Gardło boli z jednej strony, ból sięga ucha. Czasem trzeba wykluczyć nowotwór

Jednostronny ból gardła, który sięga do ucha, często ma związek z infekcją, ale nie zawsze. Taki ból może być przeniesiony z gardła, krtani lub zębów, a jeśli utrzymuje się albo towarzyszą mu trudności z przełykaniem, szczękościsk czy zmiana głosu, wymaga oceny laryngologa.

Lekarz w białych rękawiczkach bada węzły chłonne na szyi pacjentki. O diagnostyce gardła i ucha czytaj w Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Lekarz badający szyję pacjentki w gabinecie lekarskim.
  • Cleveland Clinic: ból utrzymujący się 2 tygodnie lub dłużej wymaga diagnostyki, żeby wykluczyć m.in. zmiany nowotworowe
  • Trudności z oddychaniem, szczękościsk lub stłumiona mowa to sygnały wymagające natychmiastowej pomocy na oddziale ratunkowym
  • Ból ucha przy przełykaniu często ma źródło w gardle i wynika z bólu przeniesionego, a nie z choroby ucha
  • Przyczyną jednostronnych dolegliwości mogą być nie tylko infekcje migdałków, ale też stany zapalne zębów
  • Diagnostyka specjalistyczna może obejmować badanie krtani kamerą oraz testy obrazowe, takie jak tomografia komputerowa

Ból gardła po jednej stronie i ból ucha: skąd bierze się ból przeniesiony

Jednostronny ból gardła oznacza, że dolegliwości wyraźnie dotyczą lewej albo prawej strony. Często dołącza do tego ból ucha, mimo że w samym uchu nie ma choroby. To tak zwany ból rzutowany (przeniesiony), związany z tym, że gardło i ucho są unerwione między innymi przez nerw językowo gardłowy i nerw błędny.

NCBI Bookshelf opisuje ból ucha jako pierwotny (pochodzący z ucha) albo wtórny (przeniesiony z innego miejsca). Jeśli kłucie w uchu pojawia się głównie podczas przełykania, źródło problemu często leży w gardle, krtani albo w uzębieniu. W takiej sytuacji krople do uszu zwykle nie pomogą, dopóki nie zostanie leczona przyczyna poza uchem.

Poradnik Zdrowie - Kiedy iść do laryngologa?

Objawy alarmowe przy bólu gardła i ucha: kiedy jechać na SOR

Przy jednostronnym bólu gardła i ucha są objawy, które wymagają pilnej pomocy medycznej. Jeśli pojawi się którykolwiek z poniższych sygnałów, nie czekaj na planowaną wizytę. Jedź na szpitalny oddział ratunkowy (SOR) albo wezwij pomoc.

  • świst podczas oddychania lub inne trudności z nabraniem powietrza
  • nadmierne ślinienie się, którego nie da się opanować
  • tak zwany głos gorącego ziemniaka, czyli mowa bardzo stłumiona i niewyraźna
  • widoczne uwypuklenie lub obrzęk wewnątrz gardła, który przesuwa języczek na jedną stronę
  • szczękościsk, czyli problem z szerokim otwarciem ust
  • bardzo silny ból przy przełykaniu, który uniemożliwia przyjmowanie płynów

Merck Manual podaje, że takie objawy mogą wskazywać na poważne stany, na przykład ropień okołomigdałkowy lub zapalenie nagłośni. Są groźne, bo obrzęk w gardle może szybko utrudnić oddychanie. W takiej sytuacji potrzebna jest pilna interwencja lekarska i leczenie w warunkach szpitalnych.

Jednostronny ból gardła i ucha: najczęstsze przyczyny

Najczęściej jednostronny ból gardła i ucha ma przyczynę infekcyjną. Zwykle chodzi o infekcję wirusową lub bakteryjną, która obejmuje jeden migdałek. NCBI Bookshelf wskazuje, że do częstych źródeł bólu przeniesionego do ucha należą zapalenie migdałków i zapalenie gardła.

Ból gardła promieniujący do ucha nie zawsze wiąże się z infekcją dróg oddechowych. Zdarza się, że źródło dolegliwości jest poza gardłem, ale ból jest odczuwany w uchu przez wspólne unerwienie. W takiej sytuacji przyczyną mogą być:

  • problemy ze stawem skroniowo-żuchwowym
  • stany zapalne zębów, zwłaszcza wyrzynające się ósemki
  • zapalenie krtani
  • podrażnienia wywołane kwasem żołądkowym, czyli refluks.

Ból gardła po jednej stronie dłużej niż 14 dni: kiedy trzeba pilnie skontrolować

Jeśli jednostronny ból gardła i ucha nie mija, kluczowy jest czas trwania objawów. Granicą, której nie należy ignorować, jest 14 dni. Cleveland Clinic podkreśla, że ból utrzymujący się 2 tygodnie lub dłużej wymaga pogłębionej diagnostyki laryngologicznej, także po to, by wykluczyć poważniejsze przyczyny.

Nowotwory gardła i krtani mogą długo nie dawać wyraźnych objawów. Czasem zaczynają się od jednostronnego dyskomfortu, który nie ustępuje mimo leczenia przeciwzapalnego lub antybiotyku. Cleveland Clinic zwraca uwagę, że wczesne wykrycie zmian w obrębie nosogardzieli lub krtani zwiększa szanse skutecznego leczenia, dlatego przewlekły ból wymaga oceny specjalisty.

Badanie u laryngologa przy bólu gardła i ucha: jak wygląda wizyta i diagnostyka

Wizyta zwykle zaczyna się od wywiadu i badania podstawowego. Lekarz ogląda uszy otoskopem, żeby wykluczyć chorobę ucha, a potem ocenia gardło i nos. American Family Physician opisuje, że standardem jest też palpacyjne badanie szyi pod kątem powiększonych węzłów chłonnych.

Gdy podstawowe badanie nie wyjaśnia przyczyny bólu, laryngolog może zlecić nasolaryngoskopię. To badanie polega na wprowadzeniu przez nos cienkiego, elastycznego endoskopu z kamerą, aby obejrzeć krtań i dolną część gardła. W razie potrzeby wykonuje się też badania obrazowe (rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa) oraz badania krwi, takie jak morfologia i OB, żeby ocenić, czy toczy się stan zapalny.

Laryngolog na NFZ: jak dostać skierowanie i gdzie się zapisać

Jeśli chcesz skorzystać z konsultacji w ramach NFZ, zacznij od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). To on ocenia, czy potrzebujesz konsultacji specjalistycznej i może wystawić skierowanie do laryngologa. Pacjent.gov.pl wyjaśnia, że ze skierowaniem możesz zapisać się do dowolnej poradni w Polsce, która ma kontrakt z NFZ.

Gdy jesteś pod opieką laryngologa, to specjalista prowadzi dalszą diagnostykę i leczenie. Jeśli potrzebne są dodatkowe badania (np. nasolaryngoskopia, tomografia lub badania krwi), laryngolog wystawia skierowania w ramach NFZ, bez konieczności każdorazowej wizyty u lekarza rodzinnego.

Trzymaj się terminów wizyt kontrolnych, bo to one pozwalają ocenić, czy leczenie działa i czy objawy nie wymagają dalszej diagnostyki.

Źródła: