- „Alergia na słońce” to potoczna nazwa reakcji, w której układ odpornościowy błędnie uznaje zmiany w skórze po UV za zagrożenie
- Pokrzywka słoneczna zwykle pojawia się po kilku minutach, a polimorficzne oszuty świetlne mogą wystąpić dopiero po kilku dniach
- Nadwrażliwość na światło mogą wywołać niektóre antybiotyki i leki przeciwzapalne, ale też perfumy oraz środki dezynfekujące
- Mayo Clinic zaleca pilny kontakt z lekarzem, jeśli pojawią się gorączka, dreszcze lub narastający obrzęk
- Wizyta u dermatologa w ramach NFZ jest bezpłatna, ale wymaga skierowania od lekarza POZ
Alergia na słońce. Co to jest i skąd bierze się wysypka po UV?
„Alergia na słońce” to potoczna nazwa kilku różnych problemów skórnych. Łączy je jedno: swędząca wysypka po ekspozycji na promieniowanie UV. Do takiej reakcji dochodzi, gdy układ odpornościowy błędnie traktuje zmiany w skórze po słońcu jak zagrożenie. Jak podaje Mayo Clinic, najczęściej chodzi o polimorficzne oszuty świetlne.
Taka reakcja może mieć podłoże dziedziczne, czyli skłonność bywa przekazywana genetycznie. U wielu osób objawy pojawiają się jednak dopiero wtedy, gdy zadziała konkretny wyzwalacz i skóra staje się nadwrażliwa. Może to być lek, kontakt z niektórymi roślinami albo substancje chemiczne obecne w produktach codziennego użytku.
Wysypka po słońcu od razu czy po kilku dniach? Jak rozpoznać typ reakcji
To, kiedy pojawia się wysypka, jest jedną z najważniejszych wskazówek. Według StatPearls zmiany występujące w ciągu kilku minut po wyjściu na słońce sugerują pokrzywkę słoneczną. Jeśli wysypka narasta od kilku godzin do kilku dni po opalaniu, częściej chodzi o polimorficzną erupcję świetlną albo reakcję fotoalergiczną.
Znaczenie ma też wygląd zmian. Pokrzywka słoneczna daje zwykle bąble, a inne fotodermatozy mogą wyglądać jak grudki, pęcherzyki albo twarde guzki. W polimorficznej erupcji świetlnej często nie ma zmian na twarzy, bo skóra stale wystawiana na słońce stopniowo uodparnia się na UV.
Leki i kosmetyki a słońce. Co może wywołać wysypkę i nadwrażliwość na światło?
Niektóre substancje mogą sprawić, że skóra szybciej się podrażnia, łatwiej ulega oparzeniom albo reaguje wysypką. Taka reakcja może wynikać z fototoksyczności, która pojawia się po kilku godzinach, albo z fotoalergii, która rozwija się nawet przez kilka dni. Jak podaje U.S. Food and Drug Administration (FDA), wrażliwość na światło mogą zwiększać m.in. następujące leki:
- antybiotyki, w tym tetracyklina, doksycyklina i ciprofloksacyna
- niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen, naproksen czy ketoprofen
- leki przeciwhistaminowe, na przykład loratadyna i cetyryzyna
- niektóre leki obniżające poziom cholesterolu (statyny)
- doustne środki antykoncepcyjne oraz estrogeny
- leki moczopędne (diuretyki)
- retinoidy stosowane w leczeniu trądziku
Nie chodzi tylko o leki przyjmowane doustnie. Podobne objawy mogą wywołać także substancje stosowane na skórę, np. środki dezynfekujące albo składniki zapachowe perfum. U części osób reakcję alergiczną mogą wywołać również niektóre filtry przeciwsłoneczne, jeśli zawierają składniki uczulające w kontakcie ze słońcem.
Kiedy z wysypką po słońcu trzeba pilnie do lekarza?
W większości przypadków nadwrażliwość na słońce ma łagodny przebieg i ustępuje po kilku dniach, gdy unikasz promieniowania. Czasem jednak domowe postępowanie nie wystarcza. Mayo Clinic zaleca pilny kontakt z lekarzem, jeśli wysypka jest rozległa i obejmuje dużą powierzchnię ciała.
Pilna konsultacja jest potrzebna także wtedy, gdy poza zmianami skórnymi pojawiają się objawy ogólne. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli zauważysz u siebie lub u bliskiej osoby:
- silny ból w miejscu wystąpienia wysypki
- wysoką gorączkę
- dreszcze
- narastający obrzęk skóry
Wysypka po słońcu. Jak uzyskać pomoc w NFZ i co robić do czasu wizyty?
Jeśli wysypka po słońcu wraca, zacznij od wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Z informacji Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że do dermatologa w ramach NFZ potrzebujesz skierowania. Lekarz POZ oceni zmiany i wystawi dokument, dzięki któremu wizyta w poradni specjalistycznej będzie bezpłatna.
Do czasu wizyty najważniejsze jest, aby chronić skórę przed dalszym podrażnianiem. Wybieraj przewiewną odzież z długimi rękawami i nakrycie głowy, zamiast opierać ochronę wyłącznie na kremach z filtrem, bo u części osób to one mogą nasilać problem. Jeśli podejrzewasz, że wysypkę wywołuje lek przyjmowany na stałe, nie odstawiaj go samodzielnie i porozmawiaj z lekarzem o bezpieczniejszym rozwiązaniu na okres letni.
W galerii poniżej znajdziesz: Co powinno znaleźć się latem w twojej kosmetyczce?
23
Źródła:
