USG w ciąży: 2D, 3D i 4D. Czym się od siebie różnią?

Agnieszka Roszkowska |opracowanie ap | Konsultacja: dr n. med. Krzysztof Maj, ginekolog położnik

Badanie USG w ciąży to najlepszy sposób oceny stanu dziecka w brzuchu mamy. W ostatnich latach pojawiły się nowoczesne aparaty 3D i 4D. Czym różnią się od klasycznego USG 2D i czy warto je zrobić?

USG w ciąży, bez względu na to czy jest to USG 2D, USG 3D czy USG 4D, umożliwia obejrzenie wnętrza ciała, w tym rozwijającego się w ciele kobiety płodu. Wykorzystuje się do tego fale ultradźwiękowe – docierają one do narządów wewnętrznych, które w różny sposób pochłaniają lub odbijają wiązkę ultradźwięków, a specjalny aparat przetwarza odebrane sygnały w obraz, który pojawia się na monitorze. Na jego podstawie lekarz ginekolog ultrasonolog może ustalić wiek i płeć płodu, a przede wszystkim obserwować jego rozwój. Stosowane już od lat klasyczne USG daje obraz dwuwymiarowy (2D). Specjalista potrafi z niego odczytać wiele ważnych informacji – wielkość i kształt różnych części ciała dziecka, jego narządów wewnętrznych, umiejscowienie łożyska, ilość wód płodowych itp. Nowszej generacji aparaty USG umożliwiają też ocenę przepływu krwi (badanie dopplerowskie) przez różne naczynia płodu i matki, dostarczając informacji o funkcji serca i łożyska. Jednak obserwująca obraz na monitorze przyszła mama często widzi tylko jasne i ciemne plamy. Toteż prawdziwą rewolucją dla przyszłych rodziców okazało się obrazowanie trójwymiarowe 3D i 4D.

USG 3D w ciąży

Nowoczesne aparaty USG umożliwiają trójwymiarową rekonstrukcję obrazu płodu i wnętrza macicy. Dzięki trójwymiarowemu USG 3D po raz pierwszy można obejrzeć powierzchnię zewnętrzną ciała nienarodzonego dziecka. Rodzice podczas badania 3D widzą już nie plamy, ale twarz i wyraźny kształt dziecka, a na pamiątkę dostają zdjęcie z brzucha: zapisany na płycie CD obraz maluszka, na którym dobrze widać jego wyraz twarzy i całą sylwetkę.

USG 4D w ciąży: film z brzucha

Jeszcze większą rewelacją jest tak zwane obrazowanie 4D. Daje ono obraz podobny jak w 3D, jednak w badaniu 3D jest to obraz statyczny, podczas gdy 4D daje obraz trójwymiarowy zmieniający się w czasie rzeczywistym – innymi słowy jest to film z brzucha! Tak jakbyśmy umieścili w macicy kamerę i mieli podgląd na żywo, co robi dziecko – jakie wykonuje ruchy, grymasy twarzy, czy się uśmiecha itp. Dla rodziców jest to niezwykle wzruszające – oto mogą po raz pierwszy na własne oczy zobaczyć swoje dziecko, które dotąd było dla nich jeszcze bytem abstrakcyjnym. Zdaniem psychologów przyczynia się to do wytworzenia wcześniejszego i silniejszego związku emocjonalnego rodziców z dzieckiem.

USG 3D i 4D: zalety

Jednak obrazowanie 3D i 4D to nie tylko „bajer dla rodziców” – jak sądzą niektórzy. Wprawdzie w dalszym ciągu podstawowa część badania USG ciąży odbywa się w obrazie 2D, jednak obrazowanie 3D i 4D daje też większe możliwości lekarzowi, bo umożliwia wychwycenie szczegółów anatomicznych, które znacznie trudniej dostrzec w USG 2D.

Badanie USG 3D: co powinnaś o nim wiedzieć? [WIDEO]

USG 2D, 3D i 4D: ważne różnice

Dwuwymiarowe badanie USG można wykonać tylko przez brzuch i pochwę przyszłej mamy, bo płód jest zasłonięty od dołu przez kości miednicy, z boku i od góry przez gaz w jelitach i żebra mamy, a od strony grzbietu przez jej kręgosłup. Natomiast w badaniu 3D lub 4D można płód obracać niemal dowolnie na ekranie aparatu, uzyskując przekroje niedostępne w badaniu 2D. Podczas badania 3D lepiej też widać kościec, bo daje ono obraz zbliżony do radiologicznego, ale bez stosowania szkodliwych promieni Roentgena. W badaniach naukowych stwierdzono, że dzięki USG 3D można też bardziej precyzyjnie ocenić kości nosowe, co jest bardzo ważne w diagnostyce zespołu Downa. Właśnie dzięki badaniu 3D okazało się, że niektóre płody z zespołem Downa mają nieprawidłową tylko jedną z dwóch kości nosowych, co jest trudniejsze do weryfikacji w obrazie 2D i może stanowić wskazanie do inwazyjnych badań genetycznych. U niektórych zdrowych płodów istnieje szeroka przerwa między prawą i lewą kością nosową, która w obrazie 2D może być błędnie interpretowana jako brak kości nosowych, co może prowadzić do niepotrzebnej amniopunkcji. W obrazie 3D ocena tej przerwy i prawidłowego wykształcenia kości nosowych jest łatwiejsza. Zaletą badania 3D jest też to, że obraz przestrzenny całego płodu zostaje zapisany w pamięci aparatu i później można do niego wrócić i obserwować dowolny przekrój – nawet taki, którego nie oglądano podczas pierwotnego badania – dokonując nowych pomiarów i analiz. Obrazowanie 4D stosuje się od niedawna, dlatego niewiele jeszcze wiadomo o jego przydatności w diagnostyce. Zauważono jednak, że jest ono bardziej miarodajne przy ocenie takich wad jak rozszczep wargi i podniebienia, zniekształcenia dłoni i stóp, niewielki rozszczep kręgosłupa. Medycyna wiąże też z obrazowaniem 4D nadzieje na przyszłość, trwają np. badania nad związkiem między aktywnością ruchową płodu a funkcjonowaniem jego mózgu. Mimo tych zalet, obrazowanie klasyczne 2D wciąż pozostaje podstawową metodą diagnostyczną, bo najważniejszy jest nie sprzęt, a doświadczenie i wiedza lekarza.

Zrób to koniecznie

Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego badania USG w ciąży powinny być wykonywane obowiązkowo trzykrotnie - między 11. a 14. tygodniem ciąży, między 18. a 22. tygodniem ciąży oraz po 30. tygodniu.

miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
Beata
|

Jeśli chcecie jak najwięcej zobaczyć to koniecznie wybierzcie USG 4D. W pierwszej ciąży wybrałam 3D, w drugiej zaś 4D. Zdecydowanie w jakości jest różnica. Co nie znaczy że badanie jest wtedy dokładniejsze, po prostu my - rodzice możemy więcej zobaczyć.

Anka89
|

Badanie usg jest bardzo ważne w ciąży, a tym bardziej technologia w jakiej jest wykonywane. Sama niedawno przekonałam się, że badanie usg 3d i 4d ma zupełnie inny wymiar.

Sillla
|

takie usg to przeżycie niezapomniane przynajmniej dla mnie i dla mojego męża. robilismy je u dra Kubiaka, świetny ginekolog, na ekranie było maluszka bardzo wyraźnie widać:)

SYLWIA
|

Dziewczyny powiedzcie mi czy przy usg 3D dostaje sie tylko zdjęcia czarne z połyskiem nie bardzo cos na nich widać, drugie pytanie to czy przy wykonaniu usg 3D gdy są sceny np dziecko macha raczką jest widać buzie itp powinnam dostać filmik, jestem bardzo zawiedziona tym badaniem zapłaciłam 250 zł tylko za 4 zdjecia nie wyraznie ale na wizycie powiem swojemu lekarzowi prowadzacemu . doradzcie mi cos

dorotka
|

już się nie mogę doczekac mojego usg 4d! tak bardzo pragne zobaczyc mojego maluszka mysle ze dla mam to niezwykle dosiwadczenie, jestem zapisana na przyszly tydzień w Medyceuszu w lodzi, niecierpliwie się, jak wrazenia innych po takim usg???