- Prawidłowa saturacja (SpO2) u zdrowej osoby na poziomie morza zwykle wynosi 95–100 proc.
- W trakcie pomiaru palec powinien być nieruchomy, dłoń ciepła, a paznokieć bez lakieru i bez sztucznego paznokcia
- Według MedlinePlus saturacja 92 proc. lub niższa to sygnał, by skontaktować się z lekarzem
- Błędny odczyt mogą powodować m.in. palenie tytoniu, ciemniejsza pigmentacja skóry oraz słabe krążenie w dłoniach
Co to jest saturacja (SpO2) i co mówi o dotlenieniu organizmu?
Saturacja (SpO2) to wskaźnik nasycenia krwi tlenem. Pokazuje, jak sprawnie płuca i układ krążenia dostarczają tlen do tkanek. Najczęściej mierzy się ją nieinwazyjnie pulsoksymetrem zakładanym na palec albo płatek ucha.
U zdrowych osób na poziomie morza saturacja zwykle wynosi 95–100 proc.. Taki zakres podają autorzy publikacji w StatPearls jako typowy dla prawidłowo funkcjonującego organizmu. Wynik w tych granicach oznacza, że krew jest odpowiednio dotleniona.
Jak mierzyć saturację pulsoksymetrem w domu? Prosta instrukcja
Żeby pomiar pulsoksymetrem w domu był wiarygodny, przygotuj się do badania. Usiądź i odpocznij kilka minut, a dłoń rozgrzej i rozluźnij. Sprawdź też, czy czujniki są czyste, i nie wykonuj pomiaru w bardzo silnym, bezpośrednim świetle.
W trakcie pomiaru trzymaj dłoń nieruchomo, najlepiej poniżej poziomu serca. Pulsoksymetr zwykle potrzebuje kilku sekund, aby pokazać wynik. Poczekaj, aż wartość na ekranie się ustabilizuje, i dopiero wtedy ją odczytaj.
Pomocne są też poniższe zasady:
- Zdejmij lakier i nie wykonuj pomiaru na sztucznych paznokciach
- Załóż pulsoksymetr tak, by paznokieć był skierowany do góry
- Nie poruszaj palcem ani dłonią w trakcie odczytu
- Jeśli wynik się nie pojawia, spróbuj założyć urządzenie na inny palec albo obrócić je na bok.
Jaka saturacja jest niepokojąca? Progi 92 proc. i 88 proc
Zbyt niskie nasycenie krwi tlenem (hipoksemia) to sygnał ostrzegawczy. MedlinePlus podaje, że z lekarzem warto skontaktować się, gdy saturacja spada do 92 proc. lub niżej. To próg, przy którym potrzebna jest ocena stanu zdrowia i ustalenie przyczyny spadku.
Jeśli pulsoksymetr pokazuje 88 proc. lub mniej, sytuacja jest poważniejsza. MedlinePlus zaleca wtedy niezwłoczne szukanie pomocy medycznej, ponieważ tak niska saturacja może być niebezpieczna. Z kolei polskie wytyczne opublikowane w Journal of Clinical Medicine wskazują, że spadek poniżej 95 proc. przy jednoczesnych problemach z oddychaniem może być sygnałem do hospitalizacji.
Fałszywy wynik pulsoksymetru: co może zaniżać albo zawyżać SpO2?
Pulsoksymetr może czasem pokazać niedokładny wynik. Na pomiar wpływają zarówno warunki zewnętrzne, jak i cechy organizmu. FDA wskazuje m.in. na słabe krążenie w dłoniach, niską temperaturę skóry oraz dużą grubość skóry.
Na odczyt wpływają także niektóre substancje i cechy fizyczne. FDA zwraca uwagę, że niedokładności częściej dotyczą osób palących tytoń oraz osób z ciemniejszą pigmentacją skóry. Lakier na paznokciach może blokować światło urządzenia, co często zaniża wynik albo uniemożliwia pomiar.
Co zrobić, gdy saturacja spada poniżej 95 proc.? Praktyczne kroki w domu
Jeśli u ciebie lub u bliskiej osoby saturacja spada poniżej 95 proc., w pierwszej kolejności sprawdź warunki pomiaru. Rozgrzej dłonie i powtórz badanie po kilku minutach odpoczynku, bo to często wystarcza, by wynik wrócił do normy. Gdy niska saturacja utrzymuje się w kolejnych pomiarach i towarzyszy jej duszność albo osłabienie, nie zwlekaj z wezwaniem pomocy lub telefonem do lekarza rodzinnego.
Może pomóc krótki dzienniczek pomiarów, szczególnie przy chorobach serca lub płuc. Zapisuj SpO2, godzinę badania oraz to, jak się w danej chwili czujesz. To ułatwia ocenę, czy dotlenienie jest stabilne, czy w ciągu dnia pojawiają się duże wahania.
9
Źródła:
