Śmiertelność w Polsce. Na co najczęściej umierają Polacy?

2021-08-12 9:12
Śmiertelność w Polsce. Na co najczęściej umierają Polacy?
Autor: Getty Images

Wzrost zgonów w Polsce w 2020 roku wyniósł prawie 17%. Według danych miesięcznych z Rejestrów Stanu Cywilnego w 2020 roku zanotowano w Polsce 478 658 zgonów. To o 73 710 więcej niż w latach 2016-2019. Jakie są przyczyny zgonów w Polsce? Sprawdź, na jakie choroby najczęściej umierają Polacy.

Spis treści

  1. Śmiertelność w czasie pandemii
  2. Na co umierają Polacy?
  3. Niedokładne określanie przyczyny zgonów w Polsce

Liczba zgonów w Polsce wzrasta, jednak tempo tego wzrostu jest jednostajne, dlatego nie powinno budzić niepokoju. Wśród chorób będących główną przyczyną śmiertelności Polaków od lat wiodą prym choroby układu krążenia. Na drugim miejscu natomiast niezmiennie są nowotwory.

Profilaktyka cukrzycy

Śmiertelność w czasie pandemii

Pandemia koronawirusa trwa już od roku. Od tego czasu bardzo dużo uwagi poświęca się chorobie COVID-19 - w szczególności statystykom zachorowań, ozdrowień i zgonów.

Pierwszy przypadek śmiertelny osoby zakażonej koronawirusem SARS-CoV-2 w Polsce miał miejsce 12 marca 2020 roku. Od tego dnia do 1 stycznia 2021 r. Ministerstwa Zdrowia informowało o śmierci 28 960 osób zakażonych tym wirusem.

Z danych Rejestru Stanu Cywilnego wynika, że w ciągu dwóch pierwszych tygodni roku 2021 zarejestrowano w Polsce 22 297 zgonów. To o 5 552 więcej niż w tym samym czasie ubiegłego roku. Oznacza to więc 33% wzrost.

Dla porównania, w latach 2016-2020 liczba ta nie przekraczała 20 000. Wynosiła ona odpowiednio:

  • 16 188,
  • 19 591,
  • 16 513,
  • 17 319
  • i 16 745.

Na co umierają Polacy?

Zgony z powodu zakażenia koronawirusem nie są jednak w czołówce przyczyn zgonów wśród polskich obywateli.

Z danych GUS z 2013 r. wynika, że najwięcej Polaków umiera na choroby układu krążenia. Aż 46% wszystkich zgonów w Polsce stanowią choroby kardiologiczne.

Zachorowalność i umieralność na choroby układu krążenia dotyczyła przede wszystkim kobiet. W 2013 roku na choroby układu krążenia zmarło 95 tys. kobiet, co stanowiło 51% wszystkich ich zgonów, a mężczyzn - 82,5 tys., czyli ok. 41% wszystkich zgonów.

Wysoka śmiertelność dotyczy także chorób nowotworowych, zatruć, chorób układu oddechowego oraz trawiennego.

Choroby układu krążenia i choroby nowotworowe stanowiły ponad 70% wszystkich zgonów. Urazy i zatrucia stanowiły natomiast 6% wszystkich zgonów.

Warto zaznaczyć, że aż 6% wynosiły zgony, których przyczyny nie zostały dokładnie sprecyzowane. Jest to grupa zgonów klasyfikowana jako "rozdział R", czyli zgony, dla których nie zidentyfikowano konkretnej przyczyny.

W Polsce odsetek oznaczania przyczyny zgonów według tej klasyfikacji jest jednym z najwyższych wśród krajów Unii Europejskiej.

Z najświeższego raportu Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego z 2018 roku wynika, że choroby układu krążenia nadal są główną przyczyną zgonów Polaków i stanowią ok. 40% wszystkich zgonów.

Wśród chorób będących najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce w 2018 roku można wyróżnić kolejno:

  1. choroby serca (zawał serca, niewydolność serca, choroba wieńcowa)
  2. miażdżyca
  3. choroby naczyń mózgowych (tętniak lub wylew)
  4. nowotwory (nowotwory złośliwe tchawicy, rak oskrzeli oraz rak płuc)
  5. grypa i zapalenie płuc
  6. nowotwory złośliwe dolnej części przewodu pokarmowego (nowotwór jelita grubego, rak esicy, rak odbytnicy i odbytu)
  7. cukrzyca
  8. marskość wątroby i inne choroby tego organu
  9. nowotwory in situ
  10. przewlekłe choroby dolnych dróg oddechowych (bezdech senny, POChP, astma)

Niedokładne określanie przyczyny zgonów w Polsce

Dane statystyczne określane są za pomocą kodów przypisanych do przyczyny zgonu. Polska w 2013 r. była wykluczana przez Światową Organizację Zdrowia z analiz porównawczych ze względu na błędne lub nieprecyzyjne określenie przyczyny zgonu.

Statystyka oparta jest na wystawianych przez lekarzy kart zgonów. Jej niedokładność przekłada się na wiarygodność prezentowanych statystyk. Niedookreślenie przyczyny zgonu określane jest przez WHO jako "garbage codes", czyli bezużyteczne kody.

Oznacza to, że lekarz wpisując do karty zgonu przyczynę typu "ustanie krążenia i oddychania" lub "przyczyna nieznana" tak na prawdę nie podaje rzeczywistej przyczyny zgonu. "Garbage codes" nie są więc zaliczane do statystyk. W Polsce tendencję wzrostową tego zjawiska zauważono zwłaszcza w latach 2000-2012.

W Polsce jest odsetek przyczyny zgonów określanych jako "garbage codes" jest wysoki, zwłaszcza jeśli chodzi o terminologię związaną z chorobami układu krążenia.

Stanowią one przyczynę 20% wszystkich zgonów w Polsce, czyli 78,5 tys. zgonów. Aż 87% wskazań dotyczy osób powyżej 65 roku życia.

Najwyższy odsetek bezużytecznych kodów kardiologicznych zanotowano w województwie podkarpackim (61%), a najniższy w podlaskim (28%).

Dla porównania odsetek "garbage codes" w krajach ościennych w 2013 r. kształtował się na poziomie: 15% w Czechach, 14% w Niemczech, 11% na Słowacji i Łotwie oraz 6-7% na Litwie i Węgrzech, a w Polsce – prawie 30%.

Czytaj też:

Źródło:

  1. gov.pl
Autor
Weronika Rumińska
Absolwentka filologii polskiej o specjalizacji redaktorsko-wydawniczej na Uniwersytecie Warszawskim. Zainteresowania związane z pracą redaktora rozwijała już w trakcie studiów magisterskich, czynnie współpracując z serwisem Poradnikzdrowie.pl na ścieżce redaktorskiej i social mediów. Prywatnie miłośniczka dobrego kryminału oraz jeździectwa.

Absolwentka filologii polskiej o specjalizacji redaktorsko-wydawniczej na Uniwersytecie Warszawskim. Zainteresowania związane z pracą redaktora rozwijała już w trakcie studiów magisterskich, czynnie współpracując z serwisem Poradnikzdrowie.pl na ścieżce redaktorskiej i social mediów. Chętnie podejmuje tematy związane z profilaktyką zdrowia, aktywnym stylem życia oraz urodą.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.