- Wysiłkowe nietrzymanie moczu wynika z osłabienia mięśni podtrzymujących pęcherz, które puszczają pod wpływem nacisku
- U kobiet przyczyną są często porody drogami natury, otyłość oraz zmiany hormonalne związane z wiekiem
- U mężczyzn dolegliwość ta pojawia się najczęściej po zabiegach operacyjnych w obrębie prostaty
- Przed konsultacją lekarską warto prowadzić dzienniczek pęcherza przez około 2 lub 3 dni
- Według serwisu Pacjent.gov.pl leczenie warto zacząć od redukcji wagi oraz treningu mięśni Kegla
Wysiłkowe nietrzymanie moczu przy kaszlu: na czym polega?
Wysiłkowe nietrzymanie moczu to mimowolny wyciek moczu w sytuacjach, które nagle zwiększają ciśnienie w jamie brzusznej. Zwykle dzieje się to przy kaszlu, kichaniu, śmiechu albo podczas podnoszenia cięższych rzeczy. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) wskazuje, że najczęściej stoi za tym osłabienie mięśni dna miednicy.
Mięśnie dna miednicy można porównać do hamaka, który podtrzymuje pęcherz i pomaga utrzymać mocz. Gdy są osłabione, nie „utrzymają” nagłego wzrostu ciśnienia, na przykład podczas kaszlu. Wtedy może dojść do wycieku, zwykle niewielkiej ilości moczu. Taka dolegliwość może wystąpić w różnym wieku, ale u części osób ryzyko jest większe.
Nietrzymanie moczu przy kaszlu u kobiet: najczęstsze przyczyny
U kobiet wysiłkowe nietrzymanie moczu często wiąże się ze zmianami po porodzie oraz z wiekiem. Mayo Clinic zwraca uwagę, że poród drogami natury może uszkadzać tkanki lub nerwy, a to osłabia mięśnie dna miednicy. Objawy czasem pojawiają się krótko po porodzie, ale u części kobiet ujawniają się dopiero po latach. Ryzyko zwiększają między innymi:
- przebycie więcej niż jednego porodu pochwowego
- nadmierna masa ciała, która stale uciska narządy miednicy
- zmiany hormonalne i fizyczne związane z wiekiem
- przewlekłe choroby wywołujące częsty i silny kaszel
Otyłość to jeden z kluczowych czynników ryzyka, na który często da się wpłynąć zmianą nawyków. Nadmiar tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha zwiększa stały nacisk na pęcherz i struktury miednicy. W efekcie nawet kichnięcie może nasilać problem z utrzymaniem moczu.
Nietrzymanie moczu przy kaszlu u mężczyzn: możliwe przyczyny
Nietrzymanie moczu dotyczy także mężczyzn, choć rzadziej mówi się o nim publicznie. MedlinePlus Medical Encyclopedia podaje, że u panów częstą przyczyną są operacje w obrębie miednicy oraz zabiegi związane z prostatą. Mogą one osłabić zwieracz cewki moczowej, czyli mięsień, który pomaga zatrzymać mocz.
U mężczyzn przyczyną bywa też uraz cewki moczowej albo działanie niektórych leków. Znaczenie ma również nadwaga, która zwiększa obciążenie układu moczowego. Jeśli objawy pojawiły się po zabiegu chirurgicznym, warto zgłosić je lekarzowi, bo są dostępne metody rehabilitacji poprawiające kontrolę nad trzymaniem moczu.
Badania przy nietrzymaniu moczu: jak wygląda diagnostyka?
Przy wycieku moczu podczas kaszlu warto zacząć od wizyty u lekarza rodzinnego i zebrania wywiadu. Lekarz może zaproponować tak zwany test stresowy, czyli kaszlnięcie przy pełnym pęcherzu, aby ocenić nasilenie objawów. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) wskazuje też na praktyczne narzędzie, jakim jest dzienniczek pęcherza prowadzony przez 2 do 3 dni przed konsultacją.
W dzienniczku pęcherza zapisujesz informacje, które ułatwiają lekarzowi ocenę problemu. Dzięki temu lekarz może sprawdzić:
- ile dokładnie płynów wypijasz i o jakich porach
- jak często korzystasz z toalety i jakie ilości moczu oddajesz
- w jakich konkretnie sytuacjach dochodzi do niekontrolowanego wycieku
- czy wyciek jest poprzedzony nagłym i silnym parciem
Lekarz może też zlecić badanie ogólne moczu, żeby wykluczyć infekcję lub cukrzycę. W bardziej złożonych przypadkach wykonuje się badania urodynamiczne, które oceniają pracę pęcherza i cewki moczowej podczas gromadzenia i oddawania moczu. Czasem potrzebna jest również cystoskopia, czyli obejrzenie wnętrza pęcherza kamerą.
Leczenie nietrzymania moczu przy kaszlu: od czego zacząć?
Leczenie zwykle zaczyna się od metod zachowawczych, czyli takich, które nie wymagają zabiegów. Pacjent.gov.pl rekomenduje na początku zmianę stylu życia, w tym redukcję masy ciała oraz ograniczenie kofeiny i alkoholu. Ważnym elementem są też ćwiczenia mięśni dna miednicy (ćwiczenia Kegla), które pomagają wzmocnić podparcie dla pęcherza.
Gdy zmiany stylu życia i ćwiczenia nie wystarczą, lekarz POZ może skierować pacjenta do urologa lub uroginekologa. W ramach NFZ stosuje się między innymi ostrzykiwanie pęcherza toksyną botulinową oraz neuromodulację nerwów krzyżowych. Osoby z nietrzymaniem moczu mogą też ubiegać się o refundację na wybrane środki chłonne:
- wkładki urologiczne
- majtki chłonne
- pieluchomajtki
- pieluchy anatomiczne
Nietrzymanie moczu przy kaszlu jest problemem medycznym, z którym warto zgłosić się do lekarza. W zależności od przyczyny i nasilenia objawów pomocne mogą być ćwiczenia i fizjoterapia, leczenie prowadzone przez specjalistę, a w wybranych sytuacjach także metody zabiegowe. Im szybciej zaczniesz diagnostykę i leczenie, tym łatwiej wrócić do codziennego komfortu.
8
Źródła:
