- Nagłe osłabienie to efekt utraty wody oraz soli i problemów organizmu z odprowadzaniem nadmiaru ciepła
- Alarmujące sygnały to mroczki przed oczami, nudności, silne pragnienie oraz bolesne skurcze mięśni rąk i nóg
- Bełkotliwa mowa, dezorientacja i temperatura ciała powyżej 39 stopni wymagają natychmiastowego wezwania pomocy medycznej
- Ryzyko zasłabnięcia zwiększają choroby układu krążenia oraz przyjmowanie leków moczopędnych, przeciwhistaminowych lub na nadciśnienie
Nagłe osłabienie podczas upałów. Dlaczego tracimy siły w gorące dni?
Nagłe osłabienie w upalne dni to zazwyczaj znak, że organizm nie nadąża z chłodzeniem. Ten stan, nazywany wyczerpaniem cieplnym, wynika z szybkiej utraty wody i elektrolitów wraz z potem. W wysokich temperaturach serce bije szybciej, a naczynia krwionośne się rozszerzają, co z kolei często prowadzi do gwałtownego spadku ciśnienia krwi.
Uczucie nagłego zmęczenia bywa też zapowiedzią omdlenia cieplnego, czyli chwilowej utraty przytomności. Wskutek wysokiej temperatury krew odpływa do kończyn dolnych, przez co mniej tlenu dociera do mózgu. Właśnie dlatego opadasz z sił, widzisz mroczki przed oczami i masz problemy z utrzymaniem równowagi.
Wyczerpanie cieplne – objawy. Tych sygnałów organizmu nie ignoruj
Początek problemów z przegrzaniem bywa nagły, dlatego w upalne dni musisz uważnie obserwować swoje ciało. Eksperci z zakresu medycyny ratunkowej podkreślają, że wyczerpanie cieplne to nie tylko brak sił, ale też szereg innych dolegliwości. W miarę dłuższego przebywania na słońcu najczęściej pojawiają się:
- silny ból i zawroty głowy,
- nudności, a czasem nawet wymioty,
- ogromne pragnienie i suchość w ustach,
- obfite pocenie się,
- drażliwość i gorsze samopoczucie psychiczne,
- rzadsze oddawanie moczu, który ma ciemniejszy kolor.
Zwróć też uwagę na bolesne skurcze mięśni, które często łapią nas podczas fizycznego wysiłku w upale. Wynikają one z poważnych zaburzeń równowagi elektrolitowej. Jeśli pijesz wyłącznie czystą wodę, nie uzupełniając sodu i potasu, twoje mięśnie mogą boleśnie drgać lub sztywnieć.
Udar cieplny a wyczerpanie organizmu. Kiedy wezwać pogotowie?
Pamiętaj, że granica między zwykłym osłabieniem a zagrażającym życiu udarem cieplnym jest bardzo cienka. Lekarze ostrzegają, że silny udar słoneczny może doprowadzić do trwałego uszczerbku na zdrowiu, a nawet śmierci bez szybkiej interwencji ratowników. Jeśli zauważysz u kogoś w swoim otoczeniu bełkotliwą mowę, dezorientację lub drgawki, sytuacja staje się krytyczna.
Problem ekstremalnego przegrzania jest bardzo realny. Przykładowo, Wojewódzka Stacja Ratownictwa Medycznego w Łodzi raportowała, że w zaledwie jeden upalny weekend czerwca 2023 roku ratownicy interweniowali niemal 40 razy do pacjentów poszkodowanych przez wysoką temperaturę. Gdy zauważysz u kogoś poniższe objawy, natychmiast dzwoń pod numer 112:
- utrata przytomności lub śpiączka,
- bardzo wysoka temperatura ciała (powyżej 39–40 stopni),
- gorąca i sucha skóra (choć u niektórych może wystąpić też bardzo silne pocenie),
- bełkotliwa mowa i brak orientacji co do miejsca i czasu.
Kto najgorzej znosi upały? Uważaj, jeśli chorujesz przewlekle
Nie każdy reaguje na ostre słońce w ten sam sposób. Duże znaczenie ma tu wiek, masa ciała, ale też brak aklimatyzacji, gdy organizm nie zdążył przyzwyczaić się do fali upałów z dnia na dzień. Kardiolodzy alarmują jednak, że ryzyko niebezpiecznego zasłabnięcia najdrastyczniej rośnie u pacjentów cierpiących na choroby układu krążenia.
Jeśli chorujesz przewlekle, musisz pamiętać, że niektóre leki przyjmowane na stałe zmieniają sposób, w jaki twoje ciało reaguje na temperaturę. Mogą one utrudniać pocenie się lub powodować szybsze odwadnianie organizmu. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące:
- leki moczopędne (diuretyki),
- leki na nadciśnienie (np. beta-blokery lub blokery kanału wapniowego),
- leki przeciwhistaminowe stosowane przy alergiach,
- leki antycholinergiczne.
Co robić przy przegrzaniu organizmu? Pierwsza pomoc w upalne dni
Gdy poczujesz nagłe osłabienie, natychmiast przerwij to, co robisz i zejdź ze słońca. Znajdź chłodne, zacienione miejsce, najlepiej z lekkim przewiewem. Jeśli pomagasz komuś, kto słabnie na twoich oczach, rozepnij mu kołnierzyk i pomóż zdjąć zbędne warstwy ubrań, by ułatwić skórze oddawanie ciepła.
W przypadku lekkiego wyczerpania kluczowe jest powolne, ale regularne picie chłodnej wody. Nie pij jej duszkiem, ale małymi łykami. Możesz również stosować chłodne okłady na głowę, szyję, pachy oraz pachwiny — to tam naczynia krwionośne są najbliżej skóry, więc chłodzenie tych miejsc najszybciej obniży temperaturę wewnętrzną organizmu. Pamiętaj, że jeśli po chwili odpoczynku i nawodnienia stan się nie poprawia, konieczna jest konsultacja z lekarzem lub wezwanie pomocy medycznej.
Sygnały świadczące o tym, że twój organizm jest odwodniony GALERIA
10
Źródła:
