Odkrycie białka DMTF1, które odmładza komórki macierzyste mózgu i przywraca ich zdolność do regeneracji, może zrewolucjonizować terapie przeciwko utracie pamięci i chorobom neurodegeneracyjnym. Badania z Singapuru dają nadzieję na nowe metody leczenia starzenia mózgu.
DMTF1 – białko, które odmładza komórki mózgu. Wyniki przełomowego badania
12 lutego 2026 w czasopiśmie „Science Advances” opublikowano wyniki badań zespołu z National University of Singapore pod kierunkiem asystenta prof. Ong Sek Tong Derrick i dr Liang Yajing. Naukowcy dowiedli, że białko cyklina D-binding myb-like transcription factor 1 (DMTF1) odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdolności regeneracyjnych komórek macierzystych mózgu, które z wiekiem tracą zdolność odnawiania i różnicowania się. To jeden z najważniejszych czynników wpływających na pamięć i uczenie się.
Mechanizm działania DMTF1. Przywracanie młodości komórkom
Badacze wykazali, że poziom DMTF1 jest obniżony w „postarzonych” komórkach macierzystych układu nerwowego. Gdy przywracano ekspresję tego białka, komórki odzyskiwały zdolność do podziałów i regeneracji. DMTF1 działa poprzez uruchamianie genów pomocniczych, takich jak Arid2 i Ss18, które odpowiadają za „rozluźnianie” upakowanego DNA i aktywację genów wzrostu. Bez ich udziału komórki nie mogą się skutecznie odnawiać. Cytując asystenta prof. Ong:
„Nieprawidłowa regeneracja komórek macierzystych neuronów od dawna wiązana jest z procesami starzenia neurologicznego. Odkrycie mechanizmu działania DMTF1 daje solidną podstawę do nowych strategii terapeutycznych przeciw spadkowi funkcji poznawczych”.
Droga do nowych terapii w leczeniu demencji i starzeniu układu nerwowego
Eksperymenty przeprowadzono zarówno na ludzkich komórkach, jak i modelach laboratoryjnych z przedwczesnym starzeniem (z dysfunkcją telomerów). Odkryto, że stymulowanie DMTF1 może nie tylko zatrzymać, ale nawet cofnąć niektóre zmiany związane z wiekiem, przywracając mózgowi zdolność do tworzenia nowych komórek. Zespół planuje teraz badania, czy zwiększenie poziomu DMTF1 w żywych organizmach poprawi pamięć i uczenie się w kontekście naturalnego starzenia i chorób neurodegeneracyjnych, bez ryzyka rozwoju nowotworów mózgu. Jak podkreśla dr Liang:
„Nasze wyniki sugerują, że DMTF1 może przyczyniać się do namnażania komórek macierzystych w starzejącym się mózgu. Choć to dopiero początek, badania tworzą ramy do opracowania skutecznych terapii odmładzających mózg”.
Koniec starzenia się mózgu? DMTF1 i przyszłość leczenia zaburzeń poznawczych
Specjaliści zwracają uwagę, że wiele terapii opartych na wzroście komórek nerwowych może w przyszłości powstać na bazie tego mechanizmu. DMTF1 reguluje nie tylko podziały komórkowe, ale również chroni materiał genetyczny i wspiera plastyczność mózgu. Dzięki temu otwiera drogę do skuteczniejszej profilaktyki demencji, choroby Alzheimera i łagodzenia skutków starzenia się układu nerwowego. Docelowo naukowcy planują opracowanie małych cząsteczek aktywujących DMTF1, które w sposób bezpieczny mogłyby odmładzać mózg bez ryzyka rozwoju guzów.
Demencja i choroba Alzheimera to poważne schorzenia neurodegeneracyjne, które charakteryzują się postępującą utratą funkcji poznawczych, takich jak pamięć, myślenie i zdolność do codziennego funkcjonowania. Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną demencji i wiąże się z odkładaniem się w mózgu patologicznych białek, takich jak beta-amyloid i białko tau, co prowadzi do śmierci neuronów. Odkrycie mechanizmu działania DMTF1 może otworzyć nowe drogi do profilaktyki i leczenia tych wyniszczających chorób, oferując nadzieję na spowolnienie lub nawet odwrócenie niektórych zmian związanych z wiekiem.
