- Najczęstszym objawem endometriozy jest silny ból brzucha i miednicy oraz ból podczas miesiączki lub współżycia
- Endometrioza może powodować wzdęcia, nudności i problemy trawienne, które nasilają się w określonych dniach cyklu
- Według danych NICHD 30–40 proc. kobiet z endometriozą ma trudności z zajściem w ciążę
- Według Agencji Badań Medycznych w Polsce na endometriozę może chorować nawet 3 mln kobiet
Objawy endometriozy: co to jest i jak się objawia?
Endometrioza to choroba, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozwija się poza macicą, na przykład na jajnikach, jelitach lub w obrębie miednicy. Ogniska endometriozy reagują na zmiany hormonalne, co sprzyja stanowi zapalnemu i wywołuje ból. Mayo Clinic podaje, że najbardziej charakterystycznym objawem jest ból miednicy.
U wielu kobiet endometrioza wiąże się z bardzo bolesnymi miesiączkami, które utrudniają normalne funkcjonowanie. Ból może też pojawiać się podczas współżycia. Zdarza się również ból przy oddawaniu moczu lub wypróżnianiu, szczególnie w czasie miesiączki.
Endometrioza nie zawsze daje wyłącznie ból. Część objawów może przypominać problemy niezwiązane bezpośrednio z układem rozrodczym. Najczęściej są to:
- nadmierne i obfite krwawienia miesięczne
- przewlekłe zmęczenie
- biegunki lub zaparcia
- częste wzdęcia oraz nudności.
Kiedy boli endometrioza? Objawy a cykl miesiączkowy
Często zakłada się, że ból w endometriozie pojawia się wyłącznie podczas krwawienia, ale nie zawsze tak jest. MedlinePlus Medical Encyclopedia podaje, że dolegliwości mogą zacząć się nawet tydzień lub dwa przed miesiączką. Ogniska endometriozy reagują na hormony, dlatego dyskomfort może narastać w drugiej fazie cyklu.
Endometrioza może też wiązać się z krwawieniami między miesiączkami. Część kobiet ma bardzo obfite miesiączki, które trwają dłużej niż zwykle. Każde plamienie poza terminem spodziewanej miesiączki warto omówić z lekarzem.
W bardziej zaawansowanych przypadkach ból miednicy lub dolnej części pleców może utrzymywać się stale. Może trwać 6 miesięcy lub dłużej i pojawiać się niezależnie od fazy cyklu. To sygnał, żeby pilnie skonsultować się z lekarzem, bo przewlekły ból wyraźnie obniża jakość życia.
Endometrioza a jelita i ból pleców: jakie objawy mogą się pojawić?
Endometriozę czasem nazywa się „wielkim imitatorem”, bo jej objawy mogą przypominać choroby układu pokarmowego. Mayo Clinic wskazuje, że część pacjentek zgłasza dolegliwości podobne do zespołu jelita drażliwego. Najczęściej są to wzdęcia, nudności i zmiany rytmu wypróżnień, na przykład biegunki na przemian z zaparciami.
Ważną wskazówką jest to, że objawy ze strony układu pokarmowego nasilają się w czasie miesiączki. Jeśli ból brzucha lub problemy trawienne powtarzają się w konkretnych dniach cyklu, może to sugerować ogniska choroby w pobliżu jelit. Często dołącza też ból w dolnej części pleców, który może promieniować od miednicy.
Te objawy łatwo zrzucić na stres albo dietę, przez co wiele kobiet odkłada wizytę u lekarza. W endometriozie ból brzucha i pleców może wynikać ze stanu zapalnego oraz zrostów tworzących się między narządami. Jeśli ból przy korzystaniu z toalety powtarza się co miesiąc, warto skonsultować to z ginekologiem.
Endometrioza a niepłodność: dlaczego utrudnia zajście w ciążę?
Endometrioza może wpływać na płodność. NICHD podaje, że 30–40 proc. kobiet z endometriozą ma trudności z zajściem w ciążę. Jednym z mechanizmów są zrosty, czyli pasma tkanki bliznowatej, które mogą sklejać narządy w obrębie miednicy.
Zrosty mogą blokować jajowody lub utrudniać uwolnienie komórki jajowej z jajnika po owulacji. Endometrioza może też utrudniać implantację zarodka w macicy. Wiąże się to m.in. ze zmianami w błonie śluzowej i obecnością substancji zapalnych w płynie otrzewnowym, które mogą niekorzystnie działać na plemniki oraz komórki jajowe.
U części kobiet pierwszym sygnałem do diagnostyki są trudności z zajściem w ciążę. NICHD wskazuje, że nawet połowa kobiet leczonych z powodu niepłodności może mieć endometriozę. Wczesne rozpoznanie zwiększa szansę na szybkie wdrożenie leczenia wspomagającego płodność.
Ile kobiet w Polsce choruje na endometriozę?
W Polsce endometrioza dotyczy dużej grupy kobiet, choć świadomość choroby stopniowo rośnie. Agencja Badań Medycznych podaje, że oficjalnie około 1 mln Polek ma rozpoznaną endometriozę. Dane dotyczą głównie kobiet w wieku rozrodczym, czyli 15–49 lat.
Szacunki wskazują jednak, że rzeczywista liczba chorych może być wyższa. Agencja Badań Medycznych ocenia, że niezdiagnozowana endometrioza może dotyczyć nawet 3 mln kobiet w Polsce. Jednym z powodów jest to, że od pierwszych objawów do diagnozy często mija wiele lat.
Według szacunków endometrioza dotyczy średnio 6–10 proc. kobiet w wieku rozrodczym. To jedna z przyczyn, dla których chorobę uznaje się za istotny problem zdrowotny. Znajomość objawów może pomóc szybciej rozpocząć diagnostykę i leczenie.
Podejrzenie endometriozy: co zrobić i jak przygotować się do wizyty?
Jeśli rozpoznajesz u siebie opisane objawy, zacznij od prowadzenia dzienniczka cyklu. Zapisuj dni, w których pojawia się ból, jego nasilenie i dodatkowe dolegliwości, na przykład problemy z trawieniem lub zmęczenie. Taka dokumentacja pomaga lekarzowi już na pierwszej wizycie i ułatwia dalszą diagnostykę.
Silny ból podczas miesiączki nie powinien być traktowany jako norma. Warto umówić się do ginekologa, najlepiej do lekarza, który zajmuje się diagnostyką i leczeniem endometriozy. Wczesne rozpoznanie ułatwia dobranie leczenia i może zmniejszyć ryzyko powikłań, takich jak przewlekły ból czy problemy z płodnością.
Od nastolatki do seniorki. Zalecane badania ginekologiczne (kalendarz) GALERIA
8
Źródła:
