- Zapalenie mięśnia sercowego osłabia zdolność serca do pompowania krwi i może dotyczyć osób w każdym wieku
- Według NHLBI najczęstszą przyczyną choroby są infekcje wirusowe, w tym grypa oraz COVID-19
- Mayo Clinic wskazuje na duszność i ból w klatce piersiowej jako kluczowe sygnały ostrzegawcze
- W polskich szpitalach rezonans magnetyczny serca wykonuje się u około 17 proc. pacjentów z podejrzeniem zapalenia mięśnia sercowego
Zapalenie mięśnia sercowego: co to jest i dlaczego bywa groźne
Zapalenie mięśnia sercowego to stan, w którym dochodzi do zapalenia tkanki budującej serce. Ponieważ serce działa jak pompa, uszkodzenie mięśnia może osłabić jego zdolność do tłoczenia krwi. W efekcie serce pracuje mniej wydajnie, a ty możesz odczuwać spadek kondycji i gorsze samopoczucie.
Zapalenie mięśnia sercowego może mieć łagodny przebieg i minąć niemal niezauważenie, ale bywa też bardzo ciężkie. W poważniejszych przypadkach może prowadzić do powstawania skrzepów krwi, a nawet do niewydolności serca. To problem, który nie dotyczy wyłącznie osób starszych, może wystąpić również u młodych i wcześniej zdrowych.
Przyczyny zapalenia mięśnia sercowego: najczęściej winne są wirusy
Najczęstszą przyczyną zapalenia mięśnia sercowego są infekcje wirusowe, które mogą uszkadzać tkankę mięśnia sercowego. National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI) podaje, że reakcja układu odpornościowego na infekcję może jednocześnie obciążać serce. Wśród wirusów wymienia się m.in. grypę, opryszczkę, adenowirusy oraz SARS-CoV-2 (COVID-19).
Wirusy są najczęstszą przyczyną, ale zapalenie mięśnia sercowego może mieć też inne tło. Czasem nie chodzi o infekcję, lecz o nieprawidłową reakcję układu odpornościowego na leki albo o choroby współistniejące. Rzadsze przyczyny to:
- pasożyty oraz infekcje grzybicze, np. wywołane przez pleśnie
- choroby autoimmunologiczne, takie jak toczeń lub reumatoidalne zapalenie stawów
- skutki uboczne stosowania niektórych leków lub reakcje alergiczne
- rzadkie powikłania po przyjęciu niektórych szczepionek.
Objawy zapalenia mięśnia sercowego: sygnały, których nie warto bagatelizować
Na początku zapalenia mięśnia sercowego możesz nie odczuwać wyraźnych objawów, co bywa mylące. Mayo Clinic podaje, że u wielu pacjentów dolegliwości pojawiają się nagle i mogą przypominać silną infekcję. Jeśli po grypie utrzymuje się wyraźne osłabienie, warto zachować szczególną czujność.
Do najbardziej typowych objawów należą ból w klatce piersiowej i narastająca duszność, także przy niewielkim wysiłku. Serce może bić szybko albo nierówno, co bywa opisywane jako kołatanie. Inne możliwe objawy to:
- silne zmęczenie i ogólne osłabienie organizmu
- obrzęki nóg, kostek oraz stóp
- zawroty głowy i uczucie, że możesz zaraz zemdleć
- bóle mięśni, stawów oraz ból gardła
- stan podgorączkowy lub gorączka.
Rozpoznanie zapalenia mięśnia sercowego w Polsce: EKG, badania krwi, echo i rezonans
Rozpoznanie zwykle zaczyna się od wywiadu i podstawowych badań, takich jak EKG oraz RTG klatki piersiowej. RTG pomaga ocenić, czy serce nie jest powiększone, co może towarzyszyć stanowi zapalnemu. Ważne są też badania krwi, w tym oznaczenie CRP i troponiny, czyli wskaźników stanu zapalnego i uszkodzenia serca.
W Polsce najczęściej wykonuje się echo serca, czyli USG serca, które pozwala ocenić pracę mięśnia. Polish Archives of Internal Medicine podaje, że w polskich szpitalach rezonans magnetyczny serca wykonuje się u około 17 proc. pacjentów, a biopsję mięśnia tylko w wyjątkowych sytuacjach. Biopsja jest najdokładniejsza, ale zwykle sięga się najpierw po mniej inwazyjne badania.
Leczenie zapalenia mięśnia sercowego: odpoczynek, leki i dalsza kontrola
Leczenie zapalenia mięśnia sercowego zależy od przyczyny i od tego, jak bardzo osłabiona jest praca serca. W łagodniejszych przypadkach kluczowy jest odpoczynek i unikanie wysiłku fizycznego. Lekarz może też włączyć leki wspierające pracę serca, np. beta blokery lub inhibitory ACE, które pomagają obniżyć ciśnienie i odciążyć serce.
Przy cięższym przebiegu może być potrzebne leczenie w szpitalu pod opieką kardiologów. Gdy serce nie radzi sobie z pompowaniem krwi, stosuje się leki dożylne lub urządzenia wspomagające pracę komór. Po przebyciu zapalenia ważne są regularne kontrole i powrót do intensywnego sportu dopiero po wyraźnej zgodzie lekarza, żeby serce mogło się zregenerować.
8
Źródła:
