Chondromalacja rzepki - uszkodzenie kolana przez nacisk

2018-03-12 12:41 Monika Majewska

Chondromalacja rzepki inaczej zwana jest rozmiękaniem chrząstki stawowej rzepki. W wyniku chondromolacji jest ona zbyt miękka, popękana lub z ubytkami - nie spełnia zatem wymaganych warunków - sprężystości i twardości i nie chroni należycie warstw głębiej leżących - tkanki podchrzęstnej oraz kostnej.

Chondromalacja rzepki polega na zwyrodnieniu, rozpulchnieniu chrząstki stawowej oraz wytworzeniu się w niej szczelin i ubytków. Choroba występuje najczęściej u młodych osób (od 17. roku życia do dwudziestu kilku lat), bardzo rzadko dotyczy zaś małych dzieci.

Spis treści:

  1. Chondromalacja rzepki - przyczyny
  2. Chondromalacja rzepki - objawy
  3. Chondromalacja rzepki - diagnostyka
  4. Chondromalacja rzepki - leczenie nieinwazyjne
  5. Chondromalacja rzepki - leczenie operacyjne
  6. Chondromalacja rzepki - rehabilitacja
  7. Chondromalacja rzepki - zapobieganie

Chondromalacja rzepki - przyczyny

Chondromalacja rzepki występuje najczęściej w obrębie stawu rzepkowo-udowego. Degeneracja chrząstki przebiega w czterech etapach:

  1. rozmiękczenie i obrzęk (jedyny etap bezobjawowy)
  2. fragmentacja i szczeliny (powierzchnia uszkodzenia poniżej1,25 cm)
  3. fragmentacja i szczeliny (powierzchnia uszkodzenia powyżej1,25 cm)
  4. uszkodzenia drążące do warstwy podchrzęstnej

Przyczyny chondromalacji rzepki to m.in.:

Chondromalacja rzepki - objawy

Podstawowy objaw chondromalacji rzepki to ból kolana, który:

  • nasila się zwłaszcza po dłuższym chodzeniu, przy chodzeniu po schodach (bardziej wchodzenie niż schodzenie) czy po długotrwałym siedzeniu ze zgiętymi stawami kolanowymi
  • którego lokalizacja nie jest sprecyzowana, jest to zazwyczaj rozlany obszar
  • powoduje niestabilność stawu kolanowego

Poza tym

  • pacjent odczuwa nieznaczną sztywność
  • staw kolanowy jest lekko opuchnięty
  • podczas ruchów zginania i prostowania kolana można też czasem wyczuć lub usłyszeć trzeszczenie, wywołane tarciem nierównej powierzchni stawowej rzepki

Bardzo ważne jest zwracanie uwagi na wszelkiego rodzaju bóle i problemy związane z kolanem i szybka konsultacja z lekarzem. Zaawansowane postaci tej choroby objawiają się wyroślami kostnymi na brzegach rzepki oraz wysiękami z kolana.

Chondromalacja rzepki - diagnostyka

Rozpoznanie chondromalacji rzepki oparte jest o wywiad oraz badania dodatkowe. Lekarz wykonuje m.in.:

  • test (objaw) Zohlena - badany w pozycji leżenia tyłem, z wyprostowanym stawem kolanowym. Badający uciska rzepkę do powierzchni stawowej uda, w tym czasie pacjent starając się dalej prostować kolano napina mięsień czworogłowy. Ból przytrzymanej rzepki w trakcie napinania mięśnia czworogłowego świadczy o chondromalacji rzepki
  • test Soto-Halla - Pacjent leży tyłem. Wykonuje czynnie maksymalne zbliżenie podbródka do klatki piersiowej.
    Następnie badający wywierając lekki ucisk jedną ręką na mostek drugą ręką zgina biernie głowę pacjenta. Test jest dodatni, gdy występuje bolesny ucisk rzepki podczas prostowania kolana
  • badanie radiologiczne
  • ultrasonografia (USG)
  • rezonans magnetyczny
  • artroskopia, mająca największe diagnostycznie znaczenie przy występowaniu chondromalacji rzepki

Chondromalacja rzepki - leczenie nieinwazyjne

Leczenie obejmuje farmakoterapię (niesteroidowe leki przeciwzapalne, leki poprawiające metabolizm chrząstki stawowej, leki steroidowe), modyfikacja aktywności fizycznej, zmniejszenie masy ciała (jeśli jest taka potrzeba) oraz indywidualnie dopasowany program rehabilitacji.

Jeśli dolegliwości bólowe są nasilone, zaleca się specjalne ortezy, które odciążają rzepkę, lub kinezjotaping (plastrowanie dynamiczne) - plastry nalepione w odpowiedni sposób zmienią tor ruchu rzepki lub zmniejszą jej przyparcie w stawie rzepkowo-udowym.

Dodatkowo lekarz może wykonać wiskosuplementację, czyli podanie do stawu rzepkowo-udowego w formie zastrzyku stężonego kwasu hialuronowego.

W formie zastrzyku można również podać wypreparowane z krwi pacjenta komórki macierzyste, osocze bogatopłytkowe lub białko przeciwzapalne. To najnowocześniejsze, nieoperacyjne metody leczenia.

Chondromalacja rzepki - leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne powinno zostać zastosowane wtedy, gdy zmiany w strukturze chrząstki i dolegliwości nimi wywołane utrudniają pacjentowi codzienne funkcjonowanie oraz wtedy, gdy leczenie zachowawcze nie przyniosło poprawy. Istnieje kilka metod operacyjnych:

  • artroskopia - jest podstawowym zabiegiem operacyjnym chondromalacji rzepki. Zabieg polega na wprowadzeniu w kolano przez niewielkie nacięcia dwóch światłowodów zawierających kamerkę oraz mikronarzędzia chirurgiczne. Zabieg wykonanywany jest w znieczuleniu miejscowym. Trwa około 30 minut. Po zabiegu wraca się do domu. Zwykle potem stosuje się stabilizator rzepki. Kontrola i zdjęcie szwów następuje po 2 tygodniach. Zabieg artroskopii nie powoduję zmiany w regularnym sposobie życia. Dzieci po zabiegu otrzymują ok. 6-tygodniowe zwolnienie z zajęć szkolnych
  • zabieg techniką mikrozłamań - stosuje się go przy głębszych pęknięciach lub ubytkach chrząstki
  • autologiczny przeszczep chrzęstno – kostny OATS - polega na pobraniu od pacjenta niewielkiego fragmentu chrząstki lub komórek chrzęstnych i namnażaniu ich przez ok. 6-8 tygodni aż do uzyskania ilości od 10. do 12. milionów chondrocytów. W trakcie kolejnego zabiegu oczyszcza się miejsce ubytku i pobiera fragment okostnej z przedniej powierzchni guzowatości piszczeli, które wszywa jak wieczko nad ubytkiem chrząstki. Następnie pod to „wieczko” wstrzykiwane są wyhodowane chondrocyty
  • błony lub scaffoldy kolagenowe - to biomateriały, które stanowią pewnego rodzaju rusztowanie dla komórek wypełniających ubytki
  • plastyka płatami okostnowymi i komórkami szpiku

Chondromalacja rzepki - rehabilitacja

Po operacji pacjent powinien korzystać z zabiegów z zakresu

Chondromalacja rzepki - zapobieganie

Przy powtarzających się bólach stawów kolanowych, należy jak najszybciej skonsultować to z lekarzem. Wszelkie nieprawidłowości w obrębie stawu kolanowego powinny zostać wyjaśnione i usunięte.

Bardzo istotnym elementem profilaktyki jest dokładna rozgrzewka przed jakimkolwiek wysiłkiem sportowym. Unikaj także sezonowego uprawiania sportu bez odpowiedniego przygotowania.

W razie potwierdzenia urazów stawu kolanowego lub chondromalacji rzepki, dobrze jest zaopatrzyć się w stabilizator stawu kolanowego z otworem na rzepkę. Odciąża on staw rzepkowo-udowy i zapobiega urazom.

Bibliografia:

Książek-Czekaj A., Wiecheć M.,  Postępowanie fizjoterapeutyczne po chondroplastyce stawu kolanowego, "Praktyczna fizjoterapia i rehabilitacja"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
anulkas@op.pl
|

Moja córka ma to samo. Napisz proszę jakie ćwiczenia robiłeś na wzmocnienie mięśni ? Dziękuję

Mateusz W
|

3 lata temu pisałem na forum o ostrzykiwaniu osoczem. Teraz mogę powiedzieć już coś więcej. Ostrzykiwanie pomogło na czas jaki lekarz mówił czyli na około 2 lata po 2 latach znowu lekki ból czasem mocniejszy- norma lekarz zalecał powtarzać co 2 lata właśnie. Jeszcze raz napiszę że miałem to robione na kase chorych czyli na nfz! sami też popytajcie po różnych klinikach, szpitalach ja na nfz miałem w medyku w częstochowie. Wracając do tematu zaczęło lekko boleć ale zamiast zabiegu zdecydowałem że spróbuję wzmocnić mięśnie więc siłownia lekarz zalecał basen i zero aktywności innej i przez 2,5 roku faktycznie oszczędzałem się jak mogłem jedynie spacery z psem. Teraz od 4 miesięcy chodzę na siłownie pierwszy miesiąc masakra wszystkie mięśnie, które oszczędzałem przez 3 lata bolały od zakwasów, kolano też bardziej dawało o sobie znać ale teraz po 4 miesiącach już nie czuję kolana. Widzę różnice w mięśniach na nogach i wydaje mi śię że to odciążyło moje kolana. Nie jestem lakarzem ani fizjoterapeutom tylko zwykłym pacjentem nie wiem czy to wyjątkowa sytuacja że mi pomogło wzmocnienie mięśni czy taki efekt dało ostrzywianie i późniejsze ćwiczenia tylko dziele się swoim przypadkiem. 3 lata temu się załamałem i właśnie na to forum trafiłem jak czytałem komentarze tylko widziałem siebie za 10/20 lat z ciągłym bólem na szczęście dla mnie ból minął choroba raczej nie ale póki bólu nie ma jestem zadowolony z efektów.

tomo
|

Witam, mam 40 lat, jakiś czas temu grałem amatorsko w piłkę na orliku. Wywróciłem się uderzając mocno rzepką. Kolano spuchło , skóra zdarta, po leceniu rany i opuchlizny pozostał ból przy niektórych czynnościach np. szybkim kucnięciu, próbie szybkiego biegu jak również przy długim zgięciu np. podczas jazdy samochodem. Szybko umówiłem się do ortopedy który zlecił rezonans. W opisie rezonansu chrondromalacja rzepki 3 stopnia, na rezonansie lekarz pokazał mi pęknięcie które dociera, aż do kości rzepki. Po za tym niewielka torbiel Bakera - tym lekarz kazał się nie przejmować. Pytałem się lekarza który pracuję na oddziale szpitala wojewódzkiego o artroskopię, powiedział , że w przypadku chrondomalacji rzepki nie jest to możliwe gdyż narzędziami nie jest w stanie dostać się pod rzepkę, pozostaje plastyka, która wykonywana jest w ostateczności. Czytam wasze opisy że mieliście robioną artroskopię i jestem zdziwiony... Z drugiej strony z tym kolanem da się żyć, na co dzień nie odczuwam bólu jeżeli nie wykonuję gwałtownych ruchów kolanem i nie biegam.

Dorota
|

Ja też miałam chondomalacje i też dostałam zastrzyk z kwasu hialuronowego to nic nie dało potem miałam zastrzyk że steryda plus odstawiłam ciężary na silowni na pół roku w zamian ćwiczyłam jogę, spacery, spokojna jazda na rowerze i troszkę schudłam dziś nie wiem co to ból kolana!!!

fasdfadsfs
|

Czy po artroskopii można wrócić jeszcze do normalnego biegania, pływania, sportów gimnastycznych?

aina marie
|

Moją pierwszą kontuzję dorobiłam się na jednym z wyjazdów w czasie studiów. Początkowo byłam unieruchomiona przez miesiąc i nie potrafiłam wykonać podstawowych czynności codziennych. Po kilku latach tym samym kolanem, lewym uderzyłam w skałę w Ogrodzie Botanicznym, no i ortopeda stwierdził chondromalację rzepki, zastrzyki z kwasem hialuronowym i łykanie glukozaminy stały się normalnością, a ćwiczenia rehabilitacyjne; laser, pole magnetyczne, prądy, krioterapia itp, nie wiele dawały. Potem znów przytyłam i z pierwszego stopnia choroba rozwinęła się. Teraz mam chondromalację drugiego stopnia i wzięłam się ostro do pracy, pływanie, rower i siłownia. Żadnych opasek nigdy nie stosowałam. Muszę tylko uważać na przeciążenia, ale nie jest źle.

Włodek
|

Zmień ortopedę na innego bo ten Twój to idiota

chondromalacja
|

przy problemach z kolanami ortopeda powinien znaleźć przyczyne skad sie wzieły, np sprawdzic stawy biodrowe, ustawienie miednicy.

Asia
|

W opisie też miałam chondromalacja 2 stopnia, po pół roku po rezonansie miałam artroskopie, przy której okazało się, że jest 4 stopnia, a ubytki są takie, że musieli zastosować piny Chopina. Ortopedzi do dnia operacji i jeszcze na stole operacyjnym tłumaczyli mi, że skoro mnie nie boli to nie warto ruszać.

JK
|

Od roku walze z bólem w kolanie napoczątku stwierdzono umnie zmiażdzenie łękotki ale po leczeniu ( bez operacji) łekotka zostala zregenerowana i kolano przestało boleć. Od 2m bóle powróciły wiec znow wybralam sie do otopedy który bez RM stwierdził chorobę ale RM wykonałam tylko alby lekarz mógł zobaczyć w jakim stopniu jest choroba. Powtórze to każdemu, że tego typu bóle trzeba koniecznie leczyć. Ja przerobiłam 8 ortopedów za nim trafiłam do świetego ortopedy. Polecam poszukać ortopedy zajmującego sie typowo leczeniem kolan np od medycyny sportowej. Ja lecze aie u jednego z najlepszych ortopedów w Polsce i polecam każdemu wizyte u niego. Niezależnie jak daleko miszkacie. Jest to doktor Marcin Domżalski. Lekarz nie patrząc na wyniki badań potrafi dać diagnozę. Pamiętajcie że puki jesteście młodzi dacie sobie rade ale wraz z qiekiem będzie gorej z chodzeniem.