Endoproteza stawu biodrowego i kolanowego. Rodzaje endoprotez dostępnych w Polsce

Konsultant: prof. nzw. dr hab. n. med. Ireneusz Kotela, specjalista ortopeda traumatolog
Autor: Jolanta Dyjecińska - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Endoprotezy dostępne na naszym rynku są coraz nowocześniejsze i wygodniejsze. Kiedy naturalne stawy są już tak zniszczone, że nie pomaga rehabilitacja, farmakoterapia ani też zmiana stylu życia, pozostaje wymiana ich na sztuczne, czyli na endoprotezy. Szacuje się, że rocznie w Polsce przeprowadza się 40-50 tysięcy takich zabiegów.

Marzy nam się wymiana chorych lub zużytych części organizmu na nowe? W przypadku stawów jest ona możliwa. Zastąpienie ich endoprotezami uwalnia od bólu i przywraca sprawność fizyczną.

Najczęściej implantuje się endoprotezy stawu biodrowego, w drugiej kolejności - kolanowego. Częściej takim zabiegom poddawane są kobiety, zwłaszcza w przypadku stawu kolanowego. Rzadziej wszczepia się endoprotezy stawu skokowego, łokciowego, ramiennego i stawów paliczkowych. Tego typu operacje dotyczą głównie osób po wypadkach lub cierpiących na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS).

Nie przegap

Choroby stawów: zwyrodnienie i zapalenie stawu. Profilaktyka i leczenie chrób stawów

Choroby stawów to bardzo częsta przypadłość. Zwyrodnienie stawów dotyka w wielu krajach nawet 20 proc. osób powyżej 40. roku życia. To choroba, na którą cierpią przede wszystkim osoby w wieku powyżej 50. roku życia.

Z czego wykonywane są endoprotezy?

Endoprotezy wyglądem przypominają staw, który mają zastąpić, i po wszczepieniu przejmują jego funkcje. Wykonuje się je z różnych stopów stali lub tytanu, które są dobrze tolerowane przez organizm. Współpracujące ze sobą części (np. odpowiedniki głowy i panewki) są często z polietylenu lub ceramiki. Ze względu na rodzaj stabilizacji endoprotezy najogólniej można podzielić na bezcementowe oraz cementowane. W pierwszym przypadku wycina się zużyte elementy naturalnego stawu i części endoprotezy mocuje się mechanicznie (press-fit, czyli na wcisk, lub wkręcanie). Aby ułatwić zrastanie się endoprotezy z kością, pokrywa się ją hydroksyapatytem. Obecnie coraz rzadziej sztuczne stawy mocuje się przy użyciu cementu, czyli kleju kostnego. Takie rozwiązanie wykorzystuje się z reguły wtedy, gdy kość jest słaba, np. z powodu osteoporozy, czyli rzeszotowienia kości.

Kiedy podjąć decyzje o wymianie stawu?

O konieczności wymiany stawu na sztuczny decydują przede wszystkim ból i wyniki badań obrazowych (zdjęcia rentgenowskie, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny). Z decyzją nie należy się ociągać, ponieważ w miarę upływu czasu zniszczenia kości i otaczających je tkanek się pogłębiają. Wówczas zabieg i rehabilitacja są trudniejsze. Poza tym na operację w ramach ubezpieczenia w NFZ czeka się dość długo (co najmniej 2-3 lata), lepiej więc pomyśleć o niej wcześniej. Trzeba jednak pamiętać, że trwałość protezy ma swoje granice. Jej powierzchnie stawowe ścierają się, a drobiny polietylenu mogą prowadzić do osteolizy kości, czyli jej zaniku. W następstwie tego procesu u części pacjentów endoproteza ulega obluzowaniu i wówczas trzeba ją wymienić na nową. Ponowna operacja jest bardziej skomplikowana, ponieważ należy uzupełnić ubytki kości (naturalną mrożoną tkanką kostną, tworzywem kościozastępczym) lub zastosować specjalne podkładki pod endoprotezy.

Lepsza jakość nowoczesnych endoprotez

Obecnie jest wiele rodzajów endoprotez, co pozwala je dostosować do potrzeb pacjenta. Te, które się teraz implantuje, są coraz lepsze pod względem mechanicznym i odporniejsze na tarcie. W doskonaleniu ich konstrukcji widoczna jest tendencja do stosowania technik maksymalnie oszczędzających kość. Możliwe jest nawet wykonanie endoprotez „na miarę” (takie rozwiązanie dostępne jest jednak w nielicznych ośrodkach medycznych w Polsce, m.in. w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSW w Warszawie). Na podstawie wyników badań obrazowych wykonuje się tzw. przymiar, czyli odlew kości konkretnego pacjenta. To umożliwia idealne dobranie wielkości oraz typu endoprotezy i optymalne jej ustawienie. Według takiego modelu wycina się także kości przed implantacją sztucznego stawu. Zmieniły się nie tylko endoprotezy, ale też postępowanie rehabilitacyjne po operacji. Niegdyś standardem było chodzenie o kulach bez obciążania operowanej kończyny przez 4-6 miesięcy. Obecnie w większości przypadków ortopedzi zalecają bardzo szybkie obciążanie endoprotezy stawu biodrowego lub kolanowego, ponieważ wzmacnia ono kości i mięśnie, co przyśpiesza powrót do zdrowia.

To ci się przyda

To ci się przyda

W przypadku najczęściej wymienianego stawu biodrowego do kanału szpikowego kości udowej wciska się trzpień, na którym osadzona jest kula imitująca głowę kości. Następnie chirurg ortopeda do kości miednicy przytwierdza sztuczną panewkę i wkład, np. z polietylenu.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 09.12.2013

DlaPacjentow24.pl
Sposób na atopowe zapalenie skóry:
jak dbać o skórę z AZS
Sposób na atopowe zapalenie skóry: jak dbać o skórę z AZS
Najpopularniejsze artykuły
Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia

Dna moczanowa, podagra i artretyzm to nazwy jednej choroby. O dnie moczanowej mówiono kiedyś -...

więcej

34812

Rwa kulszowa – przyczyny, objawy i zapobieganie atakom korzonków Rwa kulszowa – przyczyny, objawy i zapobieganie atakom korzonków

Atak korzonków nerwowych czyli rwa kulszowa to dotkliwy ból w dole pleców paraliżujący całe ciało....

więcej

24845

Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty

Najpierw dotkliwy ból pięty czujesz tylko przy chodzeniu. Potem nie opuszcza cię nawet wtedy, gdy...

więcej

22418

RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej? RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej?

By pojawiła się rwa kulszowa wystarczy jeden nagły ruch: dźwignięcie, pochylenie się, potknięcie...

więcej

20207

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Proszę rozważyć rozpoznanie OBRZĘK NACZYNIO-RUCHOWY QUINCKEGO, zwłaszcza jeżeli przyjmuje Pani leki na nadciśnienie. Tym sprawami zajmuje się alergolog. Łączę wyrazy szacunku, Prof. A. Krzeski

To zależy od tego, w jakim stanie był ząb przed leczeniem kanałowym. Jeśli to wypełnienie, to taki zabieg wykonuje się bezpośrednio po zakończeniu leczenia. Jeśli to jest odbudowa protetyczna, to...

Książeczkę ciążową powinna mieć Pani założoną na pierwszej lub drugiej wizycie. Zakres zalecanych badań do wykonania w ciąży znajduje się na stronie Ministerstwa Zdrowia. Wszystkie badania na...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.