Żołądek - jak działa i jak jest zbudowany

4 komentarze
Autor: Beata Prasałek

Żołądek może pomieścić prawie 2 l płynów. Rozciąga się przy jedzeniu ponad miarę. Żołądek przetwarza pokarm na miazgę, to w nim zachodzi trawienie tego, co spożywamy. Dowiedz się, jak działa żoładek.  

O żołądku można mówić, że jest jak kameleon, bo co i rusz zmienia swój kształt oraz położenie. Gdy stoimy, przypomina gruby hak wybrzuszony w lewą stronę. Kiedy najemy się do syta, zamieni się w balonik. Jeśli jesteśmy głodni, żołądek leży niemal pośrodku, w tzw. splocie słonecznym, ale gdy sobie podjemy, wybrzuszy się pod lewe podżebrze.
Ten workowaty narząd może pomieścić ok. 1,75 l płynów i rozdrobnionego jedzenia. Jeżeli u otyłych rozciągnie się ponad miarę, bez szkody dla zdrowia można go zmniejszyć. Chirurg przeszywa żołądek tzw. staplerami, czyli szwami mechanicznymi przypominającymi zszywacze biurowe, albo zakłada na niego silikonową opaskę, albo wycina jego część. Fragment żołądka usuwa się też w przypadku raka tego narządu.

Nie przegap

Gastroskopia - badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego

Gastroskopia to badanie umożliwiające ocenę powierzchni śluzówki górnego odcinka przewodu pokarmowego i zdolności do odkształcenia jego ścian. Przy użyciu dodatkowych instrumentów można również pobrać materiał do biopsji lub badania cytologicznego i bakteriologicznego, a także wykonać endoskopowe zabiegi operacyjne.

Budowa żołądka

Myśląc „dno”, wyobrażamy sobie coś na dole. Tymczasem żołądek zaskakuje nas zupełnie, bo leży dnem do góry. Znaczy to, że jego dno znajduje się najbliżej przełyku. Potem jest trzon żołądka i część odźwiernikowa.
Miejsce, w którym przełyk łączy się z żołądkiem, nazywa się wpustem. Działający tutaj zwieracz wpuszcza do żołądka picie i rozdrobnione jedzenie, ale nie pozwala na cofanie się tzw. treści pokarmowej z powrotem do przełyku. Tak się dzieje, gdy zwieracz dobrze działa. Jeśli jest za mocny - mamy kłopoty z dotarciem zjedzonego dania do żołądka, a jeżeli jest zbyt luźny - dochodzi do zarzucania treści pokarmowej do przełyku (czyli refluksu żołądkowo-przełykowego) i jedzenie podchodzi do gardła.
Koniec worka, jakim jest żołądek, zamyka tzw. odźwiernik. Jest odpowiedzialny za to, by praca przewodu pokarmowego odbywała się w jednym kierunku, a więc by trawione jedzenie z dwunastnicy wędrowało dalej jelitem cienkim, a nie cofało się. Zwieracz i odźwiernik pełnią więc podobną funkcję jak zastawki w sercu.
Żołądek ma wielu ważnych sąsiadów. Z przodu i nieco nad nim usadowiła się wątroba, natomiast z tyłu zajęły miejsce śledziona, lewa nerka, trzustka oraz okrężnica poprzeczna. Niestety, żołądek nie zawsze jest miłym sąsiadem. Zdarza się na przykład, że wrzód żołądka uszkadza ściankę trzustki lub dwunastnicy.

Ważne

Ważne

Gastroskopia

Bez cięcia brzucha można przyjrzeć się żołądkowi podczas badania kontrastowego lub gastroskopii.
Badanie kontrastowe. Najpierw trzeba połknąć tzw. papkę barytową, która jest kontrastem wypełniającym żołądek. Potem radiolog robi prześwietlenie. Doświadczony specjalista może od razu powiedzieć, czy np. w żołądku jest jakiś guz.
Niestety, musimy najpierw połknąć cienką, giętką rurkę wyposażoną w minikamerę. To dzięki niej gastrolog widzi na monitorze dowolny fragment wnętrza żołądka. Podczas gastroskopii można też pobrać wycinek z podejrzanych chorobowo miejsc śluzówki. Pozwala to precyzyjnie rozpoznać wrzody, wykryć ich sprawcę (np. bakterię Helicobacter pylori), ale też odróżnić chorobę wrzodową od raka żołądka.

Soki żołądkowe

Jak to się dzieje, że kwas solny nie wyżera dziur w żołądku? Otóż, gdy przyjrzymy się pod mikroskopem błonie śluzowej żołądka, zobaczymy, że nie jest gładka. Pola żołądkowe i fałdy kosmkowe poprzedzielane są dołeczkami żołądkowymi. W owych dołeczkach znajdują się ujścia gruczołów, w których produkowany jest kwas solny i enzym pepsyna. Trawi on białka. Obie te substancje składają się na sok żołądkowy. Sok nie uszkadza żołądka z dwóch powodów. Po pierwsze pepsyna jest produkowana w postaci nieczynnego prekursora - pepsynogenu, który uaktywnia się pod wpływem kwasu solnego dopiero po przejściu przez błonę śluzową do wnętrza żołądka. Po drugie zaś komórki błony ściśle do siebie przylegają, a ona sama  pokryta jest ochronnym „smarem”, dzięki czemu kwas nie może przenikać do niej z powrotem. Teoretycznie, bo czasem ochroniarze zawodzą i kwas solny niszczy śluzówkę. Tworzą się nadżerki, a potem wrzody żołądka.
Od środka żołądek wyściela błona śluzowa, od zewnątrz osłania go błona surowicza, a między nimi ulokowała się mięśniówka. Żołądek to część układu pokarmowego, który jest rurą o długości 7-8 metrów. Gdy połykamy picie lub rozdrobnione i zmieszane ze śliną jedzenie, przesuwa się ono przez ok. 25-centymetrowy przełyk i trafia do żołądka.
Głównym zadaniem żołądka jest trawienie. Rozpoczyna się już w jamie ustnej wstępnym rozkładem skrobi. Gdy nadtrawione jedzenie trafi do żołądka, ten rytmicznie kurczy się i rozkurcza, dzięki czemu pokarm rozdrabnia się i przesuwa w stronę dwunastnicy. Jest to mechaniczna część procesu trawienia. Chemiczna polega na tym, że coraz bardziej płynne pożywienie miesza się z sokiem żołądkowym. Jego składniki, pepsyna i kwas solny, przygotowują pokarm do dalszej obróbki w dwunastnicy, a potem w jelitach.

Jak przebiega trawienie

Żołądek przetwarza pokarm na miazgę. Przechodzi ona powoli do dwunastnicy, gdzie trawienie idzie pełną parą. Wpływające do niej soki i enzymy trzustkowe powodują, że rozkładają się białka i węglowodany. Wytwarzana w wątrobie żółć sprawia zaś, że kulki tłuszczu zamieniają się w mikroskopijne drobiny. Trawi je wtedy enzym trzustkowy - lipaza. Rytmiczne skurcze (tzw. perystaltyka) mięśni jelita cienkiego powodują przesuwanie się trawionego pokarmu przez jelito wysłane kosmkami o grubości włosa. Drobiny strawionego pokarmu przenikają przez kosmki i przedostają się do znajdującej się pod nimi sieci naczyń krwionośnych i limfatycznych. Dzięki nim potrzebne nam do życia składniki jedzenia rozchodzą się do wszystkich komórek naszego organizmu. Niestrawione resztki przesuwają się natomiast do jelita grubego i są wydalane na zewnątrz. Średni czas trawienia różnych pokarmów wynosi od 24 do 36 godzin.

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Archiwum

Aktualizacja: 19.03.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Zapalenie WYROSTKA ROBACZKOWEGO - przyczyny, objawy, operacja Zapalenie WYROSTKA ROBACZKOWEGO - przyczyny, objawy, operacja

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego zwykle pojawia się nagle, a więc trudno przewidzieć, kiedy...

więcej

14860

Woreczek żółciowy – wycinać czy nie wycinać? Woreczek żółciowy – wycinać czy nie wycinać?

"Czy wycinać woreczek żółciowy" to dylemat osób, które mają kamienie w pęcherzyku żółciowym. Bo z...

więcej

12418

Przepuklina pachwinowa. Jakie objawy świadczą o tym, że masz przepuklinę pachwinową? Przepuklina pachwinowa. Jakie objawy świadczą o tym, że masz przepuklinę pachwinową?

Przepuklina pachwinowa rozwija się powoli, a jej objawy narastają w czasie. Pierwsze objawy...

więcej

16687

Ból trzustki - co może oznaczać? Przyczyny bólu trzustki Ból trzustki - co może oznaczać? Przyczyny bólu trzustki

Co może oznaczać ból trzustki? Niedomaganie trzustki, ważnego organu w naszym układzie trawiennym i...

więcej

11794

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 29, 2014

Lynn masz rację, że odchudzać trzeba się powoli. Przecież przytyć też nie można z dnia na dzień! Napisz proszę, jaką dietę dodatkowo do tych ćwiczeń stosowałaś? Jestem bardzo ciekawa tego. Pozdrawiam i czekam na odp. :)

data

Lipiec 29, 2014

1200 kcal za mało, bo będzie jojo :P Przede wszystkim na tej imprezie trzeba się pilnować, żeby nie zjeść za dużo chipsów, paluszków i słodyczy, a i alkohol jest kaloryczny (pomijając fakt, że lepiej z nim nie przesadzać, żeby się nie upić) :D jeśli już pijemy, to lepiej nie brać w tym...

data

Lipiec 29, 2014

podsumowując jakby nie było raczej po nim nie schudniesz, ale widzisz ile pożytku dla organizmu z takiej kapsułki dziennie :) czy wypitej połowy łyżeczki w moim przypadku. A i żadne proszki na odchudzanie też Ci nie pomogą, nawet nie zawracaj sobie nimi głowy, mądra dieta i ćwiczenia i...

data

Lipiec 29, 2014

Przerażona zaprzestaniem spożywania mięsa? Tak bym tego nie nazwała. Po prostu weszło im to w nawyk, a większość takich ludzi spożywa mięsa zdecydowanie za dużo, bo babcie gotowały i weszło im to w krew. Osobiście zwiększyłam swoją koncentrację jedząc więcej ryb i orzechów. Czekolada...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.