WZW A (żółtaczka pokarmowa) - przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Autor: Monika Majewska

WZW A to inaczej żółtaczka pokarmowa, wirusowe zapalenie wątroby typu A lub choroba brudnych rąk. Nic dziwnego - wystarczy zjeść skażoną żywność lub wypić zainfekowaną wodę, by się zarazić. A WZW typu A daje poważne powikłania, które mogą doprowadzić do śmierci. Sprawdź, jakie są przyczyny i objawy WZW A, jak jeszcze dochodzi do zakażenia, na czym polega leczenie i jak zapobiec zainfekowaniu.

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A), inaczej "żółtaczka pokarmowa", to ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirus zapalenia wątroby typu A (HAV). Jest on odpowiedzialny za ostre stany zapalne i uszkodzenie miąższu wątroby.

Szacuje się, że wirusowe zapalenie wątroby typu A stanowi ok. 59 proc. wszystkich przypadków WZW na świecie i ok. 40 proc. wszystkich przypadków WZW w Europie. Rocznie notuje się ok. 1,2-1,4 mln zachorowań. 20 proc. chorych wymaga bezwzględnej hospitalizacji. Śmiertelność jest niska i wynosi 0,6-2,1 proc.

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A) - jak dochodzi do zakażenia?

  • w ok. 95 proc. przypadków do zakażenia dochodzi drogą pokarmową (fekalno-oralną), poprzez spożycie:

- wody (także w formie kostek lodu) zakażonej przez osoby wydalające wirus HAV z kałem, a nie poddaną skutecznym zabiegom dezynfekcyjnym;
- żywności, np. umytych w zakażonej wodzie warzyw lub owoców lub ryb, owoców morza z wód zanieczyszczonych zakażonymi fekaliami;

W rzadkich przypadkach do zakażenia dochodzi:

  • poprzez bliski kontakt z osobami zakażonymi (chory możne zarażać 14–21 dni przed i ok. 7 dni po wystąpieniu objawów choroby);
  • drogą kontaktów seksualnych (zwłaszcza analnych) bez zabezpieczeń,
  • istnieje potencjalne, lecz niewielkie ryzyko zakażenia drogą naruszenia ciągłości tkanek (drogą krwi);

Osobami, które są najbardziej narażone na zakażenie WZW A są pracownicy oczyszczalni ścieków, obsługi urządzeń kanalizacyjnych i inni mający kontakt z nieczystościami. Również osoby pracujące w służbie zdrowia, żłobkach, przedszkolach i wojsku znajdują się grupie ryzyka. Prawdopodobieństwo zakażenia wzrasta także podczas wizyty w krajach endemicznego (gdzie choroba wciąż jest często rozpoznawana) występowania choroby (w rejonie basenu Morza Śródziemnego, krajach Europy Wschodniej i Rosji oraz w krajach rozwijających się).

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A) - objawy

Wirus wylęga się w organizmie od 15 do 50 dni (średnio ok. 30 dni). Po tym czasie pojawiają się objawy choroby, choć czasami zakażenie przechodzi się bezobjawowo. Dzieje się tak u 90 proc. dzieci do 5. roku życia. Osoby dorosłe chorują pełnoobjawowo, a symptomy choroby są nasilone (ryzyko ciężkiego przebiegu WZW A wzrasta wraz z wiekiem).

Tydzień przed pojawieniem się pełnej postaci choroby mogą wystąpić tzw. objawy zwiastunowe - grypopodobne i dyspeptyczne (nudności, biegunka). Następnie pojawia się najbardziej charakterystyczny i widoczny objaw choroby - żółtaczka (zżółknięcie skóry i twardówek oczu), której może towarzyszyć powiększenie wątroby. Dzieje się tak, ponieważ w organizmie zwiększa się poziom żółtego barwnika - bilirubiny. Żółtaczka znika po około miesiącu.

Ponadto pojawiają się:

Objawy ostre ustępują najczęściej po kilku dniach.

Ważne

Ważne

WZW A - szczepionka najskuteczniejszą ochroną przed wirusem

Jedynym skutecznym sposobem zapobiegania WZW A jest szczepienie ochronne. Po kompletnym cyklu szczepienia w ciele powstają przeciwciała, które mogą chronić przed żółtaczką typu A nawet przez całe życie. Wymagane są dwie dawki szczepionki podane w schemacie 6 - 12 miesięcy. Warto wiedzieć, że zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych, szczepienie przeciwko WZW A jest zalecane:

  • osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej i pośredniej endemiczności zachorowań na WZW typu A;
  • osobom zatrudnionym przy produkcji i dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów komunalnych i płynnych nieczystości oraz przy konserwacji urządzeń służących temu celowi;
  • dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i młodzieży, które nie chorowały na WZW typu A;

WZW A (żółtaczka pokarmowa) - diagnoza

W przypadku podejrzenia WZW A wykonuje się badania krwi. Jeśli doszło do zakażenia, stwierdza się zwiększenie w osoczu aktywności enzymów wskaźnikowych wątroby - aminotransferazy asparaginianowej i alaninowej oraz wzrost stężenia bilirubiny. Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie wyników badania serologicznego, wykrywającego przeciwciała anty-HAV.

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A) - leczenie

Choroba ustępuje samoistnie w ciągu maksymalnie 6 miesięcy. Nie ma leku, który przyspieszyłby eliminację wirusa z organizmu. Choremu zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, odpowiednią dietę i nawodnienie. W razie nasilonego świądu pacjentowi można podawać cholestyraminę.

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A) - powikłania

Powikłania WZW A są groźne i mogą doprowadzić do śmierci. Należą do nich cholestaza (zastój żółci, żółtaczka cholestatyczna), anemia aplastyczna (aplazja szpiku), ostra niedokrwistość hemolityczna czy nadostre zapalenie wątroby.

Ponadto może dojść do nawrotów (w 10-20 proc. przypadków).

Zakażenie HAV nie prowadzi do rozwoju marskości wątroby i pierwotnego raka wątroby. Wirus HAV nie wywołuje przewlekłego zapalenia wątroby.

To ci się przyda

To ci się przyda

WZW A (wirusowe zapalenie wątroby typu A) - zapobieganie

  • przestrzegaj zasad higieny, także podczas przygotowywania posiłków;
  • spożywaj potrawy po obróbce termicznej (gotowane, pieczone, smażone). Unikaj zwłaszcza niegotowanego mięsa oraz skorupiaków oraz kupowania żywności na ulicznych straganach;
  • pij wyłącznie butelkowaną lub przegotowaną wodę (zwłaszcza podczas pobytu za granicą);
  • chroń jedzenie przed owadami;
Polecamy
Żółtaczka mechaniczna: przyczyny, objawy, leczenie

Żółtaczka mechaniczna: przyczyny, objawy, leczenie

Żółtaczka mechaniczna daje bardzo widoczne objawy - zażółcenie zewnętrznych błon oczu oraz jamy ustnej, ciemniejsza barwa moczu, czasem również świąd skóry ...

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 19.04.2017

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Półpasiec - choroba zakaźna. Przyczyny, objawy, leczenie półpaśca Półpasiec - choroba zakaźna. Przyczyny, objawy, leczenie półpaśca

Półpasiec, ostrą chorobę zakaźną, wywołuje ten sam wirus co ospę wietrzną. Objawy półpaśca to...

więcej

188

Gronkowiec: charakterystyczne objawy i leczenie zakażenia gronkowcem Gronkowiec: charakterystyczne objawy i leczenie zakażenia gronkowcem

Gronkowiec atakuje zarówno ludzi jak i zwierzęta. Czasem wystarczy chwilowe obniżenie odporności i...

więcej

168

Borelioza - objawy i leczenie boreliozy Borelioza - objawy i leczenie boreliozy

Borelioza znana jest od niedawna, ale niestety zbiera coraz większe żniwo. Lekarze wciąż jednak nie...

więcej

158

Mononukleoza: objawy, badania, leczenie, powikłania Mononukleoza: objawy, badania, leczenie, powikłania

Mononukleozą najłatwiej zarazić się przez pocałunek, dlatego często nazywana jest właśnie chorobą...

więcej

158

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W zależności od zaawansowania zmian oraz stanu pacjenta można rozważyć w tej chorobie terapię ogólną, między innymi: sterydami, chlorochiną, sulfonami lub fototerapią. Leczenie zawsze dobierane jest...

Podróżowanie w ciąży, o ile przebiega prawidłowo, kobieta jest zdrowa i nie ma obciążonego wywiadu położniczego nie jest przeciwwskazane. Należy się jednak liczyć z ryzykiem powikłań zakrzepowych,...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.