- Analiza opublikowana w 2025 roku wyjaśnia, że przyczyna dreszczy przy gorączce to celowe działanie mózgu
- Podwyższona temperatura ciała jest naturalnym mechanizmem obronnym, który spowalnia namnażanie się patogenów
- Badania naukowe ujawniają, jak gorączka działa niczym naturalny doping wzmacniający skuteczność komórek odpornościowych
- Wysoka gorączka u dziecka poniżej trzeciego miesiąca życia jest bezwzględnym wskazaniem do natychmiastowego kontaktu z lekarzem
Skąd się biorą dreszcze przy gorączce? Tak mózg celowo podnosi temperaturę ciała
Gorączka, pot i nieprzyjemne uczucie rozbicia – to klasyczne objawy infekcji, które zna niemal każdy. Jednak najbardziej zastanawiającym elementem tego scenariusza są dreszcze, pojawiające się, gdy termometr wskazuje coraz wyższe wartości. To paradoksalne odczucie zimna, mimo że ciało jest w rzeczywistości gorące, nie stanowi błędu w systemie. To precyzyjnie zaplanowana strategia obronna organizmu, której reżyserem jest nasz mózg.
Według analizy opublikowanej na łamach „Oxford Academic” w 2025 roku, w odpowiedzi na infekcję mózg celowo przestawia wewnętrzny „termostat” ciała na wyższy poziom. Kluczową rolę odgrywa tu substancja zwana prostaglandyną E2 (PGE2). Dociera ona do podwzgórza, czyli naszego centrum termoregulacji, i podnosi ustawioną tam temperaturę. W efekcie, prawidłowa ciepłota ciała, na przykład 37°C, jest nagle odbierana przez mózg jako zbyt niska. To właśnie przyczyna dreszczy przy gorączce: organizm zaczyna drżeć, aby jak najszybciej wygenerować brakujące ciepło.
Czy gorączka jest pożyteczna? Jak wysoka temperatura pomaga zwalczać infekcje
Gorączka nie jest chorobą samą w sobie, lecz potężnym, wypracowanym przez ewolucję mechanizmem obronnym. Jak podkreślają badania przytoczone w bazie naukowej PMC w 2024 roku, jest to odpowiedź, która historycznie zapewniała naszym przodkom przewagę w walce o przetrwanie. Podwyższona temperatura ciała tworzy niekorzystne środowisko dla rozwoju wielu wirusów i bakterii. Spowalnia ich namnażanie, dając układowi odpornościowemu cenny czas na zorganizowanie skutecznej obrony.
Co więcej, te same badania rzucają światło na to, jak gorączka aktywnie wzmacnia naszą odporność. Okazuje się, że wyższa temperatura, w zakresie 38-41°C, działa jak naturalny doping dla kluczowych komórek obronnych, takich jak neutrofile czy komórki NK (ang. Natural Killers).
Stają się one znacznie skuteczniejsze w namierzaniu i niszczeniu patogenów. Autorzy analizy zwrócili również uwagę na ciekawy mechanizm: w takich warunkach białe krwinki produkują więcej tlenku azotu. Poprawia to ich zdolność do walki z infekcją, a jednocześnie pomaga ograniczać uszkodzenia zdrowych tkanek.
Dreszcze i gorączka. Jak postępować i kiedy nie warto zbijać temperatury?
Gdy organizm podejmuje walkę z infekcją, dobrym pomysłem jest pozwolić mu działać i nie spieszyć się ze zbijaniem łagodnej gorączki. Dreszcze to naturalny i zazwyczaj krótkotrwały etap, który, jak wskazują informacje ze szpitala St. Vincent's Hospital z ubiegłego roku, ustępuje, gdy ciało osiągnie nową, wyższą temperaturę zadaną przez mózg.
Zamiast szczelnego opatulania się grubymi kocami, co może utrudnić naturalną regulację ciepła, warto rozważyć założenie lekkiego, przewiewnego ubrania i utrzymywanie komfortowej temperatury w pokoju. Wśród domowych sposobów na gorączkę i dreszcze, kluczowe jest wspieranie organizmu, a nie przeszkadzanie mu w walce. Jest to szczególnie istotne w Polsce, gdzie najczęstszą przyczyną takich objawów są sezonowe infekcje wirusowe.
Polecany artykuł:
Wysoka gorączka u dorosłych i dzieci. Kiedy należy skontaktować się z lekarzem?
Chociaż umiarkowana gorączka jest naszym sprzymierzeńcem, istnieją sytuacje, które powinny zapalić czerwoną lampkę i skłonić do konsultacji lekarskiej. Sygnałem alarmowym jest bardzo wysoka temperatura, przekraczająca 40°C, która bywa niebezpieczna dla organizmu i wymaga interwencji.
Szczególną czujność należy zachować w przypadku gorączki u najmłodszych. Jak podkreślają specjaliści ze szpitala St. Vincent's Hospital, wysoka gorączka u dziecka poniżej trzeciego miesiąca życia (każda temperatura powyżej 38°C) jest wskazaniem do natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Układ odpornościowy maluchów jest jeszcze słabo rozwinięty, a gorączka może być pierwszym sygnałem poważnej infekcji bakteryjnej.
