Haluksy: przyczyny, objawy i leczenie

Konsultant: lek. med. Leszek Jagielski, specjalista chirurgii urazowej i ortopedii, Centrum Medyczne Enel-Med
54 komentarze
Autor: Maja Kupiszewska

Haluks (hallux, halluks, paluch koślawy) to choroba zwyrodnieniowa, polegająca na zniekształceniu stopy. Choroba dotyczy głównie kobiet - paluch koślawy ma prawie połowa z nich, a przyczynia się do niej nadwaga, noszenie butów na wysokich obcasach, stojący tryb życia oraz płaskostopie. Jeśli masz halluksy, to musisz wiedzieć, że nie zawsze wystarczy leczenie zachowawcze, często konieczna jest też operacja.

Haluks (paluch koślawy, hallux, halluks) to schorzenie utrudniające funkcjonowanie i powodujące duży ból i trudności w chodzeniu. Niestety, w dużej mierze same (problem dotyczy głównie kobiet) jesteśmy odpowiedzialne za pojawienie się zwyrodnienia palca i stawu nosząc złe obuwie, dopuszczając do nadwagi, unikając ruchu...

Jak powstają haluksy?

Wysoki obcas powoduje przeciążenie przedniej części stopy (przodostopia, a buty z ostrym czubkiem zwiększają ucisk na paluch i łuk poprzeczny stopy, co doprowadza do deformacji palców, rozwoju płaskostopia poprzecznego i bólu. Pod wpływem zniekształceń stopa zaczyna inaczej pracować: nierównomiernie rozkłada się ciężar ciała, paluch przestaje być mocnym punktem podparcia w czasie chodu, pogarsza się wytrzymałość struktur, które stabilizują stopę, mięśnie stają się słabsze, a nadmiernemu przeciążeniu ulega wewnętrzna krawędź stopy. Nieprawidłowemu ustawieniu palca towarzyszą zmiany chorobowe stawu w postaci bolesnego, często zmienionego zapalnie zgrubienia u podstawy palca, po wewnętrznej stronie stopy. Pacjenci zwlekają z wizytą u lekarza, a kiedy do niego docierają deformacja i ból są już zaawansowane, chorzy mają też problemy z kupnem butów (ucisk obuwia na zniekształcony paluch potęguje objawy i wywołuje stan zapalny wokół uwypuklenia głowy i kości śródstopia oraz zaczerwienienie i ból). Objawami towarzyszącymi mogą być też: zapalenie wysiękowe kaletki na wysokości stawu śródstopno-palcowego, kaletka (woreczek wypełniony śluzem w miejscu tarcie na wystającą kość przy paluchu), bolące zgrubienia naskórka, który jest odpowiedzią na ucisk, a także narastające stopniowo podwichnięcie stawu śródstopno-palcowego.

Nie przegap

Haluksy: genetyczna skłonność do palucha koślawego

Ogromną rolę w rozwoju palucha koślawego odgrywa genetyczna skłonność do tego schorzenia. Dziedziczymy np. nieprawidłowy kształt powierzchni stawu śródstopno-palcowego, wiotkość tkanki łącznej większą niż w statystycznej populacji, specyficzne ustawienie kości śródstopia czy też tzw. egipski kształt stopy (paluch dłuższy od drugiego palca), które sprzyjają powstawaniu halluksów.

O tym, że największe znaczenie mają predyspozycje genetyczne do palucha koślawego, świadczy fakt, że w ok. 70 proc. przypadków występuje on rodzinnie w linii żeńskiej (ma go babka, córka, wnuczka). Natomiast takie czynniki jak nadwaga czy noszenie niewłaściwego obuwia zwiększają ryzyko powstania palucha koślawego. Rozwojowi tej deformacji sprzyja także płaskostopie podłużne (poprzeczne to zazwyczaj skutek, a nie przyczyna halluksów).

Haluksy: jak zapobiegać zniekształceniu palców

Najistotniejszą sprawą w zapobieganiu powstawaniu haluksów jest noszenie wygodnego obuwia: nie za ciasnego i nie za wąskiego (precz spiczaste noski i wąskie czubki!), ćwiczenie palców stopy, rezygnacja z wysokich obcasów, niedopuszczanie do nadwagi (zdrowa dieta) i ćwiczenia fizyczne.

Jak leczy się haluksy

Po pojawieniu się pierwszych objawów koślawego palucha zacznij działać - przede wszystkim idź na konsultacje ortopedyczną. Lekarz obejrzy twoją stopę i wybierze najlepszą dla ciebie metodę na zapobieganie haluksów: wkładki ortopedyczne, gimnastykę korekcyjną czy fizykoterapię. 
Najprostszymi metodami, do których mają dostęp pacjenci to:

  • plastry na haluksy czy żelowe osłony na haluksy - często wzbogacone o olejki o działaniu leczniczym, chroniące bolące miejsce,
  • kliny międzypalcowe, separatory, - przywracają palcom stóp właściwe ustawienie, zmniejszają ból i tarcie, szczególnie polecane w przypadku występowania haluksów i zachodzących na siebie palców lub odcisków miedzy palcami w początkowej fazie deformacji.
  • peloty (pelota - kropelka, poduszka, wkładka w kształcie kropli) żelowe, peloty w kształcie litery T, wkładki i półwkładki - dobrze wpływają na rozkład nacisku w stopie, zapobiegają płaskostopiu poprzecznemu i spowalniają rozwój koślawości palucha, można ich używać także nosząc także do buty na obcasie, - poduszki ochronne pod przodostopie - specjalnie przeznaczone dla pań, noszą szpilki,
  • silikonowe wkładki metatarsalne - przeznaczone szczególnie dla kobiet z płaskostopiem poprzecznym i haluksem; dzięki obecnej pelocie poprzeczne sklepienie stopy jest uniesione do góry, dzięki czemu korygowane jest ustawienie koślawego palucha,
  • opaska na haluksy – żelowa wkładka chroni przed otarciami i utrzymuje paluch we właściwej pozycji, korzystnie wpływa na rozkład nacisku na stopie i zapobiega osłabieniu mięśni i zniekształceniom kości,
  • aparaty korekcyjne na dzień lub na noc - skuteczne zarówno w profilaktyce jak i w leczeniu haluksów oraz w rehabilitacji po operacji. Aparaty te skutecznie znoszą ból i hamują pogłębianie się deformacji,
  • Hallufix - szyna zalecana w profilaktyce, jak i w leczeniu haluksów w fazie początkowej, przy niewielkiej deformacji, a także w przypadku zapalenia kaletki oraz w okresie pooperacyjnej rehabilitacji. Ta dynamiczna szyna może być stosowana bez problemu w dzień i jest alternatywą dla sztywnej szyny ograniczającej ruch. Koryguje płaskostopie poprzeczne, które jest jedną z przyczyn powstawania haluksów.

Jeśli zmianom zniekształcającym palce zacznie towarzyszyć ból, lekarz może zalecić ci stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Jeżeli dolegliwości bólowe i zniekształcenie są znaczne, a metody nie- operacyjne (zachowawcze) mało skuteczne niezbędne jest leczenie operacyjne.

Haluksy: kiedy konieczna jest operacja

Rodzaj zastosowanej techniki operacyjnej zależy od stopnia deformacji palucha i pozostałych elementów stopy. Stosowane są metody operacyjne, takie jak:

  • korekcja dokonywana wyłącznie na tkankach miękkich, to znaczy torebce stawowej i ścięgnach z częściową resekcją głowy kości śródstopia w przypadkach mało zaawansowanej wady.
  • osteotomia Chevron - rodzaj osteotomii wykonywany w niektórych przypadkach palucha koślawego. Osteotomia jest dokonywana w obrębie głowy i kości śródstopia.
  • osteotomie klinowe i półkuliste - wykonywane w przypadku palucha koślawego polegające na wycięciu klina kostnego w obrębie kości i ewentualne jego usunięciu lub przemieszczeniu w inne miejsce celem korekcji deformacji.
  • metoda Scarf, jest możliwość wczesnego obciążenia operacyjnej kończyny oraz stabilne zespolenie odłamów pozwalające na leczenie bezgipsowe. Pacjenci w bardzo krótkim czasie od operacji (2-3 doby) mogą obciążyć stopę korzystając z butów pooperacyjnych (do chodzenia). Po nie mniej niż 6 tygodniach pacjenci powracają do chodzenia w obuwiu codziennym.

Leczenie bezgipsowe jest również możliwe w przypadku dobrego i stabilnego zespolenie odłamów kostnych drutami Kirschnera po osteotomii klinowej lub półkolistej. Takie zespolenie jest równie wartościowe jak śrubami w metodzie Scarfy, a materiał zespalający można łatwo usunąć bez konieczności kolejnej operacji. Pełne obciążanie stopy zanim uzyska się zrost kostny, czyli przed upływem 6 tygodni nawet przy zespoleniu śrubami (metoda Scarfy lub Chevron) jest ryzykowne ze względu na możliwości wyrwania śrub z kości.
Mnogość istniejących metod operacyjnych świadczy o tym, że nie ma jednej dobrej i uniwersalnej metody. Zatem warunkiem dobrego wyniku pooperacyjnego jest staranne dobranie rodzaju operacji do stopnia zaawansowania deformacji stopy.

Polecamy
Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

Jak odpowiednio dobrać BUTY, aby były wygodne i zdrowe dla stóp

W pogoni za modą często fundujesz stopom wyszukane tortury: na przykład skazujesz je na wysokie obcasy, na których nie czują ...

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 11.05.2015

Komentarze (1 - 10 z 54)
do nika, 18.06.2015 09.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
do nika - Przecież jest napisane "Rozwojowi tej deformacji sprzyja także płaskostopie podłużne (poprzeczne to zazwyczaj skutek, a nie przyczyna halluksów)". Czytaj dokładniej.
 
nika, 18.06.2015 08.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
raz napisane ,że płaskostopie jest skutkiem haluksów a za chwilę,żę jest przyczyną !!! to jak w końcu jest?kto pisze takie artykuły na temat zdrowia,laicy?
 
Ania, 09.06.2015 23.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Polecam sklep www.dscollection.pl mają duży wybór butów skórzanych na haluksy. Miła obsługa doradzi pomoże w dobraniu odpowiedniego obuwia.
 
gosia, 04.05.2015 17.47
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Hej. Miałam mały haluks, jednak bolesny. Po spojrzeniu lekarza na zdjęcie od razu dostałam skierowanie na zabieg. Spróbuj zasięgnąć opinii innego ortopedy/chirurga. Ja jestem zadowolona. Tabletki Poltram Combo zażywałam tylko trzy, a może nawet dwa dni. Nadal zażywam inne leki, jak również robię zastrzyki przeciwzakrzepowe w brzuch (mój Anioł Stróż mi robi, bo ja bym chyba zemdlała, cóż taka jestem wrażliwa:-) Wszystko w jak najlepszym porządku, a teraz szukam ćwiczeń na usprawnienie palca po tej operacji. Pozdrawiam wszystkich bojących się, ja też bałam się okropnie, ale poszło jak po maśle i już z górki piąty dzień po operacji. Gośka
 
Grażyna, 12.04.2015 20.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam.Operacje na haluksa prawej stopy metoda Scarf miałam 03.04.2015, znieczulenie do kręgosłupa.Poprosiłam jednak anestezjologa i..przespałam ten czas.Boleć to boli ,jestem na tabl.Poltram ale...z każdym dniem i tak jest lepiej.Przecież w końcu to minie ! Kule mam swoje(na rynku za 25 zł komplet),kupiłam tez but ortopedyczny w szpitalu 60zl i 2 zele chłodzące 2x25zl.Pomaga.Pozdrawiam. za rok druga stopa !
 
assssia, 10.04.2015 14.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dziewczyny ja znalazłam rewelacyjny aparat Bunito Duo na haluksy, w którym można chodzić . Jest podobny do Hallufixa ale o wiele lepszy, bo ma dwa zawiasy, lepiej odwzorowuje ruch stawu. Jest też o wiele tańszy niż Hallufix. Pasuje do niektórych butów np. Crocsów. Mi pomógł i to bardzo. Polecam.
 
kate, 09.04.2015 20.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Do eli: czym twoja ciocia leczyła haluksy bez operacji i się ich pozbyła?
 
nowa, 13.03.2015 15.21
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Haluksy w większości (nawet do 90%) przypadków są DZIEDZICZNE. Noszenie złych butów zwykle tylko pogłębia tą skłonność.
 
ewi, 12.03.2015 14.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
U mnie pojawił się problem bolesnego haluksa. Byłam u ortopedy, miałam zrobione zdjęcie. Poradził mi zrobić wkładki ortopedyczne. Nie w każdych butach jest możliwość nosić wkładki. Miałam jeden zabieg fal uderzeniowych. Jest to drogi zabieg, ale twierdzą, że bardzo skuteczny przy bólach m.in. haluksów. Wolałabym mieć operację , ale pewnie musiałabym mieć palce powykręcane, żeby lekarz dał skierowanie na operację.
 
Dorota, 10.02.2015 16.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Babi ja też byłam operowana w Poradni Chorób Stopy. Właśnie zaczynam rehabilitację. Jak na razie wszystko idzie ok jeszcze tylko rehabilitacja.A Ty kiedy byłaś operowana?
 
następne »
strona 1 z 6
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Przepuklina kręgosłupa czyli wypadnięcie dysku: przyczyny, objawy, leczenie Przepuklina kręgosłupa czyli wypadnięcie dysku: przyczyny, objawy, leczenie

Przepuklina kręgosłupa to termin medyczny. Potocznie mówimy o tym schorzeniu: wypadnięcie dysku....

więcej

44747

ŚCIĘGNO ACHILLESA - urazy i leczenie ŚCIĘGNO ACHILLESA - urazy i leczenie

Ścięgno Achillesa jest największe w naszym ciele, co wcale nie chroni go przed uszkodzeniem....

więcej

29333

ZESPÓŁ CIEŚNI NADGARSTKA - choroba spowodowana pracą przy komputerze ZESPÓŁ CIEŚNI NADGARSTKA - choroba spowodowana pracą przy komputerze

Zespół cieśni nadgarstka to skutek nienaturalnego wygięcia dłoni. Długa praca przy komputerze może...

więcej

25336

Strzelające STAWY - czy to poważna dolegliwość? Strzelające STAWY - czy to poważna dolegliwość?

Od dawna strzela ci w stawach, najczęściej palców i kolanowych. Dotychczas ci to nie przeszkadzało,...

więcej

25499

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Skaling to zabieg polegający na usuwaniu kamienia nazębnego, który osadza się głównie w okolicach szyjek zębowych. Wykonuje się go za pomocą ultradźwięków. Taki zabieg nie ma wpływu na kolor koron....

Obecnie jest pani po usunięciu guza i jest pani zdrowa (leczenie hormonami tarczycy jest tu bez znaczenia), nie ma więc żadnych przeciwwskazań do depilacji laserem.

O odszkodowanie od dentysty można ubiegać się na drodze cywilnej, występując przeciwko niemu w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie. Jeżeli pacjent był ubezpieczony u ubezpieczyciela od następstw...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 04, 2015

Zgadzam się w pełni, że śniadanie jest najważniejszym posiłkiem w ciągu dnia. Jest "paliwem" dla naszego mózgu i nakręca nasz metabolizm. Przeczytałam artykuł, który bardzo pomógł mi zrozumieć, jak się odżywiać, żeby zdrowo schudnąć na http://www.madrezywienie.pl/zalecenia-zywieniowe/

data

Lipiec 03, 2015

raczej mija się z celem trenin+dieta=efekty !

data

Lipiec 02, 2015

Witam . Bulimia - to nie do końca choroba .tzw kotlety to zaniedbanie i tumiwisizm ale jak się ktoś chce odchudzać to proces ten powinien przebiegać powoli i powinien być uzależniony od naszej woli; - sen od 23 do 5,6tej , żadne polegiwanie w innych porach - przestawić mózg na inne...

data

Lipiec 03, 2015

dobr dieta od dietetyka i codziennie dużo sportu miedzy innymi biegania

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.