Krwiak podtwardówkowy: co to jest i jak dochodzi do krwawienia?
Krwiak podtwardówkowy powstaje wtedy, gdy krew zbiera się między mózgiem a oponą twardą. Najczęściej dzieje się tak po rozciągnięciu i pęknięciu drobnych żył, które łączą te struktury. Jak opisuje MedlinePlus Medical Encyclopedia, uszkodzenie naczyń może powodować powolne sączenie się krwi do tej przestrzeni.
Taki krwiak jest groźny, bo uciska tkankę mózgową i z czasem zaburza jej pracę. Często narasta stopniowo, a nie gwałtownie. Może pojawić się nawet po niewielkim urazie głowy, który początkowo nie budzi niepokoju.
Dlaczego krwiak podtwardówkowy u seniora daje objawy z opóźnieniem?
Za opóźnione objawy u osób starszych często odpowiada naturalny proces starzenia, czyli zanik mózgu (atrofia). Gdy mózg z czasem się „kurczy”, żyły dochodzące do opony twardej są bardziej napięte i łatwiej o ich pęknięcie. MedlinePlus podkreśla, że u seniorów krew może sączyć się bardzo powoli i długo nie dawać wyraźnych sygnałów.
U seniorów najczęściej mowa o przewlekłym krwiaku podtwardówkowym. Zanim nagromadzona krew zacznie uciskać mózg na tyle, by pojawiły się wyraźne objawy, może minąć wiele dni, a nawet tygodni. Dlatego pogorszenie samopoczucia bywa początkowo niełączone z wcześniejszym upadkiem.
Krwiak podtwardówkowy: czynniki ryzyka u seniorów
Ryzyko krwiaka po urazie głowy nie jest takie samo u wszystkich. Jak wynika z publikacji dostępnych w bazie PubMed, najbardziej narażone są osoby po 65. roku życia, a ryzyko rośnie wraz z wiekiem. Statystycznie częściej dotyczy to także mężczyzn oraz osób z niewydolnością nerek.
Duże znaczenie ma też przyjmowanie leków wpływających na krzepliwość krwi, co często dotyczy osób z chorobami serca. U osób stosujących leki przeciwzakrzepowe nawet pozornie lekki upadek powinien zwiększyć czujność na późniejsze objawy. Z publikacji wynika również, że gdy pierwsza tomografia wykonana po urazie pokazuje jakiekolwiek nieprawidłowości, ryzyko późniejszego krwiaka wyraźnie rośnie.
Objawy krwiaka podtwardówkowego po urazie głowy
Objawy krwiaka podtwardówkowego mogą nasilać się stopniowo, dlatego liczą się także pozornie drobne zmiany w zachowaniu i samopoczuciu osoby starszej. Mayo Clinic jako jeden z typowych sygnałów wymienia ból głowy, który nie ustępuje i z czasem staje się coraz silniejszy. Mogą mu towarzyszyć zawroty głowy, mdłości oraz nawracające wymioty.
Szczególnie niepokojące są objawy, które mogą świadczyć o narastającym ucisku na mózg:
- narastająca senność i trudności z wybudzeniem
- dezorientacja i nagłe problemy z pamięcią
- bełkotliwa lub niewyraźna mowa
- nierówne źrenice (jedna jest wyraźnie większa od drugiej)
- osłabienie lub niedowład po jednej stronie ciała
- napady drgawkowe lub nagła utrata przytomności.
Tomografia głowy po urazie: jak wykrywa się krwiaka podtwardówkowego
Po uderzeniu w głowę, szczególnie u osoby po 65. roku życia, nie warto czekać, aż pojawią się dolegliwości. NCBI Bookshelf opisuje, że podstawowym i najszybszym badaniem w kierunku krwiaka jest tomografia komputerowa (TK) głowy bez kontrastu. Badanie pozwala szybko ocenić, czy doszło do krwawienia wewnątrz czaszki i jak duży jest ucisk na mózg.
W praktyce klinicznej stosuje się tak zwaną regułę kanadyjską (CCHR), o której wspominają badania prowadzone między innymi w szpitalu uniwersyteckim w Gdańsku. Zgodnie z tymi wytycznymi pacjent po 65. roku życia po urazie głowy jest w grupie wysokiego ryzyka i powinien mieć wykonaną tomografię. Po upadku osoby starszej nawet dobre samopoczucie nie wyklucza problemu, dlatego wczesna diagnostyka bywa kluczowa dla bezpieczeństwa.
7
Źródła:
