Witamina D: popularna dawka nie zawsze wystarcza. Wiek zmienia zalecenia

Witaminę D suplementuje wiele osób, ale ta sama dawka nie będzie odpowiednia dla każdego. Z wiekiem rośnie zapotrzebowanie, a znaczenie mają również masa ciała i stan zdrowia. W niektórych przypadkach warto też oznaczyć poziom 25(OH)D we krwi.

Kobieta trzyma kapsułkę witaminy D przy śniadaniu z awokado. O zasadach suplementacji czytaj na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Dłonie dojrzałej kobiety trzymające kapsułkę witaminy przy stole śniadaniowym.
  • Zdrowi dorośli do 65 roku życia powinni przyjmować od 1000 do 2000 jednostek witaminy D dziennie
  • Zapotrzebowanie u osób powyżej 75 roku życia wzrasta do poziomu od 2000 do 4000 jednostek na dobę
  • Badanie krwi w kierunku niedoborów jest szczególnie zalecane osobom z otyłością oraz chorobami jelit
  • Za optymalny dla zdrowia poziom witaminy D uznaje się stężenie od 30 do 50 ng/ml

Witamina D (cholekalcyferol): jak działa i dlaczego jej brakuje w Polsce

Witamina D, nazywana też „witaminą słońca”, to cholekalcyferol ważny dla kości i odporności. Organizm potrafi wytwarzać ją pod wpływem słońca, ale w polskich warunkach przez większą część roku jest to mocno ograniczone. Dlatego u wielu dorosłych suplementacja bywa stałym elementem profilaktyki.

Niedobór witaminy D może osłabiać kości, a u dorosłych wiązać się z większą podatnością na złamania i bólami mięśni. W praktyce w Polsce do suplementacji najczęściej stosuje się cholekalcyferol. Dlatego warto wiedzieć, ile jednostek przyjmować na co dzień, niezależnie od pory roku.

Poradnik Zdrowie: Zdrowo Odpytani, odc. 14 Witamina D

Dawkowanie witaminy D u dorosłych (19 do 65 lat): ile IU dziennie

U zdrowych osób w wieku 19 do 65 lat suplementacja bywa potrzebna, jeśli na co dzień jest mało słońca. Zgodnie z polskimi wytycznymi z 2023 roku zalecana dawka wynosi 1000 do 2000 IU dziennie. Konkretną ilość dobiera się m.in. do masy ciała i tego, ile witaminy D dostarcza dieta.

Najczęściej suplementację prowadzi się przez cały rok, a wyjątkiem mogą być miesiące letnie, gdy dużo czasu spędzasz na zewnątrz. Jak podkreśla publikacja dostępna w serwisie udsk.pl, chodzi o utrzymanie możliwie stałego poziomu witaminy D. Witaminę D najlepiej przyjmować z posiłkiem zawierającym tłuszcz, bo wtedy lepiej się wchłania.

Witamina D u seniorów: dawka po 65. roku życia i po 75. roku życia

Z wiekiem rośnie ryzyko niedoboru witaminy D, dlatego u seniorów częściej potrzebne są wyższe dawki. W wieku 65 do 75 lat zaleca się zwykle 1000 do 2000 IU dziennie. Po ukończeniu 75 lat zalecenia rosną do 2000 do 4000 IU na dobę.

Wyższe dawki wynikają z tego, że skóra osób starszych słabiej wytwarza witaminę D pod wpływem słońca, a jelita gorzej ją wchłaniają. Regularna suplementacja cholekalcyferolu pomaga zmniejszać ryzyko osteoporozy i związanych z nią konsekwencji. Jeśli opiekujesz się seniorem, warto pilnować, by dawka była dopasowana do wieku i stanu zdrowia.

Badanie witaminy D (25(OH)D): kto powinien oznaczyć poziom we krwi

Rutynowe badanie poziomu witaminy D nie zawsze jest potrzebne u każdego dorosłego, ale w niektórych sytuacjach warto oznaczyć jej stężenie we krwi. MedlinePlus zwraca uwagę, że pomiar pomaga ocenić, czy poziom witaminy D jest prawidłowy i bezpieczny. Badanie rozważa się szczególnie u osób z małą ekspozycją na słońce oraz przy wybranych problemach zdrowotnych, w tym u:

  • osoby zmagające się z otyłością
  • pacjenci po operacjach bariatrycznych, czyli zmniejszania żołądka
  • osoby z chorobami jelit, takimi jak choroba Crohna lub celiakia
  • pacjenci z osteoporozą i kruchymi kośćmi
  • osoby przyjmujące niektóre leki, na przykład przeciwpadaczkową fenytoinę.

Wynik 25(OH)D: normy, niedobór i poziom toksyczny

W badaniu krwi oznacza się poziom 25(OH)D, co pomaga ocenić, czy suplementacja jest dobrze dobrana. Według danych opublikowanych w Reports (MDPI) głęboki niedobór to stężenie poniżej 20 ng/ml, a poziom uznawany za optymalny mieści się w zakresie 30 do 50 ng/ml. Stężenia powyżej 150 ng/ml uznaje się za toksyczne i potencjalnie niebezpieczne.

Jeśli wynik wskazuje na niedobór, zwykle wprowadza się dawkę leczniczą pod kontrolą specjalisty. U dorosłych bywa to 4000 IU dziennie przez 1 do 3 miesięcy, żeby szybciej uzupełnić poziom witaminy D. Kontrolne badanie można wykonać po 2 do 3 miesiącach, aby ocenić efekt i ewentualnie przejść na dawkę podtrzymującą.

Jak brać witaminę D na co dzień: pora, posiłek i bezpieczna dawka

Najlepsze efekty daje regularność, dlatego warto przyjmować witaminę D o stałej porze. Jeśli chcesz stosować dawkę wyższą niż 2000 IU dziennie, wcześniej wykonaj badanie krwi, aby potwierdzić, że to bezpieczne rozwiązanie. Pamiętaj, że witamina D jest jednym z elementów profilaktyki, obok diety i aktywności fizycznej.

Objawy niedoboru witaminy D GALERIA

Źródła: