Co daje trening z logopedą?

7 komentarze
Autor: Anna Krasuska

Jeśli twoje dziecko ma trudności z wymową, czym prędzej wybierzcie się do specjalisty. Im wcześniej rozpocznie się terapia, tym jej efekty będą lepsze.

Współczesny logopeda uczy nie tylko prawidłowej wymowy, ale również właściwej komunikacji. Pracuje z pacjentem nad poprawnością fonetyczną i gramatyczną, logicznym budowaniem wypowiedzi i ogólną sprawnością komunikacyjną.

Im wcześniej tym lepiej

Wady wymowy u dwu-, -trzylatka koryguje się dość szybko. Sześciolatkowi trzeba już poświęcić znacznie więcej czasu. A dziecko w wieku szkolnym trafiające do logopedy zwykle wymaga dodatkowo reedukacji, gdyż wady mowy są na tyle utrwalone, że rzutują na jego rozwój intelektualny, funkcjonowanie w szkole i grupie rówieśników.

Pierwsze sygnały

To, że coś jest „nie tak” najwcześniej powinien zauważyć rodzic. Wady wymowy pojawiają się bowiem już u dwuletniego dziecka. Przykładem może być międzyzębowa wymowa niektórych głosek polegająca na tym, że dziecko wkłada język między zęby (wadę nie tylko słychać, ale i widać). Niepokoić powinien także opóźniony rozwój mowy, który zawsze należy skonsultować ze specjalistą. Najczęściej występują u małych dzieci zaburzenia wymowy głosek, uważanych w języku polskim za najtrudniejsze: „sz”, „ż”, „cz”, „dż” i „r”. Zdolność ich artykulacji kształtuje się ok. 5. roku życia, ale wadliwą wymowę można wychwycić już wcześniej, zanim się ona utrwali. Trzylatek powinien być obserwowany pod kątem rozwoju mowy, zarówno w domu, przez rodziców, jak i w przedszkolu, a każdy niepokojący sygnał lepiej skonsultować z logopedą.

Gdzie leży przyczyna

Zapowiedzią problemów może być nieprawidłowa budowa anatomiczna aparatu mowy, co wychwycić powinien lekarz już u niemowlęcia. Badania polegają na sprawdzeniu budowy jamy ustnej i wstępnej diagnozie odruchów istotnych dla mówienia (np. odruch ssania). Czasem u małych dzieci zdarza się przerost wędzidełka (ścięgna między językiem a dolnym podniebieniem). Defekt taki w późniejszym okresie niemal zawsze powoduje wadę wymowy. Lepiej w takiej sytuacji zdecydować się na chirurgiczną korektę niż czekać aż dziecko będzie starsze – chyba że przerost wędzidełka jest niewielki, wtedy logopeda może zalecić jedynie ćwiczenia (np. specyficzną gimnastykę lub rodzaj biernego masażu). Przyczyną wady mowy może być także uszkodzenie narządu słuchu, nieprawidłowości w obrębie żuchwy, choroby neurologiczne, czynniki dziedziczne, czy wreszcie niższe możliwości intelektualne. Terapia logopedyczna powinna być więc kompleksowa i polegać na współpracy odpowiednich specjalistów (np. laryngologa, otolaryngologa, ortodonty, neurologa czy psychologa).

Liczy się czas

Dlaczego tak ważne jest wczesne rozpoczęcie terapii? Ponieważ nieleczone wady mowy utrwalają się, powodując czesto poważne konsekwencje rozwojowe. Obecnie do logopedów trafia wielu dorosłych, którzy z powodu nieprawidłowej wymowy mają kłopoty w komunikacji na różnych jej poziomach, rzutujące na ich życie osobiste i karierę zawodową. Nieumiejętność przekazywania treści stanowi poważną barierę w kontaktach międzyludzkich. A praca z dorosłymi, jak twierdzą logopedzi, jest znacznie trudniejsza niż z dziećmi, ponieważ złe nawyki ciężko jest wyrugować. Zanim dziecko dorośnie, czeka je wiele problemów w szkole. Zaburzenia wymowy przekładają się przede wszystkim na błędy w pisowni, zwłaszcza ze słuchu. Wówczas ćwiczenia słuchu mownego są jednym z istotniejszych elementów terapii. Gorzej, gdy dziecko ma wadę słuchu lub zaburzenia percepcji słuchowej, wtedy korygowanie błędów wymaga więcej wysiłku. Tu również ogromne znaczenie ma czas. Jeśli dziecko nie otrzyma w porę pomocy, to może mieć w szkole niższe osiągnięcia niż rówieśnicy, co niesie za sobą także problemy emocjonalne. Pojawiać się mogą kolejne zaburzenia. Wiadomo na przykład, że większość dzieci z rozpoznaną dysleksją miało wcześniej problemy z mową. Oznacza to, że wszystkie dzieci z zaburzeniami mowy są w grupie ryzyka dysleksji – ale nie jest tak zawsze. Statystyki wskazują też na to, że dzieci, które wcześnie zaczynają mówić, są bardziej sprawne intelektualnie od swoich małomównych rówieśników. Chociaż i to nie jest regułą. Zdarzają się dzieci bardzo zdolne z wadami – zwykle są to jednak wady wymowy, a nie mowy. Jedno jest pewne: rozwój mowy stymuluje rozwój psychiczny, a rozwój myślenia ma swoje odbicie w mowie.

Ważny jest ruch

Mowa jest czynnością psychiczną, ale w dużym stopniu związaną z naszym wewnętrznym rytmem i aktywnością. Dlatego w pracy nad nią ważne są metody wspomagające, takie jak rytmika czy rozmaite gry ruchowe (najlepiej połączone z dźwiękiem). Taniec wyrabia koordynację słuchowo-wzrokowo-ruchową między półkulami mózgu. Ma to ogromny wpływ na rozwój intelektualny. Dziecko najpierw słyszy rytm, potem zaczyna się ruszać, jednocześnie obserwuje ruchy wykonywane przez nauczycielkę. Ćwiczenia ruchu, wzroku i słuchu stymulują także rozwój mowy i w znacznym stopniu zmniejszają ryzyko dysleksji w wieku szkolnym (dysleksja jest związana z brakiem koordynacji między tymi sferami). Jeśli percepcja słuchowa jest dobra, dziecko nie będzie popełniać błędów w wymowie i pisowni głosek, które rozpoznać może słuchem.

Mowa to akt ruchowy

Dźwięk inicjowany jest w krtani, potem opracowywany przez język, policzki, wargi i kości czaszki (stanowiące rezonator). Dziecko mniej sprawne ruchowo jest często również mniej sprawne artykulacyjnie. Jeśli duża motoryka jest dobrze rozwinięta, to podobnie będzie z małą motoryką, warunkującą poprawne mówienie. Ponadto dziecko mało ruchliwe i mniej chętne do poznawania otoczenia, mniej się uczy, a co za tym idzie, jest słabiej rozwinięte.

Warto wiedzieć

Ważne

Błędy wymowy czy błędy mowy?

Wada wymowy jest pojęciem węższym i dotyczy jedynie sfery fonicznej – artykulacji, czyli sposobu tworzenia dźwięku w apa- racie mowy. Wady mowy dotyczą szeroko pojętej komunikacji. Obejmują także gramatykę, stylistykę, budowę logiczną wypowiedzi i kompetencję językową, czyli umiejętność korzystania z ojczystego języka.

  • Zaburzenia mowy i wymowy ma ok. 40 proc. sześciolatków.

Praca od kołyski

W pracy nad prawidłową mową nieoceniony jest udział samych rodziców – i to już od pierwszych chwil życia dziecka. Logopedzi są zwolennikami naturalnego karmienia, ponieważ pracujące wówczas mięśnie języka, warg i żuchwy są fizjologicznie ćwiczone z korzyścią dla przyszłej wymowy. Jeśli dziecko musi być karmione sztucznie, to trzeba zwrócić uwagę na długość i kształt smoczka oraz wielkość otworu. Podczas karmienia należy trzymać dziecko w pozycji półpionowej, a nie poziomo. Natomiast pozycja do snu powinna zapewniać poziome ułożenie kręgosłupa.W łóżeczku i wózku musi być cienka poduszeczka, ponieważ zbyt niskie lub zbyt wysokie ułożenie główki powoduje zaburzenia czynności mięśni i stawu skroniowo-żuchwowego.Niepokojącym objawem u malucha jest stale otwarta buzia. Dzieci, które oddychają przez usta, muszą być zbadane przez specjalistę. Tyle możemy zrobić, nim nasza pociecha stanie na nogi.

A później?

Dzieci powinny ruszać się, śpiewać, tańczyć, rysować, naśladować. Powinny również mieć orientację w schemacie własnego ciała (np. wiedzieć, gdzie jest lewa, a gdzie prawa strona). Należy jak najwięcej z dzieckiem rozmawiać, czytać, uczestniczyć w jego zabawach i… cierpliwie odpowiadać na pytania. Jeśli dziecko nie zadaje pytań, lub zadaje ich mało, to znak, że należy mu się uważnie przyjrzeć. Pytając, dziecko uczy się świata. Uczy się także komunikacji. Trzylatek zadaje średnio ok. 50 pytań dziennie. I dobrze! Lepiej, by rodzicom wystarczało cierpliwości i nie zbywali dziecka byle czym, bo lekceważenie pytań zabija wrodzoną zdolność poznawczą.

Mówić bez przerwy

Wydaje się, że w dobie internetu, w czasach, kiedy rodzice są coraz lepiej wykształceni, nasze dzieci powinny lepiej mówić. Niestety, wad mowy jest proporcjonalnie tyle samo co przed laty. Dlaczego? Bo brakuje nam czasu na rozmowę z dziećmi, bycie z nimi, objaśnianie świata. Internet, gry komputerowe stymulują percepcję wzrokową, ale nie słuchową. Nie zbudują też prawidłowych relacji, nie nauczą komunikowania się z ludźmi. To, jak nasze dziecko będzie porozumiewało się ze światem, zależy głównie od nas.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 31.12.2010

Komentarze (1 - 7 z 7)
Iza, 05.11.2014 14.16
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Sama jestem mamą od niedawna. Bardzo ciekawy artykuł praktyczny. Wszystkim mamom polecam również http://www.znanylekarz.pl/blog/nalezy-zglosic-sie-niemowlakiem-logopedy/
 
yaszka, 24.03.2013 21.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Może artykuł stary ale problem aktualny. Od dziecka powinniśmy dbać o rozwój mowy, ale jeśli już jako osoby dorosłe zauważamy problem to tez nie jest za późno... nigdy nie jest by cokolwiek z sobą zrobić. A już u niemowlaka powinny nas pewne rzeczy niepokoić - trudności w przyjmowaniu pokramu, odmawianie innego niż płynny/półplynny, ślini się bardzo, nie zamyka buźki do spania, nie wkłada rączek i zabaweczek do buzi. jak najwcześniej warto iść do logopedy - niech poobserwuje dziecieciątko. I dorośli też, nie wstydzić się! Jak ktoś ma opory to mega sympatyczną dr polecam z certusa (tym z okolic Poznania) Barbarę Opas-Ocalewską, dzieci i dorosli przy niej miękną :P i oczywiście fachowości jej i wiedzy odmówic nie można. Problemy z mową mogą byc przyczyną kompleksów i problemow w codziennymi zawodowym życiu - nie lekcewazmy tego
 
Hania, 25.11.2009 20.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
dzisjaj wrucilam ze szkoly i dowiedzialam sie ze moje dziecko ma ubogie slownictwo ze nie umie okreslac znaczenia slow jak mam z nia cwiczyc zeby jej pomoc.Duzo rozmawiamy w domu jezeli zadaje mi pytania staram sie odpowiadac ,co znaczy dane slowo.Tylko moze jest caly problem w tym ze moje dziecko nie zadaje mi pytan np.co to znaczy?czytam jej ksiazki mala uwaznie slucha i potrafi opowiedziec o czym jest dana bajka .szczeze mowiac nie wiem jak mam z nia cwiczyc i co bo pani mi nie wytlumaczyla w jaki sposob mam cwiczyc prosze o pomoc!!!
 
mama, 04.08.2009 13.02
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
zasób jego słownictwa był już na tyle duży, że ciężko było ćwiczyć wszystkie wyrazy od nowa poprawnie je wymawiając, mimo, że z mężem byliśmy uczuleni na takie ucinanie słów, wyszliśmy z problemów w niecały rok może aż tak źle z nim nie było ale korzystaliśmy z metody Domana, która notabene służy czemuś innemu, bo to nauka czytania od wczesnych lat czy nawet miesięcy ale jasno opisana metoda plus zestaw kart od wczesnaedukacja.pl i osiągnęliśmy tak zwane pożyteczne z pożytecznym
 
romek, 18.06.2009 19.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
muszę to zlikwidować albo przynajmniej zmniejszyć natężenie tej choroby bo przyznam szczerze ze czasami jest to upierdliwe i też po części jest to moja wina gdyż sam sobie wmawiam ze mam wadę wymowy i ten stan sie bardziej pogłębia ale wyjdę z tego życie to gra w której grac mam zaszczyt
 
Olo, 17.06.2009 10.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Pewnie, że tak najważniejsze to znaleźć dobrego lekarza (logopede, neurologa, laryngologa). Zawsze można rozpocząć leczenie, ale wiadomo, że o efekty będzie trudniej. Mój brat ma 15 lat i walczy z jąkaniem.
 
romek, 17.06.2009 00.02
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam 22 lata i mowie nie wyraźnie w większości przypadków zdarza mi się budować zdania nie gramatycznie mówię bełkotliwie czasami się zacinam .Moje pytanie do państwa brzmi następująco czy w takim wieku są realne szanse na to by zniwelować wadę mowy albo przynajmniej zmniejszyć natężenie tej dysfunkcji w życiu codziennym .
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Błona dziewicza - prawdy i mity o błonie dziewiczej i pierwszym razie Błona dziewicza - prawdy i mity o błonie dziewiczej i pierwszym razie

Póki błona dziewicza jest nienaruszona, nie zajdziesz w ciążę. Prawda czy fałsz? Prezentujemy...

więcej

27

NASTOLATEK na wojennej ścieżce, czyli trudny okres dojrzewania NASTOLATEK na wojennej ścieżce, czyli trudny okres dojrzewania

Twoje dziecko dorasta, staje się niezależną osobą i szuka sposobu, by to wyrazić. Okres dojrzewania...

więcej

15

Jak rozpoznać ADHD u dziecka? Najczęstsze objawy Jak rozpoznać ADHD u dziecka? Najczęstsze objawy

Jak rozpoznać, czy dziecko ma ADHD? Jakie są najczęstsze objawy? Nadpobudliwe dzieci nie mogą...

więcej

10

JĄKANIE - przyczyny i leczenie JĄKANIE - przyczyny i leczenie

Liczba jąkających się stale rośnie. Przyczyny jąkania nie są do końca znane. Może należy winić...

więcej

9

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Z zadanego przez Panią pytania zrozumiałam, że to, co przysparza Pani najwięcej kłopotów, to trudne do opanowania kłamanie. Mówi Pani również o zachowaniu, które mogło świadczyć o braku...

Łagodne leki uspokajające być może pomogą doraźnie, ale nie rozwiążą problemu. Zawsze istotne jest dotarcie do przyczyn, a to wymaga długiej rozmowy. Być może jest to problem czysto psychologiczny, a...

Problem snu małych dzieci to bardzo ważny temat dla całej rodziny, zrozumiały jest Pani niepokój. W tej kwestii wiele jest wskazówek, rad, które należny przetestować i stosować, jeśli działają...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.