Choroby serca u kobiet pozostają najczęstszą przyczyną zgonów. Szacuje się, że ponad 44 procent kobiet w USA żyje obecnie z jakąś formą choroby układu krążenia. Dane te obejmują m.in. chorobę wieńcową, niewydolność serca, udar mózgu oraz migotanie przedsionków. Mimo że kobiety stanowią niemal połowę wszystkich przypadków chorób sercowo-naczyniowych, zdrowie serca kobiet często pozostaje w cieniu innych problemów zdrowotnych.
Choroby serca u kobiet rosnącym problemem zdrowotnym
Na ryzyko chorób serca u kobiet wpływają zarówno czynniki niemodyfikowalne, takie jak wiek czy predyspozycje genetyczne, jak i elementy stylu życia. Wśród najważniejszych obszarów zdrowia układu krążenia wskazywanych przez American Heart Association znajdują się dieta, aktywność fizyczna, sen, palenie tytoniu, ciśnienie krwi, poziom cholesterolu, poziom cukru we krwi oraz masa ciała. Zestaw tych ośmiu elementów określany jest jako Life’s Essential 8 i stanowi podstawę profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych.
Nadciśnienie u kobiet 2050 – prognozy badania opublikowanego w „Circulation”
Analiza opublikowana w czasopiśmie naukowym „Circulation” prognozuje, jak mogą zmieniać się czynniki ryzyka chorób serca u kobiet do 2050 roku. Badacze wykorzystali dane z dużych ogólnokrajowych badań zdrowotnych w Stanach Zjednoczonych, aby oszacować zarówno obecne wskaźniki chorób, jak i ich możliwy rozwój w kolejnych dekadach.
Do analizy aktualnych danych wykorzystano informacje z programu National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) z lat 2015–marzec 2020 oraz dane z Medical Expenditure Panel Survey (MEPS) z lat 2015–2019, które pozwoliły oszacować częstość występowania migotania przedsionków. Na podstawie tych baz danych określono rozpowszechnienie czynników ryzyka związanych z Life’s Essential 8 oraz czterech głównych chorób sercowo-naczyniowych: choroby wieńcowej, niewydolności serca, udaru mózgu i migotania przedsionków.
Następnie wyniki skorygowano o czynniki demograficzne, takie jak wiek, płeć, rasa i pochodzenie etniczne. Ostatnim etapem analizy było oszacowanie przyszłych trendów do 2050 roku poprzez zestawienie historycznych zmian wskaźników zdrowotnych z prognozami demograficznymi przygotowanymi przez U.S. Census Bureau.
Czynniki ryzyka chorób serca u kobiet według prognoz do 2050 roku
Prognozy wskazują na wyraźny wzrost kilku kluczowych czynników ryzyka chorób serca u kobiet. Nadciśnienie tętnicze może wzrosnąć z poziomu 48,6 procent w 2020 roku do 59,1 procent w roku 2050. W przypadku cukrzycy przewidywany wzrost obejmuje wartości od 14,9 procent do 25,3 procent. Jeszcze wyraźniejsza zmiana dotyczy otyłości, której częstość może wzrosnąć z 43,9 procent do 61,2 procent.
Wzrost czynników ryzyka przekłada się na zwiększoną liczbę przypadków chorób sercowo-naczyniowych. Prognozy wskazują, że całkowita częstość chorób układu krążenia u kobiet może wzrosnąć z 10,7 procent do 14,4 procent populacji dorosłych kobiet. Oznacza to, że około jedna na siedem kobiet może żyć z chorobą sercowo-naczyniową w połowie XXI wieku.
Analiza wykazała również różnice pomiędzy grupami demograficznymi. Kobiety czarnoskóre już dziś mają najwyższe wskaźniki nadciśnienia, cukrzycy i otyłości. Prognozy wskazują, że w tej grupie obciążenie chorobami układu krążenia pozostanie szczególnie wysokie. Znaczący wzrost niektórych czynników ryzyka może pojawić się również w populacjach kobiet latynoskich i azjatyckich. Młodsze kobiety obecnie rzadziej chorują na choroby serca, jednak prognozy wskazują na jedne z najszybszych wzrostów wskaźników w kolejnych dekadach.
Styl życia a choroby serca u kobiet – dieta, ruch i profilaktyka
Prognozy epidemiologiczne wskazują jednocześnie na pewne pozytywne zmiany w zachowaniach zdrowotnych. W analizowanych danych zauważono umiarkowaną poprawę jakości diety, poziomu aktywności fizycznej oraz spadek częstości palenia tytoniu. Jednocześnie pogorszeniu może ulec jakość i długość snu, co ma znaczenie dla zdrowia układu krążenia.
Wśród zaleceń dotyczących profilaktyki chorób serca u kobiet szczególne znaczenie ma sposób odżywiania. Wzorce żywieniowe określane jako dieta śródziemnomorska oraz dieta DASH opierają się na spożywaniu pełnowartościowych produktów bogatych w błonnik, zdrowe tłuszcze i białko, a także dużej ilości warzyw i owoców. Istotną rolę odgrywa także potas, który wspiera utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi. Do produktów bogatych w ten pierwiastek należą między innymi łosoś, jogurt, awokado, ziemniaki oraz różne owoce.
Znaczenie ma również regularna aktywność fizyczna. Zalecenia dla dorosłych obejmują co najmniej 150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo. Do aktywności o takiej intensywności zalicza się szybki marsz, aerobik w wodzie, taniec, jazdę na rowerze, tenis czy prace ogrodowe.
Profilaktyka chorób serca u kobiet – znaczenie snu i badań kontrolnych
Coraz więcej badań wskazuje na związek pomiędzy snem a zdrowiem serca. Niewystarczająca długość snu lub jego niska jakość wiążą się z podwyższonym ciśnieniem krwi, insulinoopornością, zwiększonym ryzykiem udaru mózgu oraz migotania przedsionków. Zalecany czas snu dla dorosłych wynosi od siedmiu do dziewięciu godzin na dobę.
Istotną rolę w profilaktyce chorób serca u kobiet odgrywają także regularne badania kontrolne. Wizyty lekarskie umożliwiają monitorowanie ciśnienia krwi, poziomu cholesterolu, poziomu glukozy we krwi oraz masy ciała. Wczesne wykrycie nieprawidłowości pozwala rozpocząć działania profilaktyczne zanim rozwiną się poważne choroby układu sercowo-naczyniowego.
Prognozy epidemiologiczne wskazują, że choroby serca u kobiet mogą w kolejnych dekadach stanowić coraz większe wyzwanie zdrowotne. Jednocześnie wiele czynników ryzyka pozostaje związanych ze stylem życia, co sprawia, że działania profilaktyczne i konsekwentne zmiany codziennych nawyków mogą wpływać na długoterminowe zdrowie układu krążenia.
