Obraz zaczyna „drżeć”, a kolory bledną. Tak oczy mogą sygnalizować SM

Nagle obraz staje się zamglony, kolory tracą intensywność, a przy poruszaniu okiem pojawia się ból. Taki zestaw objawów łatwo przypisać problemom okulistycznym, tymczasem może być związany z zapaleniem nerwu wzrokowego - jednym z pierwszych sygnałów stwardnienia rozsianego (SM).

Kobieta z grymasem bólu uciska nasadę nosa i oko. O wzrokowych objawach SM przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Młoda kobieta odczuwająca ból oka w domowym wnętrzu.
  • Zapalenie nerwu wzrokowego bywa pierwszym objawem stwardnienia rozsianego i zazwyczaj dotyczy tylko jednego oka
  • Najczęstszym sygnałem ostrzegawczym jest ból oka nasilający się przy każdym ruchu gałką oczną
  • Chory może widzieć wyblakłe kolory lub mieć wrażenie drżenia obrazu przez mimowolne ruchy gałek
  • StatPearls wskazuje, że choroba odpowiada za około jedną trzecią przypadków tzw. wewnątrzjądrowej oftalmoplegii
  • Nagła utrata wzroku w obu oczach lub podwójne widzenie wymagają natychmiastowej konsultacji z lekarzem

Problemy ze wzrokiem w stwardnieniu rozsianym: co mogą oznaczać

Stwardnienie rozsiane (SM) to przewlekła choroba układu nerwowego, w której organizm uszkadza osłonki nerwów. U części osób jednym z pierwszych sygnałów są problemy z widzeniem. Takie objawy mogą pojawić się na początku choroby albo dopiero w jej późniejszym przebiegu.

Najczęstszym problemem okulistycznym w SM jest zapalenie nerwu wzrokowego. To stan zapalny nerwu, który przekazuje obraz z oka do mózgu, i może powodować pogorszenie widzenia. Zwykle dotyczy jednego oka. Jeśli objawy pojawiają się nagle, szybka konsultacja ułatwia diagnostykę i rozpoczęcie leczenia.

„Diagnoza mnie załamała, ale szybko zaczęłam działać.” Karolina Gruszka choruje na stwardnienie rozsiane - Gadaj Zdrów

Zapalenie nerwu wzrokowego: objawy, na które warto zwrócić uwagę

Przy zapaleniu nerwu wzrokowego mogą pojawić się nagłe zmiany widzenia i charakterystyczny ból oka. Mayo Clinic podaje, że najczęściej ból nasila się podczas poruszania gałką oczną. Dolegliwość bywa odczuwalna przy spojrzeniu w bok albo w górę.

W zapaleniu nerwu wzrokowego może też dojść do częściowej lub całkowitej utraty widzenia w jednym oku. Objawy mogą wyglądać tak:

  • kolory wydają się wyblakłe, mniej intensywne lub "brudne"
  • pojawia się ciemna plama w samym centrum widzenia lub ubytki na brzegach pola widzenia
  • widzisz błyski lub migotliwe światła, gdy poruszasz oczami
  • obraz staje się niewyraźny, jakby za mgłą.

Podwójne widzenie i oczopląs w SM: skąd się biorą

W SM problem może dotyczyć nie tylko ostrości wzroku, ale też współpracy obu oczu. Podwójne widzenie albo wrażenie, że jedno oko „nie nadąża”, może wiązać się z uszkodzeniami w pniu mózgu. StatPearls podaje, że SM odpowiada za około jedną trzecią przypadków wewnątrzjądrowej oftalmoplegii, w której przy spojrzeniu w bok jedno oko nie porusza się prawidłowo.

Innym częstym problemem jest oczopląs, czyli szybkie, mimowolne ruchy gałek ocznych. EyeWiki opisuje, że oczopląs może prowadzić do oscylopsji. To wrażenie, że obraz „drży” lub „skacze”, przez co trudno skupić wzrok.

Kiedy pilnie do lekarza z objawami ze strony oczu

Przy podejrzeniu SM ważne jest, by wiedzieć, które objawy ze strony oczu wymagają pilnej konsultacji. Jeśli problemy z widzeniem pojawiają się nagle i są nasilone, nie warto odkładać kontaktu z lekarzem. Mayo Clinic wymienia sytuacje, które powinny szczególnie niepokoić:

  • nagła utrata wzroku w obu oczach jednocześnie
  • pojawienie się zupełnie nowych, niepokojących objawów, takich jak silny ból oka
  • wystąpienie podwójnego widzenia
  • połączenie problemów ze wzrokiem z drętwieniem lub osłabieniem rąk i nóg

Takie objawy mogą wskazywać na rzut choroby albo inne poważne zaburzenie neurologiczne. Jeśli stan twój lub bliskiej osoby pogarsza się mimo leczenia, skontaktuj się z lekarzem. W tej sytuacji liczy się czas, bo szybka pomoc może chronić wzrok przed dalszym uszkodzeniem.

Diagnostyka okulistyczna przy podejrzeniu SM w Polsce

Przy podejrzeniu stwardnienia rozsianego diagnostyka okulistyczna jest ważnym elementem oceny stanu zdrowia. W ramach Narodowego Funduszu Zdrowia okuliści współpracują z neurologami, by ocenić stan nerwu wzrokowego. Zgodnie z zarządzeniami NFZ pacjenci z SM powinni mieć planową kontrolę okulistyczną przynajmniej raz w roku, a częściej, jeśli pojawią się nowe dolegliwości.

Podczas wizyty lekarz może zlecić badania, które pomagają wykryć zmiany typowe dla SM. Do podstawowych należą badanie dna oka, ocena ostrości wzroku i badanie pola widzenia.

W diagnostyce wykorzystuje się też badania takie jak OCT (tomografia oka) oraz wzrokowe potencjały wywołane, które oceniają, jak szybko sygnał z oka dociera do mózgu. Często uzupełnieniem jest rezonans magnetyczny głowy z kontrastem.

Jeśli zauważysz u siebie zmiany w widzeniu, zacznij od wizyty u lekarza pierwszego kontaktu lub neurologa. To oni kierują na dalszą diagnostykę.

Choroby, które kradną wzrok GALERIA

Źródła: