- Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia rocznie notuje się ponad 35 tysięcy złamań szyjki kości udowej
- Rozpoczęcie ruchu w ciągu 48 godzin od zabiegu zmniejsza sześciomiesięczną śmiertelność o ponad pięć procent
- Regularne ćwiczenia w łóżku zapobiegają powstawaniu zakrzepów i przygotowują nogi do obciążenia podczas nauki chodzenia
- Bezpieczny powrót pacjenta do domu wymaga usunięcia barier architektonicznych i rygorystycznego przestrzegania zaleceń chirurga
Złamanie szyjki kości udowej u osób starszych to narastający problem
Urazy w obrębie miednicy to powszechne zjawisko, z którym każdego roku mierzą się dziesiątki tysięcy pacjentów w Polsce. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia tylko w jednym roku zanotowano ponad 35 tysięcy złamań bliższego końca kości udowej, które najczęściej wynikały z osteoporozy. Jeśli ty lub twój bliski zmagacie się z tym problemem, musicie wiedzieć, że średnia wieku pacjentów wynosi blisko 73 lata, a zdecydowana większość z nich to kobiety.
Szpitalne leczenie takiego urazu zazwyczaj polega na operacyjnym zespoleniu kości lub wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego. Pobyt na oddziale trwa krótko i zazwyczaj zamyka się w przedziale od 3 do 5 dni, ale pełne wygojenie tkanek może zająć od kilku do kilkunastu miesięcy. Aby powrót do dawnej sprawności był w ogóle możliwy, absolutnie niezbędna jest natychmiastowa i odpowiednio poprowadzona rehabilitacja po operacji biodra.
Szybka rehabilitacja po operacji biodra. Kluczowe pierwsze 48 godzin
Leżenie w łóżku wydaje się naturalnym sposobem na odpoczynek, jednak po operacji ortopedycznej przynosi zdecydowanie więcej szkody niż pożytku. Analizy medyczne dowodzą, że przedłużające się unieruchomienie prowadzi do powikłań krążeniowych, utraty masy mięśniowej oraz niebezpiecznych problemów z oddychaniem. Jeśli ty lub twój bliski unikacie ruchu z powodu strachu przed bólem, ryzyko wystąpienia poważnych komplikacji pooperacyjnych rośnie wtedy niemal dwukrotnie.
Lekarze są zgodni, że wczesne rozpoczęcie ruchu w ciągu pierwszych 48 godzin od zabiegu stanowi fundament dla zachowania późniejszej samodzielności. Pacjenci wstający z łóżka tak szybko rzadziej cierpią na zakrzepicę oraz odleżyny, a medyczne statystyki pokazują, że takie działanie zmniejsza ogólną śmiertelność w ciągu pierwszych sześciu miesięcy o ponad pięć procent. Konsekwentne wdrażanie ćwiczeń skraca pobyt na oddziale i ułatwia powrót do własnego domu bez konieczności stałej opieki osób trzecich.
Ćwiczenia w łóżku po złamaniu szyjki kości udowej. Lista bezpiecznych ruchów
Twoje operowane biodro będzie obolałe przez co najmniej kilka tygodni, ale ten fakt nie zwalnia cię z obowiązku pracy nad własnym ciałem. Fizjoterapeuta oczywiście pomoże ci usiąść oraz wstać, jednak wiele prostych i niezwykle ważnych aktywności musisz wykonywać samodzielnie podczas zwykłego leżenia na wznak. Regularna praca poszczególnych partii mięśni zapobiega groźnym zakrzepom krwi i skutecznie przygotowuje twoje nogi do przyjęcia pełnego obciążenia podczas przyszłego chodzenia.
Aby sprawnie odzyskać siły, wykonuj poniższy zestaw ćwiczeń co najmniej dwa razy dziennie, powtarzając każdy ruch dziesięciokrotnie:
- Pompowanie stawami skokowymi poprzez powolne naciąganie i zginanie obu stóp w kierunku ciała
- Zaciskanie pośladków z jednoczesnym przytrzymaniem mocnego napięcia przez 5 sekund i powolnym rozluźnieniem
- Wciskanie tyłu kolana w materac przy jednoczesnym napinaniu przedniej strony uda i utrzymaniu takiej pozycji przez 5 sekund
- Powolne odsuwanie operowanej nogi do boku bez odrywania jej od łóżka i delikatny powrót do pozycji wyjściowej
- Ślizganie pięty operowanej nogi po materacu w kierunku pośladków aż do uczucia lekkiego i bezbolesnego rozciągania
Nauka chodzenia o balkoniku. Zadbaj o prawidłową technikę kroków
Przez co najmniej kilka miesięcy od operacji będziesz potrzebować stabilnego wsparcia w postaci balkonika lub kuli ortopedycznej. Odpowiednie odciążenie zoperowanej kończyny to mechanizm, który bezpośrednio uchroni cię przed bolesnym upadkiem i zniszczeniem efektów pracy chirurga. Musisz stale pamiętać o rygorystycznym przestrzeganiu zaleceń dotyczących stopnia obciążania nogi, które zawsze indywidualnie dobiera lekarz prowadzący.
Bezpieczne przemieszczanie się przy pomocy balkonika wymaga od ciebie wypracowania odpowiedniej i powtarzalnej techniki:
- Przestaw balkonik kilkanaście centymetrów przed siebie na całkowicie płaskim i stabilnym podłożu
- Oprzyj mocno dłonie na uchwytach i świadomie przenieś ciężar własnego ciała na ramiona
- Zrób krok operowaną nogą do samego środka balkonika, uważając, aby w żadnym wypadku nie skręcać biodra do wewnątrz
- Dostaw powoli zdrową nogę, zachowując przy tym proste plecy i patrząc przed siebie
Opieka w domu po złamaniu kości udowej. Jak skutecznie przygotować przestrzeń?
Powrót pacjenta ze szpitala do własnego mieszkania to trudny moment, w którym pełna odpowiedzialność za bezpieczeństwo często spada na jego bliskich. Jeśli opiekujesz się chorym po operacji ortopedycznej, musisz wcześniej bardzo dokładnie sprawdzić wszystkie domowe pomieszczenia pod kątem potencjalnych zagrożeń oraz barier architektonicznych. Zwykłe usunięcie luźnych dywaników, schowanie kabli leżących na podłodze oraz zapewnienie mocnego oświetlenia w nocy drastycznie obniża ryzyko tragicznego w skutkach upadku.
Kluczowym aspektem dobrej opieki domowej jest bezwzględne pilnowanie zaleceń lekarskich dotyczących ruchomości zoperowanego stawu. Jeśli chirurg zastosował u pacjenta tak zwany dostęp tylny, chory absolutnie nie może głęboko zginać biodra, przywodzić nogi ani rotować jej do wewnątrz, ponieważ grozi to natychmiastowym zwichnięciem endoprotezy. Dopilnuj również, aby pacjent posiadał odpowiednie wyposażenie w łazience, takie jak podwyższona nakładka na sedes czy solidne uchwyty pod prysznicem, co pozwoli mu samodzielnie i bezpiecznie dbać o higienę.
7 ważnych badań, które możesz zrobić na NFZ. Warto! GALERIA
7
Źródła:
- Veterans Health Library
- SageJournals: "Early Mobilization Post–Hip Fracture Surgery"
- Medycyna Praktyczna (mp.pl): "NFZ o zdrowiu. Osteoporoza"
- orthopt.org: "Physical Therapy Management of Older Adults With Hip Fracture: Clinical Practice Guidelines Linked to the International Classification of Functioning, Disability and Health"
