Ponad tysiąc młodych Polaków przebadanych. Wyniki niepokoją lekarzy
Nadciśnienie tętnicze przestało być wyłącznie problemem osób w średnim i starszym wieku. Najnowsze wyniki badania PICTURE prowadzonego we Wrocławiu pokazują, że choroba ta dotyka coraz młodszych ludzi, często pozostając nierozpoznana przez lata.
Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu przeprowadzili szeroko zakrojone badanie obejmujące ponad tysiąc mieszkańców miasta w wieku od 25 do 49 lat. Interdyscyplinarny zespół badawczy przeanalizował częstość występowania podwyższonego ciśnienia oraz czynniki, które zwiększają ryzyko jego rozwoju.
Co piąty czterdziestolatek ma nadciśnienie
Wyniki badania nie pozostawiają złudzeń – nadciśnienie tętnicze wykryto u 18 procent wszystkich badanych. Skala problemu rośnie wraz z wiekiem: wśród osób poniżej 40. roku życia chorobę stwierdzono u 13 procent uczestników, natomiast w grupie wiekowej 40-49 lat odsetek ten wzrósł do 20 procent.
Najbardziej niepokojący jest jednak fakt, że większość młodych dorosłych żyje z nadciśnieniem, nie wiedząc o swoim stanie zdrowia.
„Szczególnie niepokojące jest to, że ponad połowa przypadków była wcześniej nierozpoznana. Aż 60 proc. młodszych uczestników oraz ponad 50 proc. osób po czterdziestce nie wiedziało, że ma zbyt wysokie ciśnienie, dopóki nie zostało ono zmierzone w trakcie badania" – powiedziała cytowana w komunikacie dr Katarzyna Połtyn-Zaradna z Zakładu Badań Populacyjnych i Profilaktyki Chorób Cywilizacyjnych na Wydziale Nauk o Zdrowiu UMW.
Otyłość i papierosy – główni winowajcy
Analiza czynników ryzyka ujawniła, które elementy stylu życia najsilniej przyczyniają się do rozwoju nadciśnienia u młodych osób. Na pierwszym miejscu znalazła się otyłość – osoby z nadmierną masą ciała miały ponad czterokrotnie wyższe ryzyko zachorowania w porównaniu do osób o prawidłowej wadze.
Palenie papierosów również znacząco zwiększa zagrożenie – u palaczy ryzyko nadciśnienia było ponad dwukrotnie większe. Istotne znaczenie ma także nieprawidłowy poziom lipidów we krwi oraz obciążenie rodzinne chorobami układu krążenia.
Szczególnie niepokojące dane dotyczą najmłodszych uczestników badania. U osób poniżej 40. roku życia to właśnie nadmierna masa ciała okazała się kluczowym czynnikiem – ryzyko rozwoju nadciśnienia było w tej grupie aż siedmiokrotnie wyższe.
Mężczyźni w grupie szczególnego ryzyka
Badanie PICTURE wykazało także wyraźne różnice w występowaniu nadciśnienia między kobietami a mężczyznami. W grupie wiekowej 40-49 lat nadciśnienie stwierdzono u co trzeciego mężczyzny, podczas gdy u kobiet problem dotyczył tylko co ósmej.
To pokazuje, że młodzi mężczyźni stanowią grupę wymagającą szczególnej uwagi w działaniach profilaktycznych. Być może wynika to z różnic w stylu życia, większej częstości palenia papierosów czy gorszych nawyków żywieniowych.
Cichy zabójca uszkadza organizm przez dekady
Konsekwencje nieleczonego nadciśnienia od wczesnych lat dorosłości mogą być dramatyczne. Im wcześniej pojawia się problem, tym dłużej trwa niszczenie naczyń krwionośnych i narządów wewnętrznych.
Przewlekle podwyższone ciśnienie zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu, niewydolności nerek oraz zaburzeń poznawczych w późniejszym życiu. Problem polega na tym, że wiele osób w wieku 20-40 lat w ogóle nie mierzy ciśnienia, zakładając, że są „za młode na takie choroby". To błędne przekonanie może kosztować ich zdrowie, a nawet życie.
Jest nadzieja, gdyż większości przypadków można było zapobiec
Dobra wiadomość płynąca z badania brzmi: większość wykrytych przypadków nadciśnienia była związana z czynnikami, na które mamy wpływ. Naukowcy podkreślają, że poprzez wprowadzenie odpowiednich zmian w stylu życia można skutecznie zapobiegać rozwojowi choroby.
Zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna, utrzymanie prawidłowej masy ciała i rezygnacja z palenia papierosów to działania, które mogą znacząco obniżyć ryzyko nadciśnienia. Nie wymagają one skomplikowanych procedur medycznych ani dużych nakładów finansowych – potrzebna jest przede wszystkim determinacja i konsekwencja.
„Profilaktyka nadciśnienia powinna zaczynać się jak najwcześniej. Regularny pomiar ciśnienia to proste, tanie i skuteczne narzędzie, które może uchronić przed poważnymi powikłaniami w przyszłości. Badanie PICTURE pokazuje, że warto po nie sięgać jak najwcześniej" – czytamy w komunikacie.
O badaniu PICTURE
Projekt PICTURE (Population Cohort Study of Wroclaw Citizens) to wieloletnie, kompleksowe badanie obserwacyjne prowadzone wśród mieszkańców Wrocławia. Obejmuje ono zarówno dzieci, jak i ich rodziców, co pozwala na dokładną analizę wpływu stylu życia, czynników środowiskowych i medycznych na rozwój chorób cywilizacyjnych.
W przedstawionej analizie naukowcy skupili się na dorosłych uczestnikach w wieku poniżej 50. roku życia. Projekt jest realizowany przez interdyscyplinarny zespół badawczy złożony ze specjalistów z zakresu medycyny, zdrowia publicznego i nauk o zdrowiu. Współpracują oni z jednostkami klinicznymi, badawczymi oraz biobankiem afiliowanymi przy Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu.
Liderem projektu jest prof. Tomasz Zatoński, a badanie współfinansowane jest przez Urząd Miejski Wrocławia. Dzięki tak szerokiemu zakresowi i długofalowemu charakterowi obserwacji, PICTURE dostarcza unikalnych danych o stanie zdrowia Polaków i pozwala na wczesne wykrywanie trendów w rozwoju chorób cywilizacyjnych.
