- Uczucie wirowania świata może wynikać z nieprawidłowych sygnałów, które układ równowagi wysyła do mózgu
- U osób w wieku 50–70 lat najczęstszą przyczyną są łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy
- Bełkotliwa mowa lub podwójne widzenie razem z zawrotami głowy to powód, by natychmiast zadzwonić pod 112
- Lekarz może potwierdzić przyczynę podczas krótkiego testu, w którym zmienia się ułożenie głowy pacjenta
Uczucie wirowania świata (vertigo): co to jest i czym różni się od „kręcenia w głowie”?
Uczucie wirowania świata, czyli zawroty głowy typu vertigo, to sytuacja, w której odczuwasz ruch, mimo że faktycznie się nie poruszasz. Czasem pojawia się też wrażenie, że ruch jest „zniekształcony”, na przykład przy zwykłym obróceniu głowy. Jak opisano w publikacji w serwisie Frontiers in Neurology, takie doznania mogą wynikać z nieprawidłowych sygnałów, które układ równowagi przekazuje do mózgu.
Dla wielu osób to bardzo niepokojące uczucie, porównywane do jazdy na szybko kręcącej się karuzeli. Warto jednak odróżnić zwykłe „kręcenie się w głowie” od vertigo, gdy masz wrażenie, że wiruje całe otoczenie. Takie rozróżnienie pomaga później znaleźć przyczynę dolegliwości i dobrać właściwe postępowanie.
Najczęstsze przyczyny zawrotów głowy u dorosłych: ucho wewnętrzne i vertigo obwodowe
Większość przypadków zawrotów głowy ma podłoże obwodowe, czyli związane z uchem wewnętrznym. Jak podaje American Family Physician, najczęściej chodzi o łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy, typowe zwłaszcza dla osób między 50. a 70. rokiem życia.
Inną częstą przyczyną jest zapalenie przedsionka, które zwykle pojawia się nagle i może dawać bardzo silne objawy. Warto pamiętać także o rzadszych schorzeniach, których obraz może zależeć od wieku. Przykładem jest choroba Meniere'a, opisywana najczęściej u osób około 20. roku życia, a następnie ponownie około 60. roku życia.
Do najczęstszych przyczyn obwodowych należą:
- łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy
- zapalenie przedsionka
- chorobę Meniere'a.
Zawroty głowy: kiedy dzwonić po pomoc? Objawy alarmowe i numer 112
Jeśli ty lub ktoś bliski ma uczucie wirowania świata, zwróć uwagę na objawy towarzyszące. Czasem przyczyna nie jest związana z uchem wewnętrznym, tylko z mózgiem, na przykład z pniem mózgu lub móżdżkiem. Takie zawroty nazywa się ośrodkowymi.
Jak podaje MedlinePlus Medical Encyclopedia, w tej sytuacji potrzebna jest szybka ocena lekarska, żeby wykluczyć stany groźne dla życia.
Niektóre objawy towarzyszące wymagają natychmiastowej reakcji. Jeśli razem z zawrotami głowy pojawi się którykolwiek z poniższych objawów, zadzwoń pod 112 lub jedź na SOR:
- trudności w połykaniu pokarmów lub płynów
- podwójne widzenie lub zaburzenia ruchów gałek ocznych
- paraliż lub opadanie mięśni twarzy
- niewyraźna, bełkotliwa mowa
- osłabienie kończyn lub utrata koordynacji ruchowej.
Test Dix-Hallpike’a na zawroty głowy: jak wygląda badanie u lekarza?
Podczas wizyty lekarz może wykonać proste testy, które pomagają ustalić przyczynę zawrotów głowy. Jednym z podstawowych jest manewr Dix-Hallpike’a, stosowany przy podejrzeniu najczęstszej przyczyny dolegliwości.
Jak opisuje NCBI Bookshelf, badanie polega na tym, że pacjent siada na kozetce z głową obróconą o 45 stopni. Następnie lekarz kładzie go na plecy, z głową lekko odchyloną do tyłu. W trakcie manewru lekarz obserwuje oczy pacjenta i sprawdza, czy pojawia się oczopląs, czyli mimowolne drgania gałek ocznych. Jeśli po zmianie pozycji, zwykle po 5 do 20 sekundach, wystąpi silne wirowanie i jednocześnie pojawi się charakterystyczny ruch oczu, lekarz może potwierdzić rozpoznanie.
Badanie trwa krótko, bo objawy najczęściej mijają w ciągu 60 sekund od momentu, gdy się pojawią.
Gdzie zgłosić się z zawrotami głowy w Polsce: POZ, specjalista, nocna pomoc
Przy nawracającym uczuciu wirowania pierwszym krokiem zwykle jest wizyta u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Lekarz rodzinny zbierze wywiad i zdecyduje, czy potrzebne jest skierowanie do specjalisty, na przykład neurologa albo laryngologa.
Zgodnie z informacją wskazaną w tekście jako zasady Narodowego Funduszu Zdrowia, przychodnie są otwarte od poniedziałku do piątku, w godzinach 8:00–18:00. Po godzinie 18:00 oraz w dni wolne możesz skorzystać z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, jeśli dolegliwości nagle się nasilą. Jeżeli pojawia się nagła utrata równowagi i bełkotliwa mowa, nie czekaj na wizytę w POZ, tylko wezwij pomoc.
Pomaga też zapisać, kiedy zaczyna się wirowanie, na przykład przy wstawaniu z łóżka albo gdy pojawiają się szumy uszne. Takie informacje często ułatwiają lekarzowi postawienie rozpoznania.
7
Źródła:
