- Ciemne zabarwienie moczu oraz rzadkie korzystanie z toalety to podstawowe objawy niedoboru płynów
- Powolne wygładzanie się skóry po uszczypnięciu dłoni wskazuje na utratę niezbędnej elastyczności tkanki
- Sucha pieluszka przez co najmniej 3 godziny oraz płacz bez łez alarmują o odwodnieniu dziecka
- Nagła dezorientacja, przyspieszone bicie serca oraz brak przytomności wymagają natychmiastowego wezwania pomocy medycznej
- Według Ministerstwa Zdrowia kluczowe jest picie wody niegazowanej i unikanie alkoholu podczas upałów
Odwodnienie organizmu: dlaczego latem tracimy wodę tak szybko?
Odwodnienie to stan, w którym organizm traci więcej wody i niezbędnych minerałów, niż ich otrzymuje. Kiedy temperatura na zewnątrz drastycznie rośnie, ciało próbuje się schłodzić poprzez intensywne pocenie się. Jeśli w tym czasie nie uzupełniasz płynów na bieżąco, twoje narządy i układ krwionośny przestają pracować prawidłowo.
Jak przypominają eksperci z amerykańskiego serwisu medycznego MedlinePlus, odwodnienie to nie tylko łagodne pragnienie. W skrajnych przypadkach brak wody prowadzi do niewydolności narządów i staje się bezpośrednim zagrożeniem dla życia.
Pierwsze objawy odwodnienia u dorosłych. Na co zwrócić uwagę?
Jeśli przebywasz na słońcu lub pracujesz fizycznie w gorące dni, musisz uważnie obserwować reakcje swojego ciała. Pierwszym sygnałem ostrzegawczym jest zazwyczaj silne pragnienie oraz dokuczliwa suchość w ustach. Możesz poczuć nagłe zmęczenie lub zawroty głowy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. Specjaliści z amerykańskiej kliniki Mayo ostrzegają: samo pragnienie bywa mylące. Twój organizm może domagać się płynów na długo przed tym, zanim poczujesz suchość w ustach i chęć sięgnięcia po szklankę wody. Do typowych objawów u dorosłych należą:
- ciemne zabarwienie moczu,
- oddawanie moczu znacznie rzadziej niż zwykle,
- sucha i mało elastyczna skóra,
- poczucie ogólnego osłabienia i senność,
- ograniczone wydzielanie potu mimo wysokiej temperatury.
Zrób szybki test elastyczności skóry. Chwyć dwoma palcami fałd skóry na grzbiecie dłoni i po chwili go puść. U dobrze nawodnionej osoby tkanka od razu wraca do normy. Jeśli jednak skóra wygładza się powoli, przypominając w dotyku plastelinę, natychmiast uzupełnij płyny.
Objawy odwodnienia u dziecka i niemowlaka. Te sygnały łatwo przeoczyć
Jako rodzic lub opiekun musisz pamiętać, że dzieci odwadniają się znacznie szybciej niż dorośli, a te najmłodsze nie potrafią same zakomunikować pragnienia. Bardzo ważnym sygnałem u niemowląt jest suchość języka oraz wnętrza jamy ustnej. Twoją czujność powinno wzbudzić także zachowanie dziecka, które staje się wyjątkowo marudne, rozdrażnione lub przeciwnie — nienaturalnie senne i ospałe. Według wytycznych MedlinePlus kluczowe objawy u najmłodszych to:
- brak mokrych pieluszek przez 3 godziny lub dłużej,
- płacz bez wydzielania łez,
- wyraźnie zapadnięte oczy lub policzki,
- wysoka gorączka bez wyraźnej przyczyny infekcyjnej,
- zapadnięte ciemiączko u niemowląt.
Podczas fali upałów regularnie sprawdzaj pieluszkę. Jeśli jest sucha dłużej niż 3 godziny, natychmiast zacznij podawać maluchowi płyny w małych porcjach. Eksperci polskiego Ministerstwa Zdrowia radzą, by poić dzieci letnią wodą mineralną, słabymi naparami lub mocno rozcieńczonym sokiem. Unikaj napojów z lodówki, by nie wywołać u dziecka szoku termicznego.
Kiedy sytuacja staje się groźna? Objawy alarmowe wymagające pomocy medycznej
Jeśli u ciebie lub twojego bliskiego pojawią się ciężkie objawy odwodnienia, domowe sposoby uzupełniania płynów mogą już nie wystarczyć. W takim przypadku konieczny jest natychmiastowy kontakt z pogotowiem ratunkowym pod numerem 112. Stan krytyczny objawia się między innymi nagłym splątaniem, trudnościami w mówieniu oraz utratą przytomności. Organizm w fazie silnego odwodnienia przestaje produkować mocz, co prowadzi do ostrej niewydolności nerek. Do objawów zagrażających życiu zalicza się:
- bardzo szybkie bicie serca,
- przyspieszony, płytki oddech,
- brak przytomności lub trudności z nawiązaniem kontaktu,
- drgawki lub objawy wstrząsu,
- silny ból głowy połączony z nudnościami.
W oficjalnych komunikatach Ministerstwa Zdrowia podkreśla się, że w razie wystąpienia takich symptomów należy od razu przenieść chorego w zacienione i chłodne miejsce. Osoby starsze powinny być pod szczególną opieką, ponieważ odwodnienie zmienia stężenie przyjmowanych przez nie leków. Może to doprowadzić do sytuacji zagrażającej życiu, dlatego w czasie upałów seniorzy muszą monitorować swoje samopoczucie wyjątkowo uważnie.
Jak skutecznie zapobiegać odwodnieniu według oficjalnych zaleceń?
Podstawową zasadą podczas upałów jest regularne picie wody niegazowanej, nawet jeśli nie odczuwasz wyraźnego pragnienia. Unikaj w tym czasie alkoholu, ponieważ przyspiesza on usuwanie wody z organizmu i sprzyja przegrzaniu. Staraj się ograniczyć forsowny wysiłek fizyczny, taki jak bieganie czy ciężkie prace w ogrodzie, zwłaszcza w najgorętszych godzinach dnia. Jeśli regularnie przyjmujesz leki na stałe, warto skonsultować się z lekarzem, aby dowiedzieć się, jak wpływają one na twoją gospodarkę wodną podczas upalnego lata.
Kolor moczu to twój podstawowy wskaźnik poziomu nawodnienia. Powinien być jasnosłomkowy, niemal przezroczysty, a jego mała ilość to wyraźny powód do niepokoju. Kiedy poczujesz suchość w ustach i lekkie zawroty głowy, zejdź ze słońca do chłodnego pomieszczenia i powoli, małymi łykami wypij szklankę wody. Pamiętaj, że zapobieganie jest znacznie łatwiejsze niż leczenie skutków udaru cieplnego czy ciężkiego odwodnienia.
Sygnały świadczące o tym, że organizm jest odwodniony ZDJĘCIA
10
Źródła:
