Łojotokowe zapalenie skóry głowy: objawy, przyczyny i pielęgnacja włosów

Łojotokowe zapalenie skóry głowy może przypominać zwykły łupież, ale często towarzyszą mu świąd, zaczerwienienie oraz tłuste łuski przylegające do skóry. Objawy mogą na pewien czas ustępować, a następnie wracać, zwłaszcza podczas stresu i w chłodniejszych miesiącach. Odpowiednia pielęgnacja nie zapobiega wszystkim nawrotom, ale może wyraźnie zmniejszyć dyskomfort i widoczność zmian.

Drobinki łupieżu na ciemnym ubraniu osoby z brązowymi włosami. O objawach łojotoku przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Doucefleur/ Getty Images
  • Tłuste łuski, świąd i zaczerwienienie skóry głowy to typowe objawy łojotokowego zapalenia skóry
  • Na rozwój choroby wpływają stan zapalny, nadmiar łoju, drożdżaki z rodzaju Malassezia oraz osłabiona bariera ochronna skóry
  • Szampon leczniczy nakłada się przede wszystkim na skórę głowy, nie na długość włosów
  • Nawracające, bolesne lub nieustępujące mimo pielęgnacji zmiany warto skonsultować z dermatologiem

Łojotokowe zapalenie skóry głowy. Czym różni się od zwykłego łupieżu?

Łojotokowe zapalenie skóry głowy najczęściej powoduje złuszczanie naskórka, świąd i podrażnienie. Łuski bywają białe lub żółtawe, często wyglądają na tłuste i przywierają do skóry oraz nasady włosów. Skóra może być zaczerwieniona. U osób o ciemniejszej karnacji zmienione miejsca mogą być ciemniejsze, fioletowawe lub szarawe.

Zwykły łupież najczęściej ma postać drobnych płatków naskórka i nie powoduje wyraźnego stanu zapalnego. Przy łojotokowym zapaleniu skóry swędzenie bywa silniejsze, a zmiany mogą wychodzić poza owłosioną skórę głowy, na przykład pojawiać się przy linii włosów, w brwiach, za uszami lub w fałdach nosowo-wargowych. Choroba nie jest zakaźna i nie wynika z braku higieny.

Warto umówić się na konsultację dermatologiczną, jeśli na skórze pojawiają się grube strupy, ból, sączenie, krosty lub wyraźne wypadanie włosów. Podobne objawy mogą dawać między innymi łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, kontaktowe podrażnienie po kosmetyku czy grzybica skóry głowy. Trafne rozpoznanie ma znaczenie, bo te problemy leczy się inaczej.

Poradnik Zdrowie: Łupież

Skąd bierze się łojotokowe zapalenie skóry głowy?

Łojotokowe zapalenie skóry głowy rozwija się pod wpływem kilku nakładających się czynników. Znaczenie mają aktywność gruczołów łojowych, mikrobiom skóry, czyli żyjące na niej mikroorganizmy, w tym drożdżaki z rodzaju Malassezia, reakcja układu odpornościowego oraz stan bariery ochronnej skóry. To dlatego sama informacja, że skóra jest tłusta, nie wyjaśnia całego problemu.

U części osób objawy nasilają się pod wpływem stresu, chłodnej i suchej pogody, zmęczenia lub chorób wpływających na odporność. Nawrót może też wystąpić po zastosowaniu drażniącego produktu do stylizacji albo po zbyt agresywnym drapaniu i odrywaniu łusek. Nie trzeba jednak szukać jednej konkretnej przyczyny, ponieważ choroba ma zwykle przewlekły i nawrotowy charakter.

Pielęgnacja skóry głowy przy łojotokowym zapaleniu

Pielęgnacja włosów przy łojotokowym zapaleniu skóry głowy powinna skupiać się przede wszystkim na skórze, a nie na samych pasmach. Przy łagodnych i umiarkowanych objawach pomocne mogą być szampony przeciwłupieżowe lub lecznicze, zawierające substancje przeciwgrzybicze, złuszczające albo ograniczające łuszczenie. Dobór składnika i częstotliwości mycia zależą od nasilenia zmian oraz tolerancji skóry.

Szampon leczniczy należy dokładnie rozprowadzić po skórze głowy i pozostawić na czas podany w ulotce albo zalecony przez lekarza. Spłukanie go natychmiast po nałożeniu może ograniczyć efekt. Długość włosów można myć łagodnym szamponem, a odżywkę nakładać od wysokości uszu w dół, aby ograniczyć przesuszenie włosów.

Podczas zaostrzenia warto ograniczyć peelingi mechaniczne, wcierki na bazie alkoholu, ciężkie oleje nakładane bezpośrednio na skórę głowy oraz częste stosowanie suchego szamponu zamiast zwykłego mycia. Nie należy zdrapywać łusek paznokciami, bo łatwo wtedy uszkodzić naskórek i zwiększyć podrażnienie. Gdy dostępne bez recepty szampony nie pomagają po kilku tygodniach, dermatolog może dobrać leczenie przeciwzapalne lub przeciwgrzybicze.

Jak ograniczać nawroty łojotokowego zapalenia skóry głowy?

Po opanowaniu zaostrzenia zwykle nie trzeba całkowicie odstawiać szamponu przeciwłupieżowego. U wielu osób potrzebne jest stosowanie go podtrzymująco, zgodnie z zaleceniem lekarza lub informacją producenta, aby ograniczać powrót łusek i świądu. Jeśli produkt przestaje pomagać lub wywołuje pieczenie, nie należy samodzielnie zwiększać częstotliwości jego stosowania. Lepiej skonsultować zmianę pielęgnacji z dermatologiem.

Warto obserwować skórę głowy, a nie oceniać efektów wyłącznie po wyglądzie włosów w dniu mycia. Warto zapisywać, po użyciu których kosmetyków, o jakiej porze roku lub w jakich sytuacjach objawy wyraźnie się nasilają. Takie informacje ułatwiają dermatologowi dobranie pielęgnacji. Regularne, delikatne mycie i leczenie dobrane do zmian pomagają kontrolować chorobę, choć nawroty nadal mogą się zdarzać.

Źródła: