- Obrzęk moszny może być wynikiem urazu, stanu zapalnego, przepukliny pachwinowej lub rozwijającego się nowotworu
- Nagły i bardzo silny ból jądra może oznaczać jego skręt, wymagający operacji w ciągu 6 godzin
- Cleveland Clinic wskazuje, że diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, testy z użyciem światła oraz badanie USG
- Regularne samobadanie jąder raz w miesiącu pozwala na wczesne wykrycie guzków i innych niepokojących zmian
Obrzęk moszny. Co to jest i skąd bierze się powiększenie jąder?
Obrzęk moszny oznacza, że moszna robi się wyraźnie większa, napięta albo spuchnięta. Może dotyczyć jednej strony lub całej moszny i nie zawsze boli, ale zwykle niepokoi. Cleveland Clinic podaje, że przyczyną może być nagromadzenie płynu, infekcja, uraz, przepuklina pachwinowa lub nowotwór.
Przyczyn obrzęku moszny jest kilka. U dorosłych mężczyzn najczęściej chodzi o:
- zapalenie najądrza lub jądra, często wywołane przez infekcje (w tym te przenoszone drogą płciową)
- wodniak jądra, czyli bezbolesne nagromadzenie płynu
- żylaki powrózka nasiennego, które w dotyku mogą przypominać "worek z dżdżownicami"
- przepuklina pachwinowa, gdy fragment jelita przemieszcza się do moszny
- torbiele, takie jak spermatocele
- rak jądra, który zazwyczaj objawia się twardym, niebolesnym guzkiem
Czasem obrzęk wiąże się też z problemami krążeniowymi, na przykład z niewydolnością serca i zatrzymywaniem płynów w dolnych partiach ciała. Niezależnie od przyczyny, nowy obrzęk lub zmiana w budowie moszny to sygnał, żeby skontaktować się z lekarzem i sprawdzić, co się dzieje.
Nagły ból jądra i obrzęk moszny. Kiedy jechać na SOR?
Jeśli pojawia się nagły, bardzo silny ból jądra lub moszny, nie czekaj z szukaniem pomocy. Mayo Clinic podkreśla, że taki ból może oznaczać skręt jądra. Wtedy powrózek nasienny skręca się, odcina dopływ krwi i w ciągu kilku godzin może dojść do uszkodzenia jądra.
Nie lekceważ też obrzęku i bólu, które pojawiają się krótko po urazie, na przykład po uderzeniu albo wypadku. Gdy pomoc jest udzielona w ciągu 6 godzin od pierwszych objawów skrętu, szanse na uratowanie jądra wynoszą około 90 proc. W takiej sytuacji jedź prosto na SOR.
Diagnostyka obrzęku moszny. Jakie badania zleca urolog?
Diagnostyka zaczyna się od wywiadu i badania fizykalnego w pozycji stojącej oraz leżącej. Urolog ocenia, gdzie jest obrzęk i czy ucisk wywołuje ból. Merck Manual opisuje też prosty test z latarką, czyli transiluminację, który sprawdza, czy przez mosznę przechodzi światło.
Jeśli światło przechodzi przez mosznę, zwykle wskazuje to na obecność płynu i sugeruje wodniaka. Jeśli światło nie przechodzi, lekarz bierze pod uwagę twardszą zmianę, na przykład nowotwór. Dalej najczęściej zleca się:
- badanie ultrasonograficzne (USG), które jest podstawowym narzędziem do obrazowania wnętrza moszny
- badania krwi w celu wykrycia stanów zapalnych lub markerów nowotworowych
- badanie ogólne moczu, aby sprawdzić obecność bakterii
- w rzadszych przypadkach tomografię komputerową (TK), jeśli zachodzi podejrzenie przerzutów nowotworowych
Leczenie obrzęku moszny: antybiotyki, obserwacja czy operacja
Leczenie zależy od przyczyny obrzęku. Przy infekcjach, na przykład w zapaleniu najądrza, zwykle stosuje się antybiotyki i leki przeciwbólowe. American Family Physician wskazuje, że pomocne bywa też odpoczywanie oraz noszenie suspensorium, które unosi mosznę i zmniejsza dolegliwości. Jeśli przyczyną jest wodniak albo żylaki powrózka nasiennego i nie ma bólu, często wystarcza obserwacja.
Inaczej wygląda to przy skręcie jądra lub podejrzeniu nowotworu. Skręt jądra wymaga pilnej operacji, podczas której chirurg odkręca powrózek nasienny i mocuje jądro, żeby problem nie wrócił. Przy podejrzeniu raka jądra pacjent.gov.pl opisuje, że standardowym krokiem jest chirurgiczne usunięcie zmienionego jądra.
Powiększona moszna lub guzek w jądrze. Co zrobić krok po kroku?
Jeśli moszna jest powiększona albo wyczuwasz guzek, nie odkładaj sprawy na później. W Polsce zwykle zaczyna się od wizyty u lekarza POZ, który może wystawić skierowanie do urologa. Gdy podejrzewasz nowotwór, możesz skorzystać z szybkiej ścieżki onkologicznej, co przyspiesza diagnostykę i rozpoczęcie leczenia.
Samobadanie jąder warto robić regularnie, najlepiej raz w miesiącu, na przykład pod prysznicem, gdy skóra moszny jest rozluźniona. Dzięki temu łatwiej zauważyć stwardnienia, nierówności albo nagłe powiększenie. Wiele przyczyn obrzęku moszny da się leczyć, a szybka diagnostyka zwiększa szanse na skuteczne leczenie, także w przypadku nowotworów.
W galerii poniżej: Ważne badania mężczyzn 40+. Potrzebujesz przeglądu przynajmniej raz w roku
9
Źródła:
