Tętniak aorty brzusznej długo nie daje objawów. Zbyt późna reakcja może kosztować życie

2026-05-26 7:59

Tętniak aorty brzusznej często przypomina zegar, który tyka bez dźwięku. Nie boli, nie odbiera sił i przez lata potrafi ukrywać się w organizmie, aż nagle staje się śmiertelnym zagrożeniem. Lekarze podkreślają, że kluczowe znaczenie ma regularna kontrola średnicy aorty i szybka reakcja wtedy, gdy zmiana zaczyna rosnąć zbyt szybko.

Lekarz wykonujący badanie USG jamy brzusznej pacjentowi leżącemu na leżance w białym szlafroku, co jest kluczowe w profilaktyce tętniaka aorty brzusznej. Na Poradnik Zdrowie znajdziesz więcej informacji o objawach i leczeniu tej podstępnej choroby.

i

Autor: yacobchuk/ Getty Images Lekarz wykonujący badanie USG jamy brzusznej pacjentowi leżącemu na leżance w białym szlafroku, co jest kluczowe w profilaktyce tętniaka aorty brzusznej. Na Poradnik Zdrowie znajdziesz więcej informacji o objawach i leczeniu tej podstępnej choroby.
  • W Polsce ze zdiagnozowanym tętniakiem aorty brzusznej żyje obecnie ponad 160 tysięcy chorych
  • O chorobie mówimy w momencie przekroczenia przez aortę brzuszną średnicy 3 centymetrów
  • Zwykle tętniak poszerza się bardzo powoli i rośnie o 10 procent w skali całego roku
  • Interwencja chirurgiczna jest niezbędna po przekroczeniu 5 centymetrów średnicy lub nagłym wzroście tętniaka

Tętniak aorty brzusznej. Co dokładnie oznacza ta diagnoza?

Zdiagnozowanie tętniaka aorty brzusznej może budzić duży lęk, ale warto wiedzieć, że w Polsce z tą chorobą żyje ponad 160 tysięcy osób. O tym schorzeniu mówimy, gdy średnica aorty brzusznej ulega patologicznemu poszerzeniu i osiąga lub przekracza granicę 3 centymetrów. W większości przypadków uszkodzona zmiana ma wrzecionowaty kształt i pojawia się bezpośrednio poniżej tętnic nerkowych pacjenta.

Zmiany te najczęściej dotykają starszych mężczyzn, a w grupie powyżej 65. roku życia diagnozuje się je u 4 do 7,6 proc. osób. Badania dowodzą, że aż w połowie przypadków schorzenie to obejmuje swoim chorobowym zasięgiem również tętnice biodrowe. Jeśli usłyszysz taką diagnozę, natychmiast skonsultuj się ze specjalistą chirurgii naczyniowej w celu ustalenia bezpiecznego planu leczenia.

Tętniak aorty - przyczyny i objawy

Dlaczego tętniak aorty rozwija się bez żadnych objawów?

Tętniak aorty brzusznej to wyjątkowo podstępna choroba, ponieważ poszerzenie ściany naczynia postępuje powoli, rosnąc zaledwie o około 10 proc. rocznie. Osłabienie ścian tętnicy najczęściej wynika z zaawansowanej miażdżycy, choć nierzadko stanowi również efekt urazów fizycznych lub przebytych infekcji bakteryjnych. Całkowity brak widocznych sygnałów ostrzegawczych sprawia, że większość chorych dowiaduje się o tętniaku przez przypadek.

Ewentualne dolegliwości bólowe pojawiają się zazwyczaj dopiero wtedy, gdy rosnący tętniak zaczyna mocno uciskać sąsiadujące z nim narządy wewnętrzne. Z tego powodu schorzenie to najczęściej wykrywa się podczas badań obrazowych zlecanych z zupełnie innych, pobocznych przyczyn medycznych. Właśnie dlatego tak kluczowe jest regularne wykonywanie profilaktycznych badań ultrasonograficznych jamy brzusznej, które pozwolą ci odpowiednio wcześnie zidentyfikować ewentualne zagrożenie.

Jak wygląda prawidłowe monitorowanie małego tętniaka aorty?

Jeśli twój tętniak jest niewielki i nie powoduje żadnych dolegliwości, lekarz prawdopodobnie zaleci ci wyłącznie regularną obserwację wykrytej zmiany. Podstawowym badaniem kontrolnym jest ultrasonografia jamy brzusznej, którą powinieneś rutynowo wykonać po upływie pół roku od postawienia ostatecznej diagnozy. Podczas takich wizyt specjalista zawsze ocenia również ciśnienie krwi, ponieważ nieleczone nadciśnienie potrafi drastycznie przyspieszyć wzrost tętniaka i doprowadzić do jego pęknięcia.

W okresie uważnego monitorowania tętniaka musisz poinformować lekarza o odczuwanym niepokoju i koniecznie wdrożyć te zasady codziennego funkcjonowania:

  • całkowite unikanie podnoszenia ciężkich przedmiotów
  • rezygnacja z bardzo intensywnej aktywności fizycznej
  • unikanie konfliktów oraz sytuacji wywołujących stres emocjonalny.

Kiedy chory na tętniaka wymaga leczenia operacyjnego?

Interwencja chirurgiczna staje się niezbędna, gdy średnica tętniaka przekroczy 5 centymetrów lub gdy narasta on o ponad pół centymetra w skali roku. Tradycyjną metodą leczenia jest operacja otwarta z użyciem przeszczepu, jednak obecnie chętnie stosuje się zabiegi wewnątrznaczyniowe (EVAR). Ta nowoczesna metoda jest minimalnie inwazyjna dla organizmu, ponieważ lekarz naprawia tętnicę za pomocą cewnika wprowadzanego przez niewielkie nacięcie w pachwinie.

Zanim zostaniesz poddany operacji, personel medyczny poprosi cię o ośmiogodzinny post oraz podpisanie stosownego formularza świadomej zgody na zabieg. Jako pacjent przygotowujący się do pobytu w szpitalu musisz również bezwzględnie pamiętać o następujących krokach przedzabiegowych:

  • poinformowanie specjalisty o wszystkich zażywanych lekach i suplementach diety
  • ewentualne odstawienie leków przeciwzakrzepowych po wyraźnej decyzji lekarza
  • jak najszybsze rzucenie palenia papierosów przed zaplanowaną operacją.

Jak wygląda tętniak? GALERIA

Źródła: