- Choroba objawia się bolesnym obrzękiem tarczycy, silnym zmęczeniem oraz gorączką sięgającą nawet 40 stopni Celsjusza
- Większość chorych wraca do pełnej sprawności i zdrowia w ciągu 12 miesięcy od pojawienia się objawów
- Charakterystycznym sygnałem schorzenia w badaniach krwi jest bardzo wysokie OB przekraczające poziom 100 mm na godzinę
- W leczeniu stosuje się głównie leki przeciwzapalne, a przy silnych dolegliwościach lekarz może wprowadzić sterydy
Podostre zapalenie tarczycy: co to jest i skąd bierze się ból szyi?
Podostre zapalenie tarczycy to stan zapalny, który najczęściej daje bolesny obrzęk tarczycy na szyi. W badaniu tarczyca bywa powiększona, gładka, ale jednocześnie twarda i bardzo wrażliwa na dotyk. Jak opisuje Endotext, ból może być na tyle silny, że utrudnia codzienne funkcjonowanie.
Podostre zapalenie tarczycy bywa mylone z infekcją wirusową, bo objawy dotyczą nie tylko szyi, ale całego organizmu. Poza bólem mogą pojawić się też dolegliwości ogólne typowe dla stanu zapalnego:
- ogólne złe samopoczucie i silne zmęczenie
- bóle mięśni oraz bóle stawów
- stan podgorączkowy lub umiarkowana gorączka
- w niektórych przypadkach wysoka gorączka sięgająca nawet 40 stopni Celsjusza.
Ile trwa podostre zapalenie tarczycy i jakie ma fazy?
Przebieg podostrego zapalenia tarczycy jest etapowy, bo w trakcie choroby zmienia się aktywność gruczołu. U około połowy pacjentów na początku pojawia się faza tyreotoksyczna (nadczynność). Według American Family Physician (AFP) trwa zwykle 3 do 6 tygodni i wiąże się z uwalnianiem hormonów do krwi.
Gdy poziom hormonów zaczyna spadać, u części chorych rozwija się faza niedoczynności tarczycy. Dotyczy to około jednej trzeciej osób i może trwać do 6 miesięcy, dając senność i spowolnienie. U ponad 90 proc. pacjentów dochodzi do samoistnego wyzdrowienia. Endotext podaje, że większość chorych odzyskuje pełną sprawność tarczycy w ciągu 12 miesięcy od pierwszych objawów.
Podostre zapalenie tarczycy: jakie badania pomagają w rozpoznaniu?
Przy podejrzeniu podostrego zapalenia tarczycy pierwszym krokiem jest konsultacja w POZ. Lekarz może zlecić badanie TSH i w razie potrzeby skierować do endokrynologa na dalszą diagnostykę. Serwis pacjent.gov.pl podaje, że NFZ finansuje badania hormonów oraz badania obrazowe, jeśli są do nich wskazania.
W rozpoznaniu podostrego zapalenia tarczycy pomagają badania krwi i USG, bo dają dość typowy zestaw wyników. Najczęściej zwracają uwagę:
- bardzo wysokie OB, które czasami przekracza nawet 100 mm/godz
- podwyższone stężenie białka ostrej fazy (CRP)
- zahamowanie poziomu TSH przy jednoczesnym wzroście hormonów T4 i T3
- minimalny przepływ krwi w tarczycy widoczny podczas badania USG metodą Dopplera.
Leczenie podostrego zapalenia tarczycy: co zmniejsza ból i gorączkę?
Celem leczenia jest zmniejszenie bólu szyi i kontrola objawów związanych z nadmiarem hormonów tarczycy. American Family Physician (AFP) podaje, że leczeniem pierwszego wyboru są zwykle niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Lekarz może zalecić na przykład ibuprofen w dawce 1200 do 3200 mg na dobę, w dawkach podzielonych, albo wysoką dawkę kwasu acetylosalicylowego.
Gdy ból jest bardzo silny albo NLPZ nie przynoszą poprawy po czterech dniach, może być potrzebne włączenie sterydów. Najczęściej stosuje się prednizon w dawce 15 do 40 mg na dobę przez 1 do 6 tygodni, ze stopniowym zmniejszaniem dawki. Przy kołataniu serca lub drżeniu rąk w fazie nadczynności lekarz może dodać beta blokery, żeby złagodzić objawy.
Podostre zapalenie tarczycy: co robić dalej i jak się kontrolować?
Podostre zapalenie tarczycy zwykle wymaga czasu, ale w większości przypadków ustępuje bez trwałych następstw. W praktyce liczy się obserwacja objawów i regularne badania kontrolne zlecone przez lekarza. Bolesny obrzęk szyi z gorączką to sygnał, żeby nie odkładać konsultacji, bo szybkie wdrożenie leków przeciwzapalnych często przynosi ulgę już po kilku dniach.
W ostrej fazie choroby ważny jest odpoczynek, a dietę warto omówić z lekarzem. Pacjent.gov.pl zwraca uwagę, że odpowiednie żywienie jest istotnym elementem terapii chorób tarczycy. Jeśli choroba przejdzie w stan przewlekły, w przychodni można skorzystać z opieki koordynowanej, co ułatwia dostęp do specjalistów i leczenie w ramach NFZ.
7
Źródła:
