Elastografia wątroby: co to za badanie i co mierzy?
Elastografia wątroby to bezbolesne badanie obrazowe, wykonywane podobnie jak USG. Różnica polega na tym, że poza obrazem narządu urządzenie mierzy sztywność tkanek. Jak podaje MedlinePlus, badanie wykorzystuje się przede wszystkim do oceny, czy w wątrobie rozwija się włóknienie.
Zdrowa wątroba jest miękka i elastyczna, dzięki czemu sprawnie filtruje krew i produkuje potrzebne substancje. W uszkodzonym narządzie może pojawiać się tkanka bliznowata, przez co wątroba staje się twardsza. Elastografia potrafi wykryć takie zmiany wcześnie, także wtedy, gdy nie ma jeszcze wyraźnych dolegliwości.
Kiedy zleca się elastografię wątroby?
Elastografię zleca się, gdy trzeba ocenić, czy wątroba jest uszkodzona, albo sprawdzić efekty dotychczasowego leczenia. Badanie pomaga też monitorować choroby przewlekłe, które z czasem mogą prowadzić do marskości. MedlinePlus wymienia m.in. następujące wskazania:
- wirusowe zapalenie wątroby typu B oraz typu C
- stłuszczeniowa choroba wątroby związana z metabolizmem
- cukrzyca typu 2 (zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby)
- nadużywanie alkoholu
- choroby autoimmunologiczne lub genetyczne, np. mukowiscydoza
- długotrwałe przyjmowanie niektórych leków obciążających wątrobę.
Jak przygotować się do elastografii wątroby i jak wygląda badanie?
Badanie jest krótkie i zwykle dobrze tolerowane, ale warto trzymać się kilku zasad, żeby wynik był wiarygodny. Najważniejsze: na elastografię trzeba zgłosić się na czczo, po co najmniej 4 godzinach przerwy od jedzenia. Jak podaje "Radiologia Brasileira", zalecany jest też około 10 minut odpoczynku przed samym pomiarem.
W trakcie badania pacjent leży na plecach albo lekko na lewym boku, z prawym ramieniem uniesionym nad głowę. Głowica przykładana jest do boku między żebrami, w okolicy wątroby. Na czas pomiaru zwykle prosi się o wstrzymanie oddechu na kilka sekund, aby ruch klatki piersiowej nie zafałszował wyniku.
Wynik elastografii w kPa: jak go rozumieć?
Wynik elastografii podaje się zwykle w kilopaskalach (kPa). Wartość pomaga ocenić, czy wątrobie towarzyszą zmiany sugerujące włóknienie oraz jak bardzo mogą być zaawansowane. Czasopismo "Radiology" opisuje progi, które ułatwiają interpretację wyniku:
- wynik 5 kPa lub mniej oznacza zazwyczaj, że wątroba jest zdrowa i jej struktura jest prawidłowa
- wartości poniżej 9 kPa, przy braku innych objawów, pozwalają wykluczyć zaawansowaną chorobę przewlekłą
- wynik między 9 a 13 kPa sugeruje obecność zmian chorobowych i może wymagać dalszej diagnostyki
- wartości powyżej 13 kPa silnie wskazują na poważne uszkodzenie narządu
- wynik przekraczający 17 kPa sugeruje wysokie ryzyko wystąpienia poważnych powikłań, takich jak nadciśnienie wrotne
Elastografia wątroby na NFZ: czy badanie jest refundowane?
W Polsce elastografia wątroby jest badaniem refundowanym, co ułatwia dostęp do diagnostyki. Zgodnie z zarządzeniami Prezesa NFZ badanie bywa elementem programów lekowych, szczególnie przy leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Dla wielu pacjentów jest to bezbolesna alternatywa dla biopsji, czyli pobrania wycinka wątroby igłą.
Skierowanie na badanie finansowane ze środków publicznych można uzyskać w poradni hepatologicznej lub chorób zakaźnych. W przypadku choroby wątroby elastografia bywa rozważana jako alternatywa dla badań inwazyjnych. Wczesna kontrola sztywności wątroby ułatwia szybsze dopasowanie diety lub leczenia i może pomóc zatrzymać postęp zmian.
4
Źródła:
