- Zespół wypalenia opiekuna objawia się między innymi chronicznym zmęczeniem, obniżoną odpornością oraz nawracającymi stanami lękowymi
- Badania polskiej opieki paliatywnej wskazują, że wyczerpanie emocjonalne i spadek jakości życia najsilniej uderzają w kobiety
- Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje wybrane formy wsparcia psychologicznego dla rodzin pacjentów w ramach opieki paliatywnej
- Utrzymujący się przez ponad dwa tygodnie obezwładniający smutek wymaga pilnej konsultacji z lekarzem rodzinnym
Zespół wypalenia opiekuna. Jakie objawy daje opieka nad chorym na raka?
Uczucie przytłoczenia i silnego stresu w momencie, gdy twój bliski zmaga się z chorobą nowotworową, to całkowicie normalna reakcja organizmu. Zespół wypalenia opiekuna rozwija się stopniowo, gdy przez długi czas całkowicie odsuwasz własne potrzeby na boczny tor. Długotrwałe napięcie uderza zarówno w twoją psychikę, jak i zdrowie fizyczne, dlatego nie wolno ci ignorować pierwszych sygnałów ostrzegawczych.
Jeśli na co dzień towarzyszysz i pomagasz swojemu bliskiemu w chorobie, koniecznie zwróć uwagę na następujące niepokojące zmiany w twoim organizmie:
- chroniczne zmęczenie i problemy ze snem
- wahania wagi oraz nagłe zmiany apetytu
- częstsze infekcje wynikające z osłabienia odporności
- podwyższone ciśnienie krwi oraz nawracające bóle głowy
- stany lękowe, obniżony nastrój i powracające epizody depresyjne.
Kto najczęściej cierpi na wypalenie emocjonalne? Kobiety są w grupie ryzyka
Badania naukowe analizujące polską opiekę paliatywną pokazują wyraźnie, że to kobiety znacznie częściej i silniej odczuwają wyczerpanie emocjonalne związane z codzienną opieką nad chorym. Ponoszą one zazwyczaj główny ciężar rutynowych obowiązków domowych oraz pielęgnacyjnych, co bardzo szybko uszczupla ich zasoby energetyczne. Dodatkowo statystyki wskazują, że opiekunki zmagają się z zauważalnie wyższym poziomem utraty własnej tożsamości i ogólnym spadkiem jakości życia niż pomagający mężczyźni.
Świadomość tych różnic jest niezwykle ważna, aby nie bagatelizować własnych trudności i dać sobie pełne prawo do gorszych momentów. Wypalenie postępuje z reguły niepostrzeżenie, a zignorowanie jego pierwszych symptomów szybko uderzy rykoszetem w jakość opieki, jaką próbujesz zaoferować bliskiemu. Aby temu zapobiec, od samego początku leczenia poproś pozostałych członków rodziny o konkretną pomoc i sprawiedliwie podzielcie się kluczowymi obowiązkami.
Jak dbać o siebie, by mieć siłę na pomoc bliskiemu z chorobą nowotworową?
Złota zasada każdej opieki mówi wprost, że jeśli właściwie nie zadbasz o siebie, to zwyczajnie nie będziesz w stanie skutecznie wesprzeć osoby chorej onkologicznie. Wykonywanie każdego dnia chociażby drobnych, przyjemnych czynności pozwala zauważalnie obniżyć poziom stresu i nabrać zupełnie nowej perspektywy. Jeżeli czujesz paraliżujące zmęczenie, zrób szczery przegląd swoich codziennych planów i odpuść te działania, które nie są w danej chwili absolutnie priorytetowe.
Oprócz znalezienia czasu na krótkie chwile relaksu, musisz bezwzględnie pamiętać o utrzymaniu w dobrej kondycji własnego zdrowia fizycznego. Aby zachować optymalny poziom energii niezbędnej do pomocy bliskiemu, w miarę możliwości wdrażaj w życie następujące nawyki:
- zgłaszanie się na własne badania kontrolne i systematyczne przyjmowanie leków
- spożywanie regularnych oraz pełnowartościowych posiłków
- wykonywanie lekkiej aktywności fizycznej w postaci spacerów lub rozciągania
- regularne dbanie o wartościowe relacje i kontakty z bliskimi przyjaciółmi.
Wsparcie psychologiczne dla opiekunów. Gdzie szukać bezpłatnej pomocy?
W Polsce opieka paliatywna i hospicyjna finansowana z Narodowego Funduszu Zdrowia uwzględnia pewne formy profesjonalnego wsparcia psychologicznego również dla członków rodzin pacjentów. Niestety system ten ma swoje braki, a okrojona pomoc oferowana przez personel medyczny w państwowych placówkach często bywa niewystarczająca na pokrycie wszystkich potrzeb. Z tego powodu warto poprosić pielęgniarkę środowiskową lub pracownika socjalnego ze szpitala o wskazanie konkretnej i sprawdzonej grupy wsparcia dla opiekunów z twojej okolicy.
Tego typu spotkania dają ogromną ulgę, ponieważ pozwalają swobodnie wyrzucić z siebie nagromadzone emocje w bezpiecznym i wolnym od jakiejkolwiek oceny środowisku. Jeśli nie potrafisz otworzyć się przed obcymi osobami, rozważ umówienie się na prywatną konsultację z psychologiem pracującym w pobliskiej poradni medycyny paliatywnej. Pamiętaj przy tym, że jeśli obezwładniający smutek i bezsilność utrudniają ci normalne funkcjonowanie przez ponad dwa tygodnie, musisz niezwłocznie zgłosić to lekarzowi rodzinnemu.
Jak zachować psychiczną równowagę GALERIA
7
Źródła:
