Zaparcia: przyczyny, konsekwencje, zapobieganie zatwardzeniu

Konsultant:lek. med. Ewa Matyska-Piekarska, internista, dietetyk, Europejskie Centrum Leczenia Otyłości Dzieci i Dorosłych w Warszawie
13 komentarze
Autor: Katarzyna Szroeder-Dowjat

Zaparcia to dziś przypadłość pospolita i bagatelizowana. Niesłusznie, bo konsekwencją częstych zatwardzeń bywa coraz częściej rak jelita grubego. W większości przypadków sami możemy w prosty sposób pozbyć się problemów z wypróżnieniem.

Co trzeci Polak cierpi na zaparcia, ale częściej cierpią kobiety. Co gorsza, najczęściej sami jesteśmy sobie winni – jemy zbyt tłusto i obficie, pijemy mało wody i unikamy warzyw i owoców. Dużo rzadziej zdarza się, że przyczyną zaparć jest choroba, np. niedoczynność tarczycy, schorzenia jamy brzusznej, cukrzyca czy depresja. Czasem zatwardzenie wywołują leki: antybiotyki, preparaty z wapniem oraz te walczące ze zgagą. Paradoksalnie również nadużywanie środków przeczyszczających może skończyć się zaparciem.

Nie przegap

Zapracia - konsekwencje

Musimy mieć świadomość, że im dłużej śluzówka jelita ma kontakt z toksynami, tym więcej ich wchłania się do krwi. W wyniku długotrwałego zatrucia możemy odczuwać wzdęcia i gazy, mieć kłopoty z cerą, przykrym zapachem z ust. Czujemy się ociężali, osłabieni, zmęczeni, boli nas głowa. Tracimy odporność, zwiększa się ryzyko wielu chorób, m.in. alergii. Długie i intensywne parcie na stolec prowadzi do powstania hemoroidów (które także bywają przyczyną zaparć, bo utrudniają wypróżnienie). Z czasem ściana przeciążonego jelita traci elastyczność, w jego błonie śluzowej rozwija się stan zapalny, którego konsekwencją mogą być nadżerki, a w przyszłości – nowotwór.

Problem

Problem

O zaparciu mówimy, jeżeli wypróżnienie odbywa się rzadziej niż co dwa dni, a do tego stolec jest skąpy, suchy, twardy, skawalony, zaś wypróżnienie sprawia ból, wymaga wysiłku i długiego siedzenia w toalecie lub jeśli czujemy, że jest niepełne.

Zaparcia - zapobieganie

W większości przypadków możesz pozbyć się problemu bez pomocy lekarza. Wystarczy, że zmienisz tryb życia i sposób odżywiania.

  • Jedz owoce i warzywa

Do zaparć przyczynia się brak błonnika w diecie, zbyt kalorycznej i ciężkostrawnej. Zamiast białego pieczywa wybieraj chleb razowy. Dziennie jedz 500 g warzyw (zwłaszcza surowych lub krótko gotowanych) i 200–300 g owoców. Zjadaj skórki. Polub warzywa strączkowe, grube kasze, nieoczyszczony ryż. Spróbuj zjadać codziennie pół talerza gotowanych buraków lub 10 suszonych śliwek (zalej je na noc wrzątkiem, rano wypij wodę, a śliwki zjedz). Podobny efekt dają rodzynki, daktyle, figi, jabłka, pestki słonecznika.

Jeśli lubisz kanapki, dodawaj do każdej choćby plasterek pomidora, ogórka, listek sałaty, kawałek papryki. Przynajmniej jeden posiłek w ciągu dnia musi być gotowany. Wyklucz słodycze, czekoladę, ryż biały, jasne pieczywo i inne produkty z białej mąki, cukier, mocną herbatę, fast foody. Ogranicz mleko krowie i tłuszcze zwierzęce.

  • Więcej pij

Płyny są konieczne, by stolec mógł się uformować. Im więcej ważymy, tym więcej płynów potrzebuje nasz organizm. Powinniśmy wypijać 2 litry dziennie (w upały więcej). Najlepiej pół godziny przed posiłkiem pić szklankę przegotowanej wody (może być z miodem) lub soku warzywnego. Nie zapominajmy o ziółkach – siemieniu lnianym, nasionach babki płesznik. A także o kwaśnym mleku, jogurcie, kefirze – źródłach probiotyków, czyli pożytecznych bakterii.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Stosuj dietę bogatą w błonnik – norma to 25–40 g dziennie, ale przy zaparciach powinno być go więcej. Błonnik to włókna roślinne, których nasz organizm nie trawi. W przewodzie pokarmowym pęcznieją jak gąbka, pobudzając jelita do pracy. Usuwają też resztki pokarmowe z jelit, chłoną toksyny, a także normują poziom glukozy i insuliny oraz obniżają cholesterol.

  • Nie śpiesz się

Bardzo sobie szkodzą ci, którzy jedzą byle co, w pośpiechu i nieregularnie. Połykają, zamiast gryźć. Prostą drogą do zaparć jest także częste powstrzymywanie naturalnego odruchu fizjologicznego na sygnał z odbytnicy. Zdarza się to np. w pracy. Warto zostawić sobie rano więcej czasu, bo to pora wzmożonej aktywności jelita grubego i wtedy dobrze funkcjonujący organizm domaga się wypróżnienia.
Jeśli to lekceważymy, okrężnica szybko się uczy: nie ma co naciskać, bo dalej nie puszczają, i przestaje wysyłać sygnały do mózgu. Dochodzi do tzw. zaparć nawykowych. Ich ofiarą padają też dzieci. Żeby nie przerywać zabawy, odwlekają pójście do ubikacji. Trzeba to kontrolować.

  • Ćwicz brzuch

Mięśnie muszą pracować, by były sprawne. W wypróżnianiu uczestniczą nie tylko mięśnie brzucha, ale też ściany jelit. Rozleniwia je siedzący tryb życia, a ich wzmocnienie poprawia przemianę materii.
Aby pobudzić ruchy robaczkowe jelit: rano w pozycji leżącej palcem wskazującym lub środkowym naciskaj coraz mocniej pępek przez 1–1,5 minuty. Powtarzaj to systematycznie przez 2 tygodnie.

  • Podczas wypróżnienia przyjmuj pozycję kuczną
  • Zastosuj akupresurę

Uciskaj delikatnie przez minutę punkt na samym środku podeszwy. Następnie masuj to miejsce okrężnymi ruchami przez 5–8 minut. Zrób zabieg na obu stopach.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Pij mleczne napoje zawierające żywe kultury bakterii kwasu mlekowego, czyli tzw. probiotyki (np. z rodzaju Lactobacillus acidophilus i Bifidobacterium bifidum). Znajdują się one w niektórych jogurtach, kefirach, maślance, zsiadłym mleku. Regulują skład flory bakteryjnej w jelitach, ułatwiają wędrówkę pokarmu, regulują wypróżnienia, a jedmocześnie poprawiają odporność organizmu.

Zobacz także
drukuj

Aktualizacja: 12.03.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Choroby dwunastnicy: zapalenie, wrzody, refluks Choroby dwunastnicy: zapalenie, wrzody, refluks

W układzie pokarmowym dwunastnica odgrywa istotną rolę. Jeżeli odczuwasz nagłe i ostre bóle...

więcej

10134

ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz? ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz?

W statystykach letnich chorób zatrucie pokarmowe zajmuje poczesne miejsce w pierwszej trójce - po...

więcej

12882

CZĘSTE, LUŹNE STOLCE - przyczyny. Czy rozwolnienie jest objawem choroby? CZĘSTE, LUŹNE STOLCE - przyczyny. Czy rozwolnienie jest objawem choroby?

Częste, luźne stolce, które są wydalane częściej niż 3 razy na dobę, mogą być powodem do niepokoju....

więcej

10415

Ból brzucha z lewej strony. Jakie są przyczyny bólu brzucha z lewej strony? Ból brzucha z lewej strony. Jakie są przyczyny bólu brzucha z lewej strony?

Ból z brzucha z lewej strony może być objawem poważnej choroby trzustki lub zapaleniem jajników....

więcej

25355

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 23, 2014

Chciałabym obronić delikatnie kilkudniowej diety. Niektórzy mają problemy metaboliczne i taka dieta "ruszy", potem długotrwały plan żywieniowy i będzie ok. Oczywiście nie jakieś typu kopenhaska, najlepiej opracowana przez lekarza, typu oczyszczająca Dąbrowskiej (mała książeczka dla...

data

Lipiec 21, 2014

Powiem Ci Małgorzato że miałam bardzo podobną historię, z tą różnicą że nie mam męża, ale to nie istotne,najważniejsze jest to że schudłam 11 kilogramów i to właśnie dzięki slimcea

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 22, 2014

Dla odchudzających się polecam przydatny ranking tabletek odchudzających http://track.ranking-tabletek.com/product/Ranking-tabletek-odchudzajacych/?pid=141&uid=2186

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.