Kontrola cukru we krwi u osób starszych z cukrzycą typu 2 zwykle opiera się na połączeniu diety, aktywności fizycznej oraz farmakoterapii. Zespół naukowców opublikował jednak w styczniu 2026 roku wyniki niewielkiego badania w czasopiśmie „Cell Metabolism”, które wskazują na dodatkowy, środowiskowy czynnik mogący wpływać na glikemię.
Światło dzienne a poziom cukru we krwi u seniorów z cukrzycą typu 2
Badaniem objęto trzynaście osób z cukrzycą typu 2, których średni wiek wynosił 70 lat. Uczestnicy przez 4,5 dnia przebywali w pomieszczeniu z dużymi oknami, gdzie od godziny 8:00 do 17:00 byli wystawieni na naturalne światło dzienne. W tym czasie przyjmowali swoje standardowe leki, nie stosowali filtrów przeciwsłonecznych i nosili urządzenia do ciągłego monitorowania poziomu glukozy.
Naturalne światło a stabilność glikemii w warunkach kontrolowanych
Warunki eksperymentu były ściśle kontrolowane. Uczestnicy wykonywali pracę siedzącą przy biurku, korzystając z telefonów i komputerów z obniżoną jasnością ekranów. Wieczorami przebywali przy przytłumionym świetle sztucznym, a z urządzeń elektronicznych mogli korzystać do godziny 23:00. Sen odbywał się w całkowitej ciemności od 23:00 do 7:00. Wszyscy badani spożywali trzy podobne posiłki dziennie, zaprojektowane tak, aby utrzymać ich masę ciała, oraz wykonywali identyczne ćwiczenia o wyznaczonych porach. Po miesiącu ten sam protokół powtórzono w pomieszczeniu bez okien, przy wyłącznie sztucznym oświetleniu.
Siedzenie przy oknie a czas utrzymania prawidłowego poziomu glukozy
Analiza danych wykazała, że podczas ekspozycji na naturalne światło uczestnicy utrzymywali poziom cukru we krwi w zakresie uznanym za prawidłowy przez 50 procent czasu. W analogicznym okresie spędzonym w pomieszczeniu bez okien wynik ten wynosił 43 procent. Za prawidłowy zakres glikemii przyjęto wartości od 80 do 120 mg/dl. Patrick Schrauwen, doktor nauk i współautor badania z NUTRIM School for Nutrition and Translational Research in Metabolism, podkreślał: „We showed that natural daylight had beneficial effects on 24-hour glucose, with volunteers spending more time in the normal glucose range, and with less variability.” Różnice nie były duże, ale miały charakter mierzalny.
Wpływ światła dziennego na metabolizm i rytm dobowy
Mechanizm obserwowanego zjawiska nie był przedmiotem tego badania, jednak eksperci przedstawili kilka hipotez. Richard Siegel, lekarz endokrynolog i współdyrektor Diabetes and Lipid Center w Tufts Medical Center, zwrócił uwagę na możliwą rolę witaminy D, której synteza jest związana z ekspozycją na światło słoneczne. Odniósł się do wcześniejszych badań sugerujących, że suplementacja witaminy D może zmniejszać ryzyko rozwoju cukrzycy u osób ze stanem przedcukrzycowym. Autorzy badania wskazali również na udział światłoczułych komórek siatkówki oka, które uczestniczą w regulacji aktywności metabolicznej i są szczególnie wrażliwe na krótsze fale światła obecne w naturalnym oświetleniu.
Naturalne światło a hormony, sen i kontrola cukru we krwi
Mir Ali, lekarz i dyrektor medyczny MemorialCare Surgical Weight Loss Center w Orange Coast Medical Center w Kalifornii, odniósł się do roli światła w regulacji hormonalnej organizmu. Zwracał uwagę, że ekspozycja na światło dzienne wpływa na metabolizm i funkcjonowanie układu hormonalnego. Charna Dibner, doktor nauk i profesor w Division of Thoracic and Endocrine Surgery na Uniwersytecie Genewskim, podkreśliła natomiast możliwy związek pomiędzy światłem dziennym a wydzielaniem melatoniny w godzinach wieczornych. Lepsza synchronizacja rytmu dobowego mogła sprzyjać poprawie jakości snu, który jest uznawany za istotny element wspierający kontrolę glikemii.
Ograniczenia badania światła dziennego u osób starszych z cukrzycą
Eksperci zgodnie zaznaczali, że badanie miało charakter obserwacyjny i obejmowało niewielką grupę uczestników, głównie w wieku powyżej 65 lat. Richard Siegel podkreślał, że nie można jednoznacznie stwierdzić związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy światłem dziennym a poprawą poziomu cukru we krwi. Zwracał również uwagę na ograniczoną możliwość przeniesienia wyników na młodsze populacje pacjentów z cukrzycą typu 2. Autorzy badania nie analizowali także wpływu zwiększonej ekspozycji na promieniowanie UV na skórę uczestników.
Jak siedzenie przy oknie wpisuje się w leczenie cukrzycy typu 2
Specjaliści podkreślali, że wyniki badania nie zmieniają obowiązujących zaleceń dotyczących leczenia cukrzycy typu 2. Richard Siegel zaznaczał, że pacjenci nie powinni modyfikować farmakoterapii ani innych elementów planu leczenia bez konsultacji z lekarzem. Patrick Schrauwen podsumował: „The effects are likely too small to replace actual treatment in those already having diabetes. Our results should be seen as another lifestyle factor that influences our metabolism and glucose homeostasis.” Rekomendacje instytucji takich jak Centers for Disease Control and Prevention pozostają niezmienne i obejmują regularne monitorowanie poziomu cukru, zbilansowaną dietę, aktywność fizyczną oraz przestrzeganie zaleceń lekarskich.
Naturalne światło jako uzupełnienie kontroli cukru we krwi
Lekarze są zgodni, że ekspozycja na światło dzienne, w tym siedzenie przy oknie w ciągu dnia, może być bezpiecznym elementem stylu życia wspierającym metabolizm. Nie powinna być jednak traktowana jako samodzielna metoda leczenia cukrzycy typu 2. W kontekście zarządzania cukrem we krwi u osób starszych naturalne światło może pełnić rolę dodatkowego czynnika środowiskowego, który uzupełnia standardowe podejście terapeutyczne, obejmujące dietę, ruch, sen i farmakoterapię.
Polecany artykuł:
