie stawu śródstopno-palcowego.

Nie przegap

Haluksy: genetyczna skłonność do palucha koślawego

Ogromną rolę w rozwoju palucha koślawego odgrywa genetyczna skłonność do tego schorzenia. Dziedziczymy np. nieprawidłowy kształt powierzchni stawu śródstopno-palcowego, wiotkość tkanki łącznej większą niż w statystycznej populacji, specyficzne ustawienie kości śródstopia czy też tzw. egipski kształt stopy (paluch dłuższy od drugiego palca), które sprzyjają powstawaniu halluksów.

O tym, że największe znaczenie mają predyspozycje genetyczne do palucha koślawego, świadczy fakt, że w ok. 70 proc. przypadków występuje on rodzinnie w linii żeńskiej (ma go babka, córka, wnuczka). Natomiast takie czynniki jak nadwaga czy noszenie niewłaściwego obuwia zwiększają ryzyko powstania palucha koślawego. Rozwojowi tej deformacji sprzyja także płaskostopie podłużne (poprzeczne to zazwyczaj skutek, a nie przyczyna halluksów).

Haluksy: jak zapobiegać zniekształceniu palców

Najistotniejszą sprawą w zapobieganiu powstawaniu haluksów jest noszenie wygodnego obuwia: nie za ciasnego i nie za wąskiego (precz spiczaste noski i wąskie czubki!), ćwiczenie palców stopy, rezygnacja z wysokich obcasów, niedopuszczanie do nadwagi (zdrowa dieta) i ćwiczenia fizyczne.

Jak leczy się haluksy

Po pojawieniu się pierwszych objawów koślawego palucha zacznij działać - przede wszystkim idź na konsultacje ortopedyczną. Lekarz obejrzy twoją stopę i wybierze najlepszą dla ciebie metodę na zapobieganie haluksów: wkładki ortopedyczne, gimnastykę korekcyjną czy fizykoterapię. 
Najprostszymi metodami, do których mają dostęp pacjenci to:

  • plastry na haluksy czy żelowe osłony na haluksy - często wzbogacone o olejki o działaniu leczniczym, chroniące bolące miejsce,
  • kliny międzypalcowe, separatory, - przywracają palcom stóp właściwe ustawienie, zmniejszają ból i tarcie, szczególnie polecane w przypadku występowania haluksów i zachodzących na siebie palców lub odcisków miedzy palcami w początkowej fazie deformacji.
  • peloty (pelota - kropelka, poduszka, wkładka w kształcie kropli) żelowe, peloty w kształcie litery T, wkładki i półwkładki - dobrze wpływają na rozkład nacisku w stopie, zapobiegają płaskostopiu poprzecznemu i spowalniają rozwój koślawości palucha, można ich używać także nosząc także do buty na obcasie, - poduszki ochronne pod przodostopie - specjalnie przeznaczone dla pań, noszą szpilki,
  • silikonowe wkładki metatarsalne - przeznaczone szczególnie dla kobiet z płaskostopiem poprzecznym i haluksem; dzięki obecnej pelocie poprzeczne sklepienie stopy jest uniesione do góry, dzięki czemu korygowane jest ustawienie koślawego palucha,
  • opaska na haluksy – żelowa wkładka chroni przed otarciami i utrzymuje paluch we właściwej pozycji, korzystnie wpływa na rozkład nacisku na stopie i zapobiega osłabieniu mięśni i zniekształceniom kości,
  • aparaty korekcyjne na dzień lub na noc - skuteczne zarówno w profilaktyce jak i w leczeniu haluksów oraz w rehabilitacji po operacji. Aparaty te skutecznie znoszą ból i hamują pogłębianie się deformacji,
  • Hallufix - szyna zalecana w profilaktyce, jak i w leczeniu haluksów w fazie początkowej, przy niewielkiej deformacji, a także w przypadku zapalenia kaletki oraz w okresie pooperacyjnej rehabilitacji. Ta dynamiczna szyna może być stosowana bez problemu w dzień i jest alternatywą dla sztywnej szyny ograniczającej ruch. Koryguje płaskostopie poprzeczne, które jest jedną z przyczyn powstawania haluksów.

Jeśli zmianom zniekształcającym palce zacznie towarzyszyć ból, lekarz może zalecić ci stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Jeżeli dolegliwości bólowe i zniekształcenie są znaczne, a metody nie- operacyjne (zachowawcze) mało skuteczne niezbędne jest leczenie operacyjne.

Haluksy: kiedy konieczna jest operacja

Rodzaj zastosowanej techniki operacyjnej zależy od stopnia deformacji palucha i pozostałych elementów stopy. Stosowane są metody operacyjne, takie jak:

  • korekcja dokonywana wyłącznie na tkankach miękkich, to znaczy torebce stawowej i ścięgnach z częściową resekcją głowy kości śródstopia w przypadkach mało zaawansowanej wady.
  • osteotomia Chevron - rodzaj osteotomii wykonywany w niektórych przypadkach palucha koślawego. Osteotomia jest dokonywana w obrębie głowy i kości śródstopia.
  • osteotomie klinowe i półkuliste - wykonywane w przypadku palucha koślawego polegające na wycięciu klina kostnego w obrębie kości i ewentualne jego usunięciu lub przemieszczeniu w inne miejsce celem korekcji deformacji.
  • metoda Scarf, jest możliwość wczesnego obciążenia operacyjnej kończyny oraz stabilne zespolenie odłamów pozwalające na leczenie bezgipsowe. Pacjenci w bardzo krótkim czasie od operacji (2-3 doby) mogą obciążyć stopę korzystając z butów pooperacyjnych (do chodzenia). Po nie mniej niż 6 tygodniach pacjenci powracają do chodzenia w obuwiu codziennym.

Leczenie bezgipsowe jest również możliwe w przypadku dobrego i stabilnego zespolenie odłamów kostnych drutami Kirschnera po osteotomii klinowej lub półkolistej. Takie zespolenie jest równie wartościowe jak śrubami w metodzie Scarfy, a materiał zespalający można łatwo usunąć bez konieczności kolejnej operacji. Pełne obciążanie stopy zanim uzyska się zrost kostny, czyli przed upływem 6 tygodni nawet przy zespoleniu śrubami (metoda Scarfy lub Chevron) jest ryzykowne ze względu na możliwości wyrwania śrub z kości.
Mnogość istniejących metod operacyjnych świadczy o tym, że nie ma jednej dobrej i uniwersalnej metody. Zatem warunkiem dobrego wyniku pooperacyjnego jest staranne dobranie rodzaju operacji do stopnia zaawansowania deformacji stopy.

Polecamy
Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

W pogoni za modą często fundujesz stopom wyszukane tortury: na przykład skazujesz je na wysokie obcasy, na których nie czują ...

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 11.05.2015

Komentarze (1 - 10 z 57)
Natalia, 27.07.2015 13.40
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja też jestem po operacji haluksów. Operowałam dwie nogi jednocześnie. Zabieg miałam wykonany metodą Scarf (2 śrubki) Jestem bardzo zadowolona z wyniku operacji. Moje palce w końcu są proste! Wszystkim, którzy poszukują specjalistów od haluksów polecam dr Kołodziejskiego. To on sprawił, że mój problem zniknął. Przed operacją wszystko wytłumaczył, opowiedział jak będzie to wyglądało, po jakim czasie wrócę do normalnego życia. Na każde pytanie spokojnie odpowiadał. Tym co się wahają mogę tylko powiedzieć, że im wcześniej poddacie się operacji tym lepiej:) Pozdrawiam Natalia
 
Myszka, 26.07.2015 11.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam Czy ktoś po operacji metodą Chevron miał obitą piętę? u mnie dzień po zabiegu pojawił się krwiak a pieta "podeszła" ropą i krwią
 
mangolia, 12.07.2015 01.29
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam! Zrobilam operacje halluksa 10 lat temu.Dzisiaj moj paluch wyglada jak przed operacja!Jestem bardzo rozczarowana.Kosc pomimo spilowania odrosla na nowo! Dzisiaj nie zrobilabym juz tego ponownie.
 
do nika, 18.06.2015 09.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
do nika - Przecież jest napisane "Rozwojowi tej deformacji sprzyja także płaskostopie podłużne (poprzeczne to zazwyczaj skutek, a nie przyczyna halluksów)". Czytaj dokładniej.
 
nika, 18.06.2015 08.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
raz napisane ,że płaskostopie jest skutkiem haluksów a za chwilę,żę jest przyczyną !!! to jak w końcu jest?kto pisze takie artykuły na temat zdrowia,laicy?
 
Ania, 09.06.2015 23.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Polecam sklep www.dscollection.pl mają duży wybór butów skórzanych na haluksy. Miła obsługa doradzi pomoże w dobraniu odpowiedniego obuwia.
 
gosia, 04.05.2015 17.47
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Hej. Miałam mały haluks, jednak bolesny. Po spojrzeniu lekarza na zdjęcie od razu dostałam skierowanie na zabieg. Spróbuj zasięgnąć opinii innego ortopedy/chirurga. Ja jestem zadowolona. Tabletki Poltram Combo zażywałam tylko trzy, a może nawet dwa dni. Nadal zażywam inne leki, jak również robię zastrzyki przeciwzakrzepowe w brzuch (mój Anioł Stróż mi robi, bo ja bym chyba zemdlała, cóż taka jestem wrażliwa:-) Wszystko w jak najlepszym porządku, a teraz szukam ćwiczeń na usprawnienie palca po tej operacji. Pozdrawiam wszystkich bojących się, ja też bałam się okropnie, ale poszło jak po maśle i już z górki piąty dzień po operacji. Gośka
 
Grażyna, 12.04.2015 20.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam.Operacje na haluksa prawej stopy metoda Scarf miałam 03.04.2015, znieczulenie do kręgosłupa.Poprosiłam jednak anestezjologa i..przespałam ten czas.Boleć to boli ,jestem na tabl.Poltram ale...z każdym dniem i tak jest lepiej.Przecież w końcu to minie ! Kule mam swoje(na rynku za 25 zł komplet),kupiłam tez but ortopedyczny w szpitalu 60zl i 2 zele chłodzące 2x25zl.Pomaga.Pozdrawiam. za rok druga stopa !
 
assssia, 10.04.2015 14.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dziewczyny ja znalazłam rewelacyjny aparat Bunito Duo na haluksy, w którym można chodzić . Jest podobny do Hallufixa ale o wiele lepszy, bo ma dwa zawiasy, lepiej odwzorowuje ruch stawu. Jest też o wiele tańszy niż Hallufix. Pasuje do niektórych butów np. Crocsów. Mi pomógł i to bardzo. Polecam.
 
kate, 09.04.2015 20.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Do eli: czym twoja ciocia leczyła haluksy bez operacji i się ich pozbyła?
 
następne »
strona 1 z 6
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Bóle kości (wzrostowe, przeciążeniowe) są częste u dzieci, gdy rosną Bóle kości (wzrostowe, przeciążeniowe) są częste u dzieci, gdy rosną

Przerażeni rodzice przychodzą do pediatry z dziećmi skarżącymi się na bóle kolan, łydek czy kostek....

więcej

23453

Ból karku – ćwiczenia rozciągające na ból karku Ból karku – ćwiczenia rozciągające na ból karku

Długa praca przy komputerze, ślęczenie nad papierami, a nawet spanie na niewłaściwej poduszce mogą...

więcej

22390

ZWYRODNIENIA STAWÓW: jak pozbyć się bólu stawów

Noszenie siatek z zakupami, wielogodzinne stanie przy kuchni i pochylanie się podczas codziennych...

więcej

30024

Strzelające STAWY - czy to poważna dolegliwość? Strzelające STAWY - czy to poważna dolegliwość?

Od dawna strzela ci w stawach, najczęściej palców i kolanowych. Dotychczas ci to nie przeszkadzało,...

więcej

25499

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Tabletki z 17. i 21. dnia mają ten sam skład i jest bez znaczenia, w jakiej kolejności je pani przyjęła.

Wyniki wskazują jedynie na obecność przeciwciał odpornościowych w klasie IgG. To znaczy, że miała pani kontakt z pierwotniakiem wywołującym toksoplazmozę oraz wirusem cytomegalii. Należy wykonać inne...

W przypadku wymienionych leków należy bezwzględnie unikać ekspozycji na słońce. Proszę skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu modyfikacji terapii. Nie jest medycznie uzasadnione łączenie w...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.