- Chłoniak może dawać skrajne wyczerpanie, które w przeciwieństwie do zwykłego zmęczenia nie ustępuje po odpoczynku
- Niepokojące mogą być: bezbolesne guzki, nawracająca gorączka i bardzo obfite nocne poty
- Według prognoz Global Cancer Observatory w 2024 roku w Polsce rozpoznanie chłoniaka może usłyszeć blisko 5000 osób
- Cleveland Clinic zwraca uwagę, że jeśli bezbolesny węzeł chłonny jest wyczuwalny i nie znika przez co najmniej 2 tygodnie, warto skonsultować to z lekarzem
Chłoniak: co to jest i dlaczego objawy przypominają osłabienie?
Chłoniak to nowotwór rozwijający się w układzie chłonnym, czyli części organizmu związanej z odpornością. Na początku daje często objawy nieswoiste, dlatego łatwo pomylić go z infekcją, grypą albo skutkiem intensywnego trybu życia. Zamiast odkładać sprawę na urlop czy „braki witamin”, lepiej potraktować utrzymujące się dolegliwości jako sygnał do konsultacji lekarskiej.
Objawy chłoniaka mylone z przemęczeniem: na co zwrócić uwagę
National Cancer Institute podaje, że zmęczenie może być jednym z sygnałów chłoniaka nieziarniczego. Zwykle nie występuje jednak samo i mogą mu towarzyszyć inne objawy. Jeśli zauważysz je u siebie lub bliskiej osoby, warto skonsultować się z lekarzem.
- powiększone węzły chłonne, zwykle bez bólu, na szyi, pod pachami lub w pachwinach
- nawracająca gorączka bez typowych objawów przeziębienia
- bardzo obfite nocne poty, na tyle silne, że trzeba zmienić piżamę lub pościel
- niewyjaśniona utrata masy ciała bez zmian w diecie
- skrajne wyczerpanie, które nie mija po odpoczynku.
Zmęczenie przy chłoniaku a zwykłe niewyspanie: najważniejsze różnice
Zwykłe zmęczenie po ciężkim dniu zwykle mija po przespanej nocy albo wolnym weekendzie. Przy chłoniaku bywa opisywane jako skrajne wyczerpanie, które utrzymuje się niemal stale. W „Annals of Oncology” opisano, że dotyczy to około 20 proc. pacjentów z chłoniakiem Hodgkina, a regeneracja po chemioterapii może trwać od około 10 miesięcy do 2 lat.
Chłoniak w Polsce: ile jest nowych zachorowań (dane na 2024)
Z prognoz Global Cancer Observatory na 2024 rok wynika, że w Polsce może zostać rozpoznanych ponad 4100 nowych przypadków chłoniaka nieziarniczego. W tym samym czasie na chłoniaka Hodgkina może zachorować ponad 800 osób, czyli łącznie mowa o kilku tysiącach nowych pacjentów rocznie. Te liczby są argumentem, by nie lekceważyć utrzymujących się objawów i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem.
Powiększone węzły chłonne: kiedy iść do lekarza i jakie badanie potwierdza chłoniaka
Jeśli powiększone węzły chłonne u ciebie lub bliskiej osoby nie zmniejszają się przez co najmniej 2 tygodnie, warto umówić wizytę u lekarza. Cleveland Clinic zwraca uwagę zwłaszcza na bezbolesne, wyczuwalne guzki. NHS wskazuje, że kluczowym badaniem potwierdzającym rozpoznanie jest biopsja węzła chłonnego, czyli pobranie fragmentu tkanki do oceny pod mikroskopem.
Proces diagnostyczny rozpoczyna się od wywiadu lekarskiego i badania fizykalnego, podczas którego lekarz ocenia węzły chłonne, śledzionę i wątrobę. Zlecone mogą zostać również badania krwi, które pozwalają sprawdzić liczbę białych i czerwonych krwinek oraz płytek krwi. Jednak kluczowym i niezbędnym krokiem do postawienia ostatecznej diagnozy jest biopsja, czyli pobranie powiększonego węzła chłonnego w całości (biopsja wycinająca). Badanie samego materiału z igły jest niewystarczające, ponieważ do oceny typu chłoniaka potrzebna jest analiza całej struktury tkankowej.
Po potwierdzeniu nowotworu konieczne jest określenie stopnia jego zaawansowania, czyli tego, jak bardzo choroba rozprzestrzeniła się w organizmie. Standardem w tym celu jest badanie obrazowe PET-CT (pozytonowa tomografia emisyjna połączona z tomografią komputerową). Dzięki wysokiej czułości pozwala ono precyzyjnie zlokalizować wszystkie ogniska nowotworowe i w wielu przypadkach eliminuje konieczność wykonywania biopsji szpiku kostnego na początkowym etapie diagnostyki.
Rodzaje chłoniaków: Hodgkina i nieziarnicze
Chłoniaki dzieli się na dwie główne kategorie: chłoniaka Hodgkina (ziarnicę złośliwą) oraz znacznie szerszą grupę chłoniaków nieziarniczych (nazywanych też nie-Hodgkina). Kluczowa różnica między nimi leży na poziomie komórkowym – w chłoniaku Hodgkina pod mikroskopem widoczne są charakterystyczne, duże komórki nowotworowe zwane komórkami Reed-Sternberga. W chłoniakach nieziarniczych takich komórek się nie stwierdza. Chłoniaki nieziarnicze stanowią zdecydowaną większość, bo około 90% wszystkich przypadków, podczas gdy chłoniak Hodgkina jest rzadszy.
Różnice widać także w sposobie rozwoju choroby i grupie wiekowej pacjentów. Chłoniak Hodgkina najczęściej rozpoczyna się w węzłach chłonnych górnej części ciała (szyja, klatka piersiowa, pachy) i rozprzestrzenia się w bardziej przewidywalny sposób. Szczyty zachorowań przypadają na wczesną dorosłość (20-40 lat) oraz wiek po 55. roku życia. Z kolei chłoniaki nieziarnicze mogą pojawić się w węzłach chłonnych w dowolnym miejscu organizmu i rozwijać się w sposób mniej uporządkowany, a ryzyko ich wystąpienia rośnie wraz z wiekiem.
Metody leczenia: od chemioterapii po terapie celowane i immunoterapię
Sposób leczenia chłoniaka jest dobierany indywidualnie i zależy od jego rodzaju, stopnia zaawansowania, agresywności oraz twojej ogólnej kondycji zdrowotnej. W przypadku wolno rosnących (indolentnych) chłoniaków, które nie dają objawów, lekarz może zaproponować strategię „czujnego wyczekiwania”, czyli regularne monitorowanie bez natychmiastowego wdrażania leczenia. Podstawowymi metodami walki z chorobą pozostają chemioterapia, wykorzystująca leki niszczące komórki nowotworowe, oraz radioterapia, która polega na naświetlaniu zmian chorobowych wysokoenergetycznym promieniowaniem.
Współczesna medycyna oferuje jednak coraz więcej nowoczesnych opcji. Immunoterapia to metoda, która aktywuje twój własny układ odpornościowy do walki z rakiem, np. za pomocą przeciwciał monoklonalnych. Z kolei terapie celowane skupiają się na blokowaniu konkretnych mechanizmów molekularnych, które są kluczowe dla wzrostu komórek chłoniaka, działając precyzyjniej niż standardowa chemioterapia. W przypadku nawrotu choroby lub braku skuteczności leczenia pierwszego rzutu, u niektórych pacjentów stosuje się przeszczepienie komórek macierzystych.
7
Źródła:
