Patrick Stewart był jednym z najbardziej cenionych brytyjskich aktorów teatralnych i filmowych. Światową sławę przyniosła mu rola kapitana Jean-Luca Picarda w serialu „Star Trek: Następne pokolenie”. Później wcielał się w profesora Charlesa Xaviera w filmach z serii „X-Men”. Przez kilkanaście lat występował w Royal Shakespeare Company, a w 2010 roku otrzymał tytuł szlachecki za zasługi dla teatru. W swojej karierze łączył role szekspirowskie z występami w najpopularniejszych hollywoodzkich produkcjach.
Na co zmarł Patrick Stewart?
Jak donosi se.pl aktor zmarł 28 października 2026 roku w swoim domu w Los Angeles. Miał 86 lat. Informację o jego śmierci przekazała dzień później wieloletnia rzeczniczka Kelly Bush Novak. W oświadczeniu poinformowała, że Stewart zmagał się z chorobą Alzheimera i otępieniem z ciałami Lewy’ego. Ostatnie chwile spędził w otoczeniu rodziny i przyjaciół - informuje Eska.pl. Nie ujawniono jednak, kiedy postawiono obie diagnozy ani jakie były bezpośrednie medyczne okoliczności jego śmierci.
Choroba Alzheimera. Z czym zmagał się Patrick Stewart?
Choroba Alzheimera to najczęstsza przyczyna otępienia. Prowadzi do stopniowego uszkadzania komórek nerwowych, przez co pogarszają się pamięć, zdolność koncentracji i samodzielnego wykonywania codziennych czynności. Charakterystyczne zmiany w mózgu wiążą się między innymi z odkładaniem nieprawidłowych postaci białek beta-amyloidu i tau.
Początkowo choroba może objawiać się zapominaniem niedawnych rozmów, powtarzaniem tych samych pytań lub trudnościami w przypominaniu sobie nazw i słów. Z czasem dochodzą problemy z orientacją w terenie, planowaniem czynności i rozpoznawaniem znajomych miejsc. W zaawansowanym stadium chory może przestać rozpoznawać bliskich, mieć trudności z mówieniem, poruszaniem się i połykaniem. Wymaga wtedy stałej opieki, a powikłania związane z postępującą niesamodzielnością mogą zagrażać życiu. Najważniejszym czynnikiem ryzyka alzheimera jest wiek. Choroba występuje częściej po 65. roku życia, ale może rozwinąć się również wcześniej. Nie jest przy tym naturalną konsekwencją starzenia się.
W przypadku Patricka Stewarta nie ujawniono, kiedy zaczęły się problemy z pamięcią ani jak szybko postępowała choroba. Nie wiadomo również, czy występowały u niego wszystkie typowe objawy alzheimera.
Otępienie z ciałami Lewy’ego. Druga choroba neurologiczna aktora
Rodzina Patricka Stewarta potwierdziła także otępienie z ciałami Lewy’ego. To postępująca choroba mózgu, w której w komórkach nerwowych gromadzą się nieprawidłowe złogi białka alfa-synukleiny. Zaburzają one pracę obszarów odpowiedzialnych między innymi za myślenie, uwagę i kontrolę ruchów.
Choroba może przypominać alzheimera, ale ma też kilka charakterystycznych cech. Jedną z nich są wyraźne wahania sprawności umysłowej. Chory przez pewien czas może normalnie rozmawiać i zachowywać dobrą orientację, a następnie stać się senny, zdezorientowany lub mieć trudności ze skupieniem uwagi. Takie zmiany mogą następować nawet w ciągu jednego dnia. Często występują również omamy wzrokowe. Osoba chora widzi ludzi, zwierzęta lub przedmioty, których w rzeczywistości nie ma. Obrazy bywają bardzo szczegółowe i mogą wydawać się całkowicie prawdziwe.
U części pacjentów pojawiają się objawy podobne do choroby Parkinsona: sztywność mięśni, spowolnienie ruchów, drżenie oraz problemy z chodzeniem i utrzymaniem równowagi. Charakterystyczne są także zaburzenia snu REM. Chory może mówić, krzyczeć lub wykonywać gwałtowne ruchy podczas snu, jakby odgrywał swoje marzenia senne.
Alzheimer i otępienie z ciałami Lewy’ego mogą występować jednocześnie. Zmiany charakterystyczne dla obu chorób bywają obecne w mózgu tej samej osoby, co utrudnia rozpoznanie i leczenie.
Nie wiadomo, jakie objawy występowały u Stewarta ani czy obie choroby rozpoznano w tym samym czasie.
Patrick Stewart miał chorobę serca. W wieku 64 lat przeszedł angioplastykę
Problemy neurologiczne nie były jedynymi schorzeniami, z którymi zmagał się aktor. W sierpniu 2004 roku, mając 64 lata, Stewart przeszedł angioplastykę. Zabieg wykonano po tym, jak podczas rutynowych badań lekarze wykryli nieprawidłowości dotyczące przepływu krwi przez tętnicę.
Angioplastyka polega na poszerzeniu zwężonego naczynia za pomocą specjalnego cewnika zakończonego balonikiem. W przypadku tętnic wieńcowych pozwala poprawić dopływ krwi do mięśnia sercowego. Najczęstszą przyczyną zwężenia tętnic wieńcowych jest miażdżyca. W ścianach naczyń odkładają się blaszki miażdżycowe, które ograniczają przepływ krwi. Może to prowadzić do bólu w klatce piersiowej, duszności i szybszego męczenia się podczas wysiłku. Choroba nie zawsze daje jednak wyraźne objawy.
Zabieg Stewarta zakończył się powodzeniem. Aktor wrócił do domu i przeszedł rekonwalescencję. W późniejszych wypowiedziach wspominał o chorobie serca jako jednym z dwóch poważnych problemów zdrowotnych, których doświadczył w tamtym okresie.
Choroba zwyrodnieniowa stawów rąk. Ból utrudniał mu zaciskanie dłoni
W marcu 2017 roku Patrick Stewart ujawnił, że cierpi na chorobę zwyrodnieniową stawów obu rąk. Dolegliwości były na tyle nasilone, że miał trudności z zaciskaniem dłoni. Choroba zwyrodnieniowa stawów, nazywana również osteoartrozą, wiąże się ze zmianami w chrząstce stawowej i innych tkankach tworzących staw. Powoduje ból, sztywność, ograniczenie ruchomości, a niekiedy także obrzęki i deformacje.
Gdy choroba obejmuje dłonie, nawet proste czynności mogą sprawiać trudność. Chwytanie przedmiotów, odkręcanie słoików czy wykonywanie precyzyjnych ruchów palcami staje się bolesne. Objawy często nasilają się z wiekiem, choć ich przebieg różni się u poszczególnych pacjentów. Stewart podejrzewał, że w jego przypadku znaczenie mogły mieć predyspozycje rodzinne. Wspominał, że jego matka również miała zdeformowane i bolesne dłonie.
Aktor opowiadał także o stosowaniu preparatów na bazie konopi. Korzystał między innymi z maści i aerozoli, które według jego relacji zmniejszały ból oraz sztywność palców. Przyznał, że dzięki nim odzyskał możliwość zaciskania dłoni.
PTSD po traumatycznym dzieciństwie. Patrick Stewart przez 30 lat korzystał z psychoterapii
Patrick Stewart otwarcie mówił również o przemocy domowej, której był świadkiem jako dziecko. Jego ojciec, weteran II wojny światowej, nadużywał alkoholu i stosował przemoc wobec matki. Aktor wspominał, że dorastał w atmosferze strachu, a doświadczenia z tamtych lat długo wpływały na jego życie. W październiku 2023 roku przyznał, że zmagał się z łagodną postacią zespołu stresu pourazowego, czyli PTSD. Wiązał swoje problemy z psychicznymi skutkami przemocy, którą obserwował w rodzinnym domu.
PTSD może rozwinąć się nie tylko u osób, które bezpośrednio doświadczyły traumatycznego wydarzenia, lecz także u jego świadków. Objawy obejmują między innymi nawracające wspomnienia, koszmary senne, nadmierną czujność, napięcie i unikanie sytuacji przypominających o traumie.
Stewart korzystał z psychoterapii przez około 30 lat. Wspominał, że pomogła mu zrozumieć własne emocje, reakcje i relacje z bliskimi. Przyznawał również, że czasami nadal wracał na spotkania terapeutyczne. Aktor angażował się później w działania na rzecz osób doświadczających przemocy domowej.
Łysienie Patricka Stewarta zaczęło się w młodości. Przed 20. urodzinami stracił niemal wszystkie włosy
Charakterystyczna łysa głowa była jednym ze znaków rozpoznawczych Patricka Stewarta. Niewiele osób wiedziało jednak, jak wcześnie zaczął tracić włosy i jak trudnym doświadczeniem było to dla niego w młodości. Aktor wspominał, że zaczął gwałtownie łysieć jeszcze jako nastolatek. W wieku około 19 lat miał już bardzo mało włosów, a przed 20. urodzinami utracił niemal wszystkie.
Wczesne łysienie mocno odbiło się na jego samoocenie. Stewart przyznawał, że obawiał się odrzucenia i miał poczucie, że utrata włosów przekreśli jego szanse na życie uczuciowe. Próbował poprawić wygląd, korzystając między innymi z peruk, na które wydawał więcej pieniędzy, niż mógł sobie pozwolić.
Z czasem nauczył się wykorzystywać swój wygląd w pracy aktorskiej. Podczas przesłuchań potrafił nawet odegrać dwie różne postacie, występując raz w peruce, a raz bez niej. W rodzinie Stewarta również występowało wczesne łysienie. Aktor wspominał o ojcu, dziadku i braciach, którzy mieli podobny problem.
Patrick Stewart wspominał o nowotworze. Nie ujawnił, na jaki rodzaj raka chorował
W maju 2014 roku Patrick Stewart przyznał w wywiadzie dla „The Guardian”, że w ciągu poprzednich dziesięciu lat przeżył dwa poważne kryzysy zdrowotne. Jeden dotyczył serca, drugi choroby nowotworowej. Aktor zapewniał wówczas, że oba problemy udało się rozwiązać. Nie ujawnił jednak, jaki nowotwór u niego rozpoznano, kiedy dokładnie postawiono diagnozę ani jakie leczenie zastosowano.
8
Źródła:
- Associated Press
- The Guardian
- National Institute on Aging
- National Institute on Aging
- NHS
- Los Angeles Times
- The Independent
- RTÉ
- PBS NewsHour
- Evening Standard
- Poradnik Zdowie
- National Institute on Aging
- GOV.pl
