- Zawał serca może dawać pieczenie w nadbrzuszu, nudności i wymioty, nawet bez związku z jedzeniem
- Łatwo o pomyłkę, bo sygnały bólowe z serca i z nadbrzusza mogą iść tymi samymi drogami nerwowymi
- Według Ogólnopolskiego Rejestru Ostrych Zespołów Wieńcowych (OROZW) w 2023 roku w Polsce odnotowano 70,4 tys. przypadków zawału serca
- Dodatkowe objawy, takie jak zimne poty, duszność lub ból promieniujący do szczęki, częściej sugerują problem kardiologiczny niż niestrawność
- W przypadku podejrzenia zawału należy bezzwłocznie wezwać pomoc medyczną dzwoniąc pod numer alarmowy 112
Co to jest zawał serca i dlaczego może przypominać ból żołądka?
Zawał serca to stan zagrożenia życia. Dochodzi do niego, gdy dopływ krwi do mięśnia sercowego zostaje nagle zablokowany. MedlinePlus podaje, że dolegliwości mogą przypominać zgagę albo niestrawność, a nie tylko ból w klatce piersiowej.
To możliwe, bo sygnały bólowe z klatki piersiowej i z nadbrzusza mogą być przewodzone tymi samymi drogami nerwowymi. W efekcie ból pochodzący z serca bywa odczuwany jak problem trawienny. Jeśli pojawia się nagły ucisk w okolicy żołądka, nie warto go lekceważyć, nawet gdy nie ma typowego bólu w klatce piersiowej.
Objawy zawału serca podobne do zgagi i niestrawności
Nie każdy zawał zaczyna się silnym bólem w klatce piersiowej. Mayo Clinic podaje, że pacjenci mogą odczuwać pieczenie w klatce piersiowej podobne do refluksu. Mogą też pojawić się objawy, które łatwo pomylić z problemami trawiennymi:
- nudności
- wymioty bez związku z jedzeniem
- ból lub dyskomfort w górnej części brzucha (nadbrzuszu)
- uczucie pełności lub ucisku, które nie mija po lekach na zgagę lub trawienie
Warto pamiętać, że pieczenie jak przy zgadze może występować razem z innymi objawami ze strony serca. Jeśli ból w nadbrzuszu pojawia się nagle i towarzyszy mu wyraźne pogorszenie samopoczucia, trzeba zachować szczególną czujność. Rozróżnienie bywa trudne nawet dla lekarzy, zwłaszcza jeśli opiera się wyłącznie na wywiadzie.
Dlaczego zawał może dawać objawy z żołądka? Rola nerwu błędnego
Nudności i wymioty w trakcie zawału mogą wynikać z reakcji układu nerwowego, w tym z pobudzenia nerwu błędnego. Autorzy „Davidson’s Principles and Practice of Medicine” opisują, że taka reakcja jest częsta u osób z zawałem dolnej ściany serca. Ta część serca leży najbliżej przepony i żołądka, co może sprzyjać mylącemu odczuwaniu dolegliwości.
Pobudzenie nerwu błędnego może powodować nie tylko wymioty, ale też spowolnienie tętna, co dodatkowo osłabia organizm. W ostrym zespole wieńcowym ból może też promieniować do nadbrzusza, gardła albo pleców. Świadomość takiego mechanizmu ułatwia szybszą reakcję, gdy objawy nie przypominają „klasycznego” zawału.
Zawał serca w Polsce: dane OROZW i śmiertelność
W Polsce zawały serca są częste, co widać w danych Ogólnopolskiego Rejestru Ostrych Zespołów Wieńcowych (OROZW). W 2023 roku odnotowano 70,4 tys. przypadków zawału serca. To jeden z powodów, dla których warto znać także objawy nietypowe, w tym dolegliwości przypominające problemy żołądkowe.
Portal e-zdrowie podaje, że śmiertelność wewnątrzszpitalna u chorych z zawałem w Polsce wynosi 6 do 8 proc. Po wypisie ryzyko pozostaje wysokie, bo roczna śmiertelność pacjentów po zawale w 2022 roku wynosiła 16,6 proc. Te dane pokazują, że szybkie rozpoznanie objawów, także tych ze strony brzucha, może mieć kluczowe znaczenie.
Zawał czy zgaga? Objawy, które częściej wskazują na serce
Rozróżnienie nie zawsze jest proste, ale są objawy, które częściej wskazują na serce niż na żołądek. Mayo Clinic opisuje, że typowy zawał może wiązać się z nagłym, silnym bólem w klatce piersiowej, który często nasila się podczas wysiłku. Przy nietypowych dolegliwościach warto zwrócić uwagę na dodatkowe sygnały:
- zimne poty pojawiające się bez wyraźnej przyczyny
- duszność i trudności z zaczerpnięciem tchu
- zawroty głowy lub nagłe uczucie oszołomienia
- silne zmęczenie, którego nie da się wyjaśnić brakiem snu
- ból promieniujący do szyi, szczęki, pleców lub ramion
Problemy trawienne rzadko powodują zimne poty albo ból promieniujący do szczęki. Jeśli do dyskomfortu w brzuchu dołącza duszność lub nagły lęk, trzeba brać pod uwagę zawał i działać od razu. Zwlekanie i czekanie, aż objawy miną po leku na zgagę, może opóźnić pomoc w sytuacji zagrożenia życia.
Podejrzenie zawału serca: co robić i kiedy dzwonić po 112
Jeśli zauważysz u siebie lub u kogoś bliskiego objawy, które mogą sugerować zawał, nawet gdy przypominają niestrawność, wezwij pomoc od razu. Najważniejszym krokiem jest telefon pod numer alarmowy 112. Mayo Clinic zaleca, aby nie ignorować objawów i nie jechać do szpitala samodzielnie, chyba że nie ma innej możliwości.
W czasie oczekiwania na zespół ratownictwa można wykonać kilka prostych działań. Jeśli operator 112 to zaleci, można zażyć aspirynę, ale tylko na wyraźne polecenie pracownika medycznego. Gdy chory traci przytomność i nie oddycha, trzeba rozpocząć resuscytację krążeniowo oddechową i, jeśli to możliwe, użyć defibrylatora AED dostępnego w wielu miejscach publicznych.
4 najczęstsze objawy stanu przedzawałowego. Co powinno zaalarmować? GALERIA
4
Źródła:
