Niewielki gruczoł położony z przodu szyi odpowiada za regulację metabolizmu i tempa, w jakim organizm wykorzystuje energię. Gdy jego funkcjonowanie zostaje zaburzone, konsekwencje mogą dotyczyć wielu układów – od sercowo-naczyniowego po nerwowy. Zaburzenia te dzielą się na niedoczynność i nadczynność.
Objawy chorób tarczycy – 17 sygnałów, których nie wolno ignorować
„Niedoczynność tarczycy występuje wtedy, gdy poziom hormonów tarczycy jest zbyt niski, z powodu procesu chorobowego uszkadzającego gruczoł, usunięcia go podczas operacji, napromieniania szyi lub stosowania niektórych leków” – wyjaśnia Vivian Sobel, lekarz endokrynolog w NewYork-Presbyterian oraz Weill Cornell Medicine. „Nadczynność występuje wtedy, gdy we krwi krąży zbyt duża ilość hormonów” - kontynuuje.
Jamie Mullally, lekarz oraz profesor nadzwyczajny w dziedzinie endokrynologii i metabolizmu w New York Medical College, podkreśla, że niedoczynność pojawia się pięć do ośmiu razy częściej u kobiet niż u mężczyzn i staje się szczególnie częsta po menopauzie. Nadczynność jest rzadsza, ale również około pięć razy częstsza u kobiet. Badanie opublikowane w „Cureus”, obejmujące 150 kobiet po 40. roku życia, wykazało, że 47 procent z nich miało pewien stopień zaburzeń czynności gruczołu.
Niedoczynność tarczycy – objawy spowolnionego metabolizmu
„Niedoczynność oznacza niedostateczną produkcję hormonów” – mówi Vivian Sobel. Najczęstszą przyczyną jest przewlekłe limfocytarne zapalenie, znane jako choroba Hashimoto, czyli schorzenie autoimmunologiczne. W jego przebiegu limfocyty wywołują stan zapalny prowadzący do uszkodzenia komórek produkujących hormony. Jamie Mullally wyjaśnia, że gdy ich poziom spada, organizm zaczyna funkcjonować wolniej. Może to prowadzić do dziewięciu charakterystycznych objawów: niewyjaśnionego zmęczenia, stałego uczucia zimna, zaparć, suchości skóry, przyrostu masy ciała bez wyraźnej przyczyny, przerzedzenia włosów, obrzęku twarzy, zatrzymania płynów oraz spowolnionej pracy serca. Są to objawy nieswoiste i mogą występować także w innych schorzeniach. Jeśli jednak pojawia się kilka jednocześnie i utrzymują się przez dłuższy czas, wskazana jest diagnostyka.
Nadczynność tarczycy – objawy przyspieszenia procesów w organizmie
Nadczynność oznacza nadmiar hormonów we krwi. Według Mayo Clinic najczęstszą przyczyną jest choroba Gravesa-Basedowa, schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy pobudza gruczoł do nadmiernej produkcji hormonów. Eksperci wskazują osiem objawów tej postaci zaburzeń: kołatanie serca, drżenie rąk, nasilony niepokój, bezsenność, zwiększony apetyt, utratę masy ciała mimo prawidłowego jedzenia, częstsze wypróżnienia oraz stałe uczucie gorąca. „U niektórych osób może pojawić się powiększenie gruczołu, czyli wole, lub wytrzeszcz oczu określany jako orbitopatia tarczycowa” – dodaje Vivian Sobel. Wole może występować zarówno przy niedoczynności, jak i nadczynności.
Kiedy wykonać badanie TSH – znaczenie diagnostyki hormonalnej
Wiele z opisanych sygnałów może być przypisywanych stresowi, starzeniu się czy przemęczeniu. Jednak utrzymywanie się nowych, nasilonych objawów wymaga oceny laboratoryjnej. „Poziom hormonów można łatwo ocenić w badaniu krwi, dlatego utrzymywanie się nowych i nasilonych objawów powinno skłonić do skierowania na diagnostykę” – mówi Vivian Sobel.Badanie TSH, a w razie potrzeby także FT3 i FT4, pozwala potwierdzić lub wykluczyć zaburzenia. Wczesne rozpoznanie umożliwia wdrożenie leczenia i ograniczenie ryzyka powikłań. Znajomość 17 objawów zwiększa szansę na szybką reakcję i konsultację ze specjalistą, zanim zaburzenia hormonalne wpłyną na jakość życia.
Polecany artykuł:
